Serbest gruplar ve otomorfizmaları
Free groups and their automorphisms
- Tez No: 430314
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET SİNAN ÇEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cebir ve Sayılar Teorisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez birinci bölüm olan giriş kısmı dışında 5 ana bölümden oluşmaktadır. İkinci bölümde temel bilgiler olarak serbest grup, grup sunuşu, grupların otomorfizma grupları, grup genişleme kavramları, karar verme problemleri ve Serre açısından yönlü grafların tanımı verilmiştir. Üçüncü bölümde, bir serbest grubun otomorfizma grubunun üreteçleri Nielsen metodu tanıtılarak elde edilmiştir. Daha sonra bu grubun kelime probleminin çözülebilirliğini araştırmak için iki tür sunuş tanıtılmıştır. Buna ek olarak rankı 2 olan bir serbest grubun otomorfizma grubunun, bazı sonlu ve sonsuz devirli grupların yarı-direkt çarpım ve serbest çarpımlarının bir kombinasyonuna izomorf olduğu gösterilmiş ve bu izomorfizma yardımıyla kelime probleminin çözülebilir olduğu sonucu elde edilmiştir. Dördüncü bölümde, ilk olarak bazı cebirsel yapıların kelime problemi için algoritma oluşturmayı sağlayan yeniden yazma metodunun tanımı ve temel bilgileri verilmiştir. Daha sonra tezimizin ana sonucu olarak rankı n olan bir serbest grubun otomorfizma grubunun kelime probleminin çözülebilirliği bizim tarafımızdan elde edilmiştir. Beşinci bölümde, grup teoride önemli bir yeri olan Bass-Serre teorisi üzerinde durulmuştur. Bunun için sırasıyla etki kavramı, ağaçlar ile birleştirilmiş serbest çarpım ve ağaçlar ile HNN-genişlemesi arasındaki ilişki açıklanmıştır. Buna ek olarak grafların ve grupların grafının temel grubu tanıtılmıştır. Son bölümde ise genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis consists of five main chapters except introduction part. In the second chapter, a presentation of a group, an automorphism group of a group, the group-extensions, decision problems and the definition of the graph in the sense of Serre are given as fundamentals. In the third chapter, we introduce Nielsen method which create a generating system for a free group, so the generators of the automorphism group of a free group are obtained. Additionally, in order to show the solvability of word problem for this automorphism group, we give two distinct presentations. Then, it is showed that the automorphism group of a free group with rank two is isomorphic a combination of the semi-direct product and the free product of some cyclic groups (finite and infinite). By using this isomorphism, the solvability of word problem for this group is obtained. In the fourth chapter, at the beginning the definition and some fundamentals of the rewriting system is given, because this system provide to find an algorithm for word problem of some algebraic structures. Then we obtain main result of this thesis that the word problem for the automorphism group of a free group with finite rank $n$ has solvable word problem . In the fifth part, we discourse Bass-Serre theory having great importance in group theory. To do that, we explain group acting on some structures, the relations between trees and amalgamated free products and also trees and HNN-extension. Additionally, we give the definitions for the fundamental groups of a graph and a graph of groups. In the final chapter, we summarize the results which are obtained from previous chapters.
Benzer Tezler
- The Effect of government price support on wheat farming and wheat marketing in Turkey
Başlık çevirisi yok
GÜNEŞ GÜLSEN ÖZEL
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
EkonomiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiYöneylem Araştırması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİM DOĞRUSÖZ
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
Doktora
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU
- Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri
Başlık çevirisi yok
H.VOLKAN GÖKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL
- Valsli kurutucuda patates püresi eldesi üzerine çalışmalar
Başlık çevirisi yok
ÜNAL RIZA YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. COŞKAN ILICALI
- İzmir yöresindeki süt sığırcılığı işletmelerinde sağımı yemleme ve temizlemeye ilişkin uygulamaların mekanizasyon işletmeciliği açısından irdelenmesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZoolojiEge ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. RAUF UÇUCU
- Dondurularak saklamanın tavuk etinin bazı kalite özellikleri üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
Ö.EVREN ATASOY
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. SUMRU TÖMEK