Syntactic processing differences and the effects of memory-load interference for object relative and subject relative clauses in Turkish
Türkçede nesne ve özne ilgi tümcelerinin işlemlenmesinde sözdizimsel işlemlenme farklılıkları ve bellek
- Tez No: 472051
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. SERKAN ŞENER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Cümle işlemesi, Dilbilgisi, Dilbilim, Karmaşık cümleler, Psikodilbilim, Söz dizim, Sözel bellek, Çalışma belleği, Özne-nesne ilişkisi, İşler bellek, Sentence processing, Grammar, Linguistics, Complex sentences, Psycholinguistics, Syntax, Verbal memory, Working memory, Subject-object relation
- Yıl: 2017
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkçedeki ilgi tümceciklerine odaklanan bu çalışmanın iki amacı vardır: Birinci deneyde, Türkçe literatürde nesne ve özne ilgi tümcecikleri arasındaki sözdizimsel karmaşıklık farkı ile ilgili boşluğu doldurmak amaçlanmıştır. Öz-ilerlemeli okuma testinde (self-paced reading task), cümle işlemlemesindeki zorluk farkını ölçmek için katılımcılardan nesne ve özne ilgi tümceciklerini okumaları istenmiştir. Bu deneyde nesne ilgi tümceciklerinin özne ilgi tümceciklerinden sözdizimsel olarak daha karmaşık olduğu ortaya çıkmıştır. İkinci çalışmada ise cümleler arasındaki karmaşıklık farkının hafıza yükü ile etkileşip etkileşmediği test edilmiştir. Bu amaçla, katılımcılardan karmaşık ve basit yapılı tümcecikleri okumalarının yanı sıra, bir dizi kelime ezberlenmesi istenmiştir. Ezberlenmesi hedeflenen kelimeler, okunan tümcelerdeki isimlerle benzer veya farklı olması açısından ikiye ayrılmaktadır. Hatırlama performansı ezberlenen kelimelerin cümledekilerle benzer olması halinde farklı olduğu durumlara nazaran daha düşüktür. Basit ve karmaşık yapılı tümcecikler karşılaştırıldığında ise hatırlama performansının basit yapılı tümcelerin okunduğu durumlarda daha yüksek olduğu görülmüştür. İkinci deneyin sonuçları sözdizimsel işlemlemenin modüler olmadığını, dilbilimsel ve dilbilimsel olmayan sözel işlemlemenin aynı çalışma belleği kaynağını paylaştığını göstermiştir. Bunun yanı sıra, çevrimdışı (offline) ölçümlerin neden tabiatı itibari ile farklı olduğunu ve çevrimiçi (online) ölçümlerin söz konusu cümle işlemlenmesi olduğunda neden daha güvenilir olduğunu göstermek amacıyla her iki deneyin sonuçları birbirleriyle karşılaştırılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of the study, which focuses on the relative clauses in Turkish, is twofold: In Experiment 1, it was aimed to fill the gap in Turkish literature with regard to syntactic complexity difference between subject relative clauses and object relative clauses. As a self-paced reading experiment, participants read either subject relative clause of object relative clause to measure the processing cost as a slowing down in reading. The result of Experiment 1 revealed that object relative clauses are harder to process than subject relative clauses suggesting that there is a subject preference in Turkish. Secondly, as a separate but related follow-up study, it was tested whether such complexity interacts with memory load in any way. For this purpose, participants memorized a set of words while reading syntactically complex sentences and syntactically simpler sentences (object and subject relative clauses, respectively). The study also manipulated whether the memory load items and the words in the sentence were similar or not (matched or unmatched conditions). Performance in recall was significantly higher for the unmatched condition than the matched condition. Recall was also higher in simpler sentences than complex sentences. Results of Experiment 2 indicated that syntactic processing is not modular meaning that both linguistic and non-linguistic verbal processings share the same verbal working memory resource. Moreover, online and offline measurements of both studies are compared to show why offline studies are different in nature and why online studies are more reliable as long as sentence processing is concerned.
Benzer Tezler
- İkinci ve üçüncü sınıf disleksi tanılı çocuklarda cümle işlemleme ile çalışma belleği arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir göz izleme çalışması
Examining the relationship between sentence processing and working memory in second and third grade children diagnosed with dyslexia: An eye-tracking study
DERYA ARIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma Terapisiİzmir Bakırçay ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA ACAR ÜNALGAN
- İşitme varsanısı olan-olmayan şizofreni spektrumhastaları ve sağlıklı erişkinlerde;agmatin yolağı metabolitleri ilenörobiliş, uyku ve duyu profillerinin ilişkisi
Relationship between agmatine pathway metabolites and neurocognition, sleep and sensory profiles in schizophrenia spectrum patients with and without auditory hallucinations and healthy adults
HÜSEYİN ALTUĞ YENİCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN ARISOY
- Değiştirilmiş kohonen ağı simülasyon programı
A Simulation program for modified kohonen network
ENDER TUNÇ EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. UĞUR ÇİLİNGİROĞLU
- Reading span tests as predictors of L2 reading comprehension: Investigating differences in task design and assessment through behavioral and eye movement data
İkinci dilde okuduğunu anlama yordayıcıları olarak okuma aralığı testleri: Görev tasarımı ve değerlendirmede farklılıkların davranışsal ve göz hareketleri verileriyle incelenmesi
OYA ÖZEMİR
Doktora
İngilizce
2012
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLCAN ERÇETİN
- Düşük bir hızlarında konuşma kodlama ve uygulamaları
Low bit rate speech coding and applications
TARIK AŞKIN
Doktora
Türkçe
1999
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. GÜNSEL DURUSOY