Türkiye'de Laiklik ve Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Laiklik anlayışı
Laicism in Turkey and the Laicism understanding of Justice and Development Party
- Tez No: 466035
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN TUNCEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Adalet ve Kalkınma Partisi, Laiklik, Adalet ve Kalkınma Party, Laicism
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cumhuriyet Türkiye'sinde hakkında en fazla konuşulan problem alanlarından biri din ve politika ilişkisidir. Bu tartışmaların odağını da,“laiklik”ilkesinin anlamı ve Türkiye'ye özgü pratiği oluşturmaktadır. Türkiye'de 3 Kasım 2002 tarihinde gerçekleştirilen genel seçim sonuçlarıyla adeta bir kırılma yaşanmıştır. Bu seçim sonucuyla beraber Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı dönemi başlamış ve böylece Türk siyasal hayatında oldukça önemli izler bırakacak bir partinin iktidar dönemi başlamıştır. Laikliğin ne olduğu, içeriği ve kapsamı hakkında herkesçe kabul edilen ortak bir anlayışa varmak bugüne kadar mümkün olamamıştır. Batı örneklerinde iki ana laiklik modeli olduğu söylenebilir: Dışlayıcı laiklik (Fransız tipi) ve pasif laiklik (Amerikan tipi). Bu iki modelden dışlayıcı laiklik dini kamusal alandan bütünüyle çıkarmak ve onu özel alanla sınırlamak için devletin“dışlayıcı”bir tutum izlemesi gerektiğini savunmaktadır. Pasif laiklikte ise devlet, dinin kamusal görünürlüğüne göz yumarak daha“pasif”bir pozisyon almasını talep etmektedir. Bu çalışma kapsamında Ak Parti'nin laiklik anlayışı iktidara geldiği yıl olan 2002'den Ahmet Davutoğlu'nun genel başkanlık görevini bırakmasına kadar olan süreçte incelenmiştir. Her ne kadar başta kurucu lider Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere lider kadronun çoğu Milli Görüş kökenli olsa da partinin laiklik yaklaşımı Milli görüş partilerinden farklılık göstermiştir. Bu açıdan kuruluşundan iktidarının halen sürdüğü 2016 yılı ortalarına kadar Ak Parti'nin laiklik konusunda katı bir yaklaşımı tasvip etmediği ve laikliğe kökten karşı çıkmayıp kamusal alanda dinin görünürlüğü konusunda daha toleranslı bir yaklaşım benimseyen pasif laiklik anlayışını benimsediği ortaya çıkmaktadır. Zaten Ak Parti kamuda başörtüsüne özgürlük, üniversitelerde başörtüsü yasağının kaldırılması vb. icraatlarında da bunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
The relation between religion and politics have been one of the most problematic area in Turkey during republican period. The focus of these discussions have been about the meaning of the“laicism”principle and the sui generis practice in Turkey. The result of the elections held in 3 November 2002 has been a defining moment in Turkish politics. With these results, the period of rule of Justice and Development Party (JDP) has started and thus this period of dominance of JDP has started which will make its mark on Turkish political life. It has not been possible to reach a common understanding adopted by all about the content of the laicism. Basically, there are two main models of laicism in Western countries: The assertive laicism (French type) and passive laicism (American type). The assertive one defends that the state should follow a policy which embraces the completely expelling of religion from public sphere and restricting it to private sphere. However in second type, the public visibility of religion is permitted by taking a more passive stand. Within the scope of this thesis, the laicism understanding of the JDP has been studied between 2002 and the date Ahmet Davutoğlu left the chairman seat of the party. Although the political background of the founding elite including Recep Tayyip Erdoğan originates from National View movement, the JDP's approach about laicism differs drastically from National View parties' stand. In this regard, the JDP has not approved a strict stance regarding laicism and adopted passive laicism model which embraces a more tolerant approach about the public visibility of religion by not objecting drastically to laicism. Besides, the JDP has tangibly shown this approach in its achievements like removal of the ban on headscarves in universities and public institutions.
Benzer Tezler
- Adalet ve Kalkınma Partisi'nin kapatılma davası süreci ve kriz iletişimi
Closing processs of Adalet ve Kalkınma Partisi (justice and development party) and crisis communication
MEHTAP BAYKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Halkla İlişkilerSelçuk ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAK SOLMAZ
- Transformation of secularism in Turkey: Debating post-secularism under the AKP rule
Türkiye'de laikliğin dönüşümü: AKP iktidarında post-sekülarizm tartışması
EMRAH KONURALP
Doktora
İngilizce
2016
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE AYATA
- Analysis of Türkiye's relations with Iraq in the reign of Justice and Development Party since 2002: A neo-classical realist perspective
2002'den bu yana Adalet ve Kalkınma Partisi döneminde Türkiye'nin Irak ile ilişkilerinin analizi: Neo-klasik realist perspektif
FARUQ SATTAR SAEED SAEED
Doktora
İngilizce
2026
Siyasal Bilimlerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ KATMAN
- Türkiye'de ulusal kimlik-din ilişkisi“AK Parti'nin ulusal kimlik vizyonunda İslam”
National identity-religion relationship in turkey“Islam at AK Party's national identity vision”
DEMET ESENKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SosyolojiBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ AYATA
- 2007 sonrası din-devlet ilişkisi çerçevesinde Adalet ve Kalkınma Partisi hükümetlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of Justice and Development Party governments in the framework of religion-state relationship after 2007
MAHMUT HÜDAİ ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiKarabük ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU AYBUDAK