Farklı yargı düzenindeki yargı organı kararlarının birbirleri üzerindeki etkileri
Reciprocal effects of judicial decisions made by judicial and administarative courts
- Tez No: 440988
- Danışmanlar: PROF. DR. BAHTİYAR AKYILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Hukuk sistemi, Türk Hukuku, Yargı, Yargı kararları, Yargı organı, Law system, Turkish Law, Judgment, Judicial decisions, Judgment institution
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İdare Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye gibi Kara Avrupası Hukuk Sistemi'nde yer alan ülkelerde yargı sistemi olarak“Yargı Ayrılığı Sistemi”benimsenmiştir. İdari rejimin uygulamasının bir uzantısı olan idari yargı sisteminde idari uyuşmazlıklar adliye mahkemelerinden ayrı uzmanlık mahkemelerinde ve özel hukuk uyuşmazlıklarından farklı usul ve kurallarla çözülür. Çünkü İdare, çalışma ve işlemleri ile özel hukuk kişilerinden farklılık arz etmektedir. İşte denetlenen alanın farklı olması dolayısıyla klasik adli yargı denetiminden ve kararlarının uygulanmasında da farklılık bulunmaktadır. Yargı Ayrılığı Sistemine göre yargı teşkilatı adli yargı, idari yargı, askeri yargı, anayasa yargısı gibi değişik kollara ayrılmıştır. Bu yargı kolları da kendi içerisinde kollara ayrılmaktadır. Örneğin, idari yargıda ilk derece mahkemeleri idare ve vergi mahkemeleri olmak üzere 2'ye ayrılırken belli durumlarda Danıştay'a da ilk derece mahkemesi sıfatı ile görev yapma yetkisi tanınmıştır. Hal böyle iken, bir uyuşmazlığın hangi mahkemenin görev alanına gireceğini belirlemek her zaman kolay olmamaktadır. Bazen de bir uyuşmazlığın konusu birden fazla yargı düzenini ilgilendirebilmektedir. Böyle durumlarda, mahkemelerin aynı uyuşmazlıkta farklı kararlar vermesi, yargıya olan güvenin azalmasına neden olmaktadır. Yargılama makamları, bir konu ile ilgili görüşlerini verdikleri kararlar ile belirtirler. Bunlara yargısal karar bir diğer ifade ile“ yargısal içtihat”denilmektedir. Yargısal içtihat, hukuksal bir deyim olarak bir meselenin çözümü hakkında mahkemelerce verilen kararları ifade eder. Türk hukukunda yargısal içtihatlar, hukukun yardımcı kaynağı olarak kabul edilmektedir. Anayasanın 138.maddesinin son fıkrasına göre,“ yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bur organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez”. Buna göre aslında yargı kararları Anayasa'ya göre idare ve yasama organı için bağlayıcı iken yargı organları açısından bir düzenleme bulunmamaktadır. Buradan şöyle bir sonuç çıkarmak mümkün olabilir; bir uyuşmazlığı çözmek için mahkemeler, yargı kararlarından faydalanmakla birlikte bu kararlar bağlayıcı nitelikte değil yol gösterici niteliktedir. Kural böyle olmakla birlikte özellikle uygulamada, yargı kararlarının normatif gücü teoride sanıldığının aksine son derece fazladır. Tezimizde, farklı yargı düzenlerinde verilmiş olan aynı konudaki kararların, yargılama makamları açısından etkisi açıklanmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Countries which have been integrated with the continental European system such as Turkey, embrace“Judicial Separation System”. In administrative judicial system which is the extension of the application of the administrative regime, administrative disputes are solved by different procedures and rules of private law disputes in separate specialized courts apart from courts of justice, since administration is distinguished from private law personalities in terms of work method and process. Due to diversity among control territory, there are some differences in the implementation of the classical judicial review and decision. According to Judicial Separation System, organization of judgment is divided into the branches which are civil jurisdiction, administrative jurisdiction, military justice, constitutional jurisdiction. Each of these Jurisdiction branches has own sub-branches. For example, while first instant courts are divided into two arms which are administrative and tax courts in administrative jurisdiction, the right to serve as a first instance court is vested by Council of State in specific circumstances. Therefore, it is not always easy to define which court has jurisdiction for a specific dispute. The subject of a dispute concerning the multiple jurisdictions occasionally. In these cases, unlike rulings given by different courts leads to a decline in confidence in the judiciary. Jurisdiction authorities indicate their views on the subject by giving decisions which are described as judicial rulings, in other words“judicial precedents”. As a legal statement, judicial precedents refer to the decisions by the courts for resolution of the issue. Judicial precedents are accepted as allied references in judicial system of Turkey. According to last paragraph to Article 138 of the Constitution,“Legislative and executive organs and the administration shall comply with court decisions; these organs and the administration shall neither alter them in any respect, nor delay their execution.”This paragraph provides that while judicial decisions are binding for administrative and legislative organs by the Constitution, there is no regulation for the judgment. It might be possible to draw a conclusion as follows: although the courts benefit from judicial decisions, these decisions are qualified as pathfinder but not binding to resolve a dispute. In contrast to the rule, the normative power of judicial decisions is stronger that it is thought particularly during the application. In our thesis, the impact of identical decisions which are given by different jurisdictions is attempted to explain in terms of judicial authorities.
Benzer Tezler
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Uluslararası hukukta iklim değişikliğinin denizler üzerindeki etkileri
The effects of climate change on the seas in international law
UĞUR KAYNAKÇIOĞLU
- Kuvvetler ayrılığı gölgesinde demokrasi yanılsaması
Democracy illusion in the shadow of the separation of powers
EZGİ ÇALDIRAN
Doktora
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRDEN GÜNGÖREN BULGAN
- Kentli ailelerin bebek ve çocuk odası mobilyası seçimlerindeki beklentiler ve tasarım kararlarına etkileri
Expectations of Turkish families living in cities for baby and child room furniture and their influences on design decisions
TOLGA MELİKE ŞENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonBahçeşehir Üniversitesiİç Mekan Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMİDE ELÇİN TEZEL
- Atto–femto scale planarsats: A power‑first design and feasibility framework for planar, surface‑limited spacecraft
Atto–femto ölçeğinde planarsat'lar (düzlemsel uydular): düzlemsel ve yüzey-kısıtlı uzay araçları için güç-öncelikli bir tasarım ve fizibilite çerçevesi
MEHMET ŞEVKET ULUDAĞ
Doktora
İngilizce
2026
Havacılık ve Uzay Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİM RÜSTEM ASLAN