Moğolistan Zamaar Köyündeki Şoroon Bumbagar Mezarında bulunan köktürklere ait çince yazıtın incelenmesi
The epitaph of p'u ku tribe of tang dynasty found in the shoroon bumbagar of Zamaar village in Mongolia
- Tez No: 488547
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÜLENT GÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Göktürkçe, Mezar taşları, Moğolistan, Yazıtlar, Çince, Kök Turks Language, Tambstones, Mongolia, Inscriptions, Chinese
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2009 yılında Moğol ve Rus araştırma ekibi tarafından Göktürklere ait bir kurganda yapılan kazıdan Çince mezar taşı ve birçok obje keşfedilmiştir. Kurganda keşfedilen ahşaptan ve kilden yapılmış heykeller kutsal sayılan hayvanlara aittir. Ayrıca, kurganda keşfedilen Tölös boyundan P'u Ku kabilesinin bir üyesi olan P'u Ku Yi Tu (僕固乙突) adlı askerin mezar taşı yazıtından, bu askerin Tutuk (都督) (Türkçe'de karşılığı askeri komutan) Çin askeri görevi üstlendiği öğrenilmişti. Çin tarih kaynaklarına göre, P'u Ku kabilesinin Tola nehrinin doğu yakasında yaşadığı kaydedilmişken çıkarılan kurgan, mezar taşı ve birçok heykel Ulan Bator'un kuzey batısında bulunnuştur. Bu durum, P'u Ku kabilesinin merkezi hakkında bilinen eski gerçekleri değiştirmektedir. Bu tez çalışmasında, mezar taşı üzerinde yazılı olan eski Çince yazıt incelenmiştiir ve Göktürklere ait olan bu Çince yazıt Türkçeye çevrilmiştir. Yazıtta geçen tarihi olayların yanı sıra kişi adları, unvanlar, yer, bölge, deniz, dağ vb. adlarla ilgili de tarihsel araştırma yapılmıştır. İlk olarak, P'u Ku kabilesinden olan P'u Ku Yi Tu (僕固乙突) adlı askerin cesur ve itaarkar olduğu kaydedilmiştir. Katıldığı savaşlar sonucu aldığı onur unvanları incelendiğinde P'u Ku kabilesi ve Çin hanedanının yakın ilişki kurduğu görülmektedir. Ardından yazıtta, Çin yönetimine bağlı askerlerin imparatora sadık kalması, anne babaya hürmet göstermesi ve yabancı uyruklu askerlerin bile Çinlileşmiş olduğu yansıtılmıştır. Göktürklere ait Çince yazıtın incelenmesi hakkında yaptığım bu tez çalışmasının Göktürklerle Çinliler arasındaki ilişkiye katkıda bulunmasını umuyorum.
Özet (Çeviri)
In 2009, Mongolian and Russian historical research team discovered the epitaph of P'u Ku tribe on the eastern bank of Tola River. The numerous sculptures which made from wood and clay were also found in well preserved condition. The deceased person in the mausoleum was P'u Ku Yi Tu from the P'u Ku tribe, which was one of the nine outer tribes of Tolos, a prestigious Turkish army clan. According to Chinese annals, the P'u Ku tribe populated around the eastern bank of the Tola River. However, the newly found mausoleum and sculptures made from wood and clay were located in the west northern part of Ulan Bator. These archeological findings overthrow the knowledge and assumptions of the historians. This thesis is mainly based on the Chinese annals and focuses on the context of the epitaph. First, it reviews the historical background of P'u Ku tribe. This unknown Turkish army is characterized as braze and loyal, surrendering its sovereignty to the emperor that conquered Tang's east and west foreign enemies. Second, the natural surroundings such as Tai Mountain, Pu Sea and the specific plants are examined by further interpreting the epitaph. Third, the epitaph included recordings of the P'u Ku family tree, its ancestors' comprehensive war achievements, and honor battle titles, which enable us to know more about how the ancient Turkish tribe interacted with the Tang Emperor. The language used reveals the spirit of the high virtue of Chinese Emperor who emphasize one's loyalty to Emperor (忠) and filial to family (孝). Even the non-Chinese Turkish soldiers and anyone who lived under the power of the Tang Emperor followed these moral rules, which resulted in cultural assimilation and strengthening of the political power of the Tang dynasty.
Benzer Tezler
- Moğolistan`ın uluslararası örgütlerle ilişkileri
Mongolianrelations with international organizations
ENEZAYA AVIRMED
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AYDIN
- Moğolistan'da Türk imajı üniversite öğrencilerine yönelik alan araştırması
Image of Turks and Turkey in Mongolia
BUYANDELGER MUNKHBAYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Halkla İlişkilerAnkara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAN YILDIZ
- Moğolistan'da ozanlık geleneğinin animizm ve göçebe-avcı-hayvan yetiştirici toplum dinamikleri bağlamında incelenmesi
Study of the bard tradition in Mongolia-animism and dynamics of nomadic hunter-herder communities
VOLKAN ÇAĞLAYAN
- Moğolistan'da ortaokul ve liserlerde tarih eğitiminin gelişimi
Mongoliin erunhii bolovsroliin surguuli dahi tuuhiin bolovsroliin hugjilt
BAT-AMGALAN OROSOO
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTarih Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURİ YAVUZ
- Moğolistan'ın Bayan-Olgii bölgesindeki Kazak öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğrenirken yaptıkları yazılı anlatım yanlışlarının dil bilgisi açısından incelenmesi
The evaluation point of grammar written expression mistakes of Kazakh students, who is living in Bayan-Ulgii province of Mongolia, while learning Turkey Turkish
NURBAKHYT JARBOLD
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ