A historical and conceptual analysis of the terms used in the titles of Turkish Qur'an translations since 1923 (With a supplementary bibliography of the translations)
1923'ten günümüze kadar Türkçe Kur'an tercümeleri başlıklarında kullanılan terimlerin tarihsel ve kavramsal analizi ve bir Türkçe Kur'an tercümeleri bibliyografya çalışması
- Tez No: 452617
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM BERK ALBACHTEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Bibliyografya, Din, Translation and Interpretation, Bibliography, Religion
- Anahtar Kelimeler: Türkçe çeviri, Turkish translation
- Yıl: 2013
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
This study explores the prevailing concepts of Qur'an Translations in Turkish, tercüme (translation), tefsir (exegesis), meal (meaning), te'vil (interpretation) and sadeleştirme (simplification), in particular. This study classifies Turkish Qur'an translations with respect to their historical and conceptual frameworks, providing a detailed historical account of the Qur'an translations since its revelation in the seventh century. This study focuses on the translations of the Qur'an in Turkish prepared in the Republican period. The study first investigates the introduction of the first Turkish translations of the Qur'an, and demonstrates the multiplicity of the concepts presented in the titles and other paratexts of the Qur'an translations since 1923. Subsequently, it concentrates on the definitions of the concepts in a bi-directional manner, with an emphasis on different approaches towards these concepts in the fields of Theology and Translation Studies. The variety in the concepts used in the denominations of Turkish Qur'an translations are explained with respect to their ideological, political and social contexts. Through the analysis of discourses in the Republican period, the study reveals a number of contexts which might appear via Qur'an translations. The study also deals with the methodological approaches and their influences on the formation of various definition of Qur'an translations. Referring to the issue of agency, the study touches on the patronage and the translator as well. A bibliography of Turkish Qur'an translations published since 1923 reveals not only noteworthy increases in Qur'an retranslations, it also demonstrates how the various concepts differentiate according to the periods.
Özet (Çeviri)
Bu çalışma, Türkçe Kur'an tercümelerinde yaygın olarak kullanılan tercüme, tefsir,te'vil, meal ve sadeleştirme kavramları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Yedinci yüzyılda gerçekleşen vahiy sürecinden başlayarak, Kur'an tercümelerinin detaylı tarihsel arka planının sunulduğu çalışmada Kur'an tercümeleri, tarihsel ve kavramsal çerçevelerine göre sınıflandırılmaktadır. Bu çalışmanın temel konusunu Cumhuriyet döneminde yapılmış olan Kur'an tercümeleri oluşturmaktadır. Çalışmada, öncelikle ilk Türkçe Kur'an tercümelerine yer verilmekte ve 1923 yılından bu yana Kur'an tercümelerinin başlıklarında ve diğer yan metinlerde yer verilen çeşitli kavramlar ortaya konulmaktadır. Ardından, bu kavramların tanımları iki yönlü olarak ele alınmakta, bu kavramlara yönelik İlahiyat ve Çeviribilim alanındaki farklı yaklaşımlar üzerinde durulmaktadır. Türkçe Kur'an tercümelerinin isimlendirilmesinde kullanılan kavramların çeşitliliği ideolojik, siyasi ve sosyal bağlamları çerçevesinde açıklanmaktadır. Öncelikle Cumhuriyet dönemi söylemlerinin incelendiği bu çalışmada, Kur'an çevirileri özelinde, çeviri yoluyla ortaya çıkabilecek farklı bağlamlar gözler önüne serilmektedir. Çalışmada, ayrıca metodolojik yaklaşımlara ve bunların Kur'an çevirilerine yönelik farklı tanımların oluşmasındaki etkilerine değinilmektedir. Çeviri sürecinin aktörleri bağlamında, hamilik ve çevirmen konularına da çalışmada yer verilmektedir. 1923 yılından bu yana basılmış olan Türkçe Kur'an çevirileri bibliyografyası da yeniden çevirilerdeki dikkat çekici artışı gösterirken, Kur'an çevirileri için kullanılan farklı kavramların yıllara göre nasıl farklılaştığını da gözler önüne sermektedir.
Benzer Tezler
- Sosyal Bilgiler dersinde kullanılabilecek tarihsel içerikli çocuk edebiyatı ürünlerinin çeşitli kavramlar açısından analizi
The analysis of children literature works with historical content that might be used Social Studies courses in terms of various concepts
NURTEN KOLCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHAMMET AVAROĞULLARI
- Ulusal bağımsızlık olgusunun ele alınışı açısından Venezuela ve Türkiye sosyal bilgiler programlarının karşılaştırılması
A comparative analysis of social studies curricula of Venezuela and Türkiye in terms of the treatment of the phenomenon of national independence
YASEMİN KARCI YÜKSEL
- YÖK Ulusal Tez Merkezinde yayımlanmış“Şer'iyye sicilleri”nin bibliyografik denetimi açısından kavramsal analizi ve bibliyografyası
Conceptual analysis and bibliographical analysis of“Şer'iyye sicilleri”published in YÖK National Thesis Center in terms of biographical control
TUĞBA PARLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgi ve Belge YönetimiMarmara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜSSÜN GÜNEŞ
- 10. sınıf tarih ders kitaplarında devletleşme sürecinde savaşçılar ve askerler ünitesinin işlenişinin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of the presentation of the warriors and soldiers in the state-building process unit in 10th grade history textbooks
MUHAMMET FURKAN DÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TarihGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA BELENLİ
- Ekolojik sanat bağlamında eko-anksiyetenin günümüz sanatında doğa ve insan açısından ilişkisel çözümlenmesi
Relational analysis in terms of nature and human in contemporary art of eco-anxiety in the context of ecological art
EDA DANYELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUBA GÜLTEKİN