Antik Anadolu toplumlarının geometrik morfometrik karşılaştırılmaları
The geometric morphometric comparasions of the ancient Anatolian populations
- Tez No: 430466
- Danışmanlar: PROF. DR. AYLA SEVİM EROL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Antropoloji, Anthropology
- Anahtar Kelimeler: Anadolu uygarlıkları, Antik Çağ, Bizans Dönemi, Eski Anadolu, Eski Anadolu medeniyetleri, Geometrik morfometri, Helenistik Dönem, Roma Dönemi, Tunç Çağı, Anatolian civilizations, Ancient Ages, Byzantine Period, Old Anatolian, Old Anatolian civilizations, Geometric morphometry, Hellenistic Period, Roman Period, Bronze Age
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antropoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Paleoantropoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Anadolu, coğrafî konumu itibariyle, tarih boyunca, birçok topluluğa ev sahipliği yapmış, yine aynı özelliği dolayısıyla, kitlesel göçlere de koridor ve köprü görevi icra etmiştir.Bu tez çalışmasında, Kalkolitik-Tunç Çağı geçiş dönemi, Helenistik dönem, Roma dönemi ve Bizans dönemi insanlarına ait kafatasları şekil farklılıkları geometrik morfometri yöntemi ile analiz edilmiş ve şekil farklılıklarının olup-olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca, antik toplumlarda cinsiyetler arasında kafatası şekil farklılıklarını belirlemek de bu çalışmanın başka bir amacıdır. Bu tez çalışması, Türkiye'de antik toplumlar üzerinde geometrik morfometri yönteminin kullanıldığı ile çalışma olması bakımından büyük önem taşır. Bu çalışmada, örneklerin 2 boyutlu görüntüleri alındıktan sonra 8 farklı landmark serisinden oluşan analizler uygulanmıştır. Bir analiz serisi cinsiyetler arası şekil farklılıklarını belirlemek için uygulanırken, diğer bir analiz serisi dönemler arası şekil farklılıklarını belirlemek için uygulanmıştır. Landmarklar verileri Procrustes süperimpozisyon yöntemi ile istatistiksel analizler için uygun hale getirilmiştir. Daha sonra temel bileşenler analizi, tek yönlü varyans analizi ve çok yönlü varyans analizi ile istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca cinsiyetler arasında hangi landmarklarda farklılıkların olduğu da gösterilmiştir. Tüm örneklemin aynı analizde kullanıldığı testte elde edilen bulgular iki analiz serisinde de şekil bakımından net farklılıklar olmadığını göstermektedir. Bununla beraber, cinsiyetler arası farklılıkları belirlemeye yönelik olarak yapılan analizde görülen farklılıklar, cinsiyet ayrımında kullanılan ve literatürde belirlenmiş olan kriterler ile uyum göstermektedir. Her bölgenin kendi içerisinde değerlendirildiği testlerde ise kafatasının yan tarafının ve yüz bölgesinin şekil bakımından erkek ve kadın bireyler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gösterdiği belirlenmiştir (P<0.05). Bu da şekil farklılıklarının belirlenmesinde her bölgenin kendi içerisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Anatolia host many popolations and served as a bridge to the mass migrations throughout the history. In this thesis, it is aimed to analysis the skulls shapes of the people from Chalcolithic-Bronze Age transition, Hellenistic, Roman and Byzantine period. It is also aimed to find out skull shape differences between the sexes in ancient populations. After obtaining a 2-D image of the material, eight different sets of landmarks were registered and used to compare the specimens. One serie of analysis was conducted to find out the skull shape differences between the sexes, while the other serie of analysis were contucted to find out the skull shape differences among the time periods. The registered landmarks were processed with Procrustes Superimposition method to transform the data to shape coordinates for statistical analysis. The PCA, One-Way ANOVA and MANOVA were conducted. The shape differences in landmarks were also shown for the sex analysis. The results show that there are not clear shape differences in skull shapes between sexes and time periods when all the samples are tested together. However, there are also shape differences in some landmarks for sex analysis and it is consistent with the sex determination criteria which is defined in literature. Another analysis was conducted on each archaeological site. The males differed significantly from the females (P<0.05), in respect of the shapes of the face and lateral view of the skull in this test. Thus, it can be stated that each region should be studied in its own group.
Benzer Tezler
- Studying the ancient settlement of Hacılar Büyük Höyük with integrated methods
Hacılar Büyük Höyük yerleşiminin disiplinlerarası yöntemlerle incelenmesi
İNCİ NURGÜL ÖZDOĞRU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Arkeolojiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT ARIKAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELDA KÜÇÜKDEMİRCİ
- Antik Anadolu toplumlarında üst kol kemiklerinin (humerus) üç boyutlu geometrik morfometri yaklaşımları ile değerlendirilmesi
Assessment of upper arm bones (humerus) in ancient Anatolian societies using three-dimensional geometric morphometric approaches
KAAN ÜRKER
- Muğla, Börükçü geç geometrik-erken Bizans dönemi iskeletlerinde çene ve diş sağlığı
Jaw and dental health in börükçü geometric period society
PELİN TAŞ KUŞCU
- Antik Çağda Güney-Batı Anadolu (Karia) Bölgesi'nde Aphrodite kültü: Aphrodite karakterine analitik bir yaklaşım
The Cult of Aphrodite in South-West Anatolia (Caria) in antiquity: An analytic approach to Aphrodite's personality
GÜL ERSİN DURNA
