Nükleer enerji ve çevresel etkilerine yönelik tutum ölçeği geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Development of attitude scale for nuclear energy and environmental impacts: Stability and reliability study
- Tez No: 493108
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. BAŞTÜRK KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Nükleer Enerji, Çevresel Etki, Ölçek Geliştirme, Faktör Analizi, Uyum Modeli (LISREL), Tutum ölçekleri, Tutumlar, Ölçekler, Öğrenci tutumu, Üniversite öğrencileri, Environmental Education, Nuclear Energy, Environmental Impact, Scale Development, Factor Analysis, Compliance Model (LISREL), Attitude scales, Attitudes, Environmental impact, Scales, Student attitude, University students
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada nükleer enerjinin çevresel etkileri üzerine bir tutum ölçeği geliştirilmiştir. Üniversite öğrencilerinin nükleer enerji ve çevresel etkilerine yönelik görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Geliştirilen ölçek 5'li likert tipi bir tutum ölçeğidir. Ölçek geliştirilme safhası sonrasında ölçek üzerinde faktör analizi yapılmıştır ve ölçek maddeleri ve boyutları ile ilgili olarak uyum modeli çalışması yapılmıştır. Ölçek, 37 maddelik taslak ölçek olarak oluşturulmuştur ve 366 öğrenciye uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilerin çeşitli değişkenler açısından birbiri ile ilişkisi incelenmiştir. Nükleer enerji ve çevresel etkilerine yönelik tutum ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında, genel güvenirlik için analiz öncesi Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,534 olarak hesaplanmıştır. Bu değer küçük olduğundan ölçekten bir madde çıkarılmış (6.madde) tekrar Cronbach Alpha güvenilirlik katsayısı hesaplanmıştır. Analiz sonrasında ise 0,600 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar %95 güven düzeyinde değerlendirilmiştir. Yapı geçerliği kapsamında açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonucunda taslak ölçek 21 maddelik ölçeğe indirgenmiştir. Veri yapısının faktör analizine uygun olup olmadığı KMO (Kaiser Meyer Olkin) testi ve Bartlett testi yöntemlerinden yararlanılarak kontrol edilmiştir. KMO testi değeri 0,833 ve Bartlett testi 12961,270 (p<0,05) olarak bulunmuştur. Elde edilen 20 maddelik nükleer enerji ve çevresel etkilerine yönelik tutum ölçeği 4 faktörden oluşmaktadır. Bu boyutlar“Çevre okuryazarlığı”,“Bilgi”,“Duyuşsal”ve“Önem”boyutlarıdır. Dört boyuttan oluşan nükleer enerji ve çevresel etkilerine yönelik tutum ölçeği tarafından açıklanan toplam varyans miktarı %54,953 olarak belirlenmiştir. Ölçek maddelerinin yük değerleri 0,438 ile 0,741 değerleri arasında değişmiştir. Ayrıca faktör analizi sonrasında ölçeğin bütününe ve her bir alt boyutuna ilişkin madde analizi gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin bütünü ile alt ölçekleri arasındaki ve alt ölçeklerin birbirleri arasındaki ilişkilere bakılmış ve bu ilişkilerin anlamlılık düzeyleri incelenmiştir. Faktör analizi ile 20 maddeye indirilen ölçek, doğrulayıcı faktör analizi ile kurulan modellerin verilere uyumu incelenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi kapsamında, χ2 /df (ki-kare/serbestlik derecesi) değeri 1,88 olarak bulunmuştur ki bu sonuç modelin kabul edilebilir uyuma sahip olduğunu göstermektedir. Modelin RMSEA değeri 0,049, GFI değeri 0,92, AGFI değeri 0,84, RMR uyum indeksi 0,064 ve SRMR uyum indeksi 0,051, NFI değeri 0,87, NNFI değeri 0,92 ve CFI değeri 0,93 değerine sahip olduğu görülmektedir. Araştırma sonucunda, geçerli ve güvenilir bir nükleer enerji ve çevresel etkilerine yönelik tutum ölçeği geliştirilmiştir. Bununla birlikte nükleer enerji ve çevresel etkilerine yönelik tutum ile cinsiyet, akademik başarı, bölüm faktörleri incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study, an attitude scale on the environmental effects of nuclear energy was developed. University students have been tried to determine their views on nuclear energy and environmental effects. The developed scale is a 5 point likert type attitude scale. Factor analysis was performed on the scale after the development phase of the scale and an adaptation model study was carried out on the scale items and dimensions. The scale was formed as a 37-item draft scale and 366 students were applied. In addition, students' relations with each other in terms of various variables have been examined. Within the scope of attitude scale reliability and reliability studies for nuclear energy and environmental effects, Cronbach Alpha reliability coefficient before analysis for general reliability was calculated as 0.534. When this value is small, a substance is removed from the scale (item 6) and the Cronbach Alpha reliability coefficient is calculated again. After analysis, it is calculated as 0,600. The results were evaluated at 95% confidence level. As a result of exploratory and confirmatory factor analysis within the context of the structure validity, the draft scale was reduced to a 20-item scale. Whether or not the data structure is suitable for factor analysis was checked by using the KMO (Kaiser Meyer Okin) test and Bartlett test methods. The value of the KMO test was 0.833 and the Bartlett test was 12961,270 (p <0.05). The attitude scale for the 20-item nuclear energy and environmental impacts is composed of 4 factors. These dimensions are“Environmental literacy”,“Knowledge”and“Affective”,“Importance”dimensions. The total amount of variance explained by attitude scale for nuclear energy and environmental effects of four dimensions was determined as 54,953%. The load values of the scales vary between 0,438 and 0,741. In addition, after factor analysis, item analysis was performed for the whole scale and for each sub-dimension. The relationships between the whole scale and the subscales and subscales were examined and their significance levels were examined. The scale that was downloaded to 20 items by factor analysis, the compliance of the models established by confirmatory factor analysis was examined. Within the confirmatory factor analysis, the value of χ2 / df (chi-square / degree of freedom) was found to be 1.88, indicating that the model has acceptable fit. The model had an RMSEA value of 0,049, a GFI value of 0.92, an AGFI value of 0.84, an RMR compliance index of 0.064 and an SRMR compliance index of 0.051, an NFI value of 0.87, an NNFI value of 0.92, and a CFI value of 0.93. As a result of the research, an attitude scale for a valid and reliable nuclear energy and environmental impacts was developed. However, attitudes toward nuclear energy and environmental impacts and gender, academic achievement, and departmental factors are examined.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin nükleer enerji politikasının çevresel etkilerinin yerel halk tarafından değerlendirilmesi: Akkuyu, Sinop ve İğneada örneği
Local people's evaluation of the environmental impacts of Turkey's nuclear energy policy: The case of Akkuyu, Sinop and İğneada
FERHAT ARI
Doktora
Türkçe
2023
EnerjiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEDAT YILMAZ
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türkiye Cumhuriyeti'nin güncel enerji politikalarına ilişkin yaklaşımları
Social studies teacher's approaches of dealing with current energy policies of Turkey Republic
MERT CAN AYDOS
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA SAĞDIÇ
- Tungsten karbür kesici takım atıklarının radyasyona karşı zırh malzemesi olarak kullanım potansiyelinin incelenmesi
Investigation of the potential use of tungsten carbide cutting tool waste as a radiation shielding material
HİLAL KIRDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Fizik ve Fizik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLÜFER DEMİRCİ SAYGI
DR. HATİCE GÖKDEMİR
- Dişi farelerde bisfenol M ile oluşturulmuş karaciğer hasarının incelenmesi
Investigation of liver damage induced by bisphenol M in female mice
MUHAMMED CANİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiSakarya ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN DENİZ YÖN ERTUĞ
DOÇ. DR. ASUMAN DEVECİ ÖZKAN
- Assessment of the effects of melatonin on the funtional deficits induced by cellular stress in obese donor derived mesenchymal STEM cells
Melatonin'in obez donor mezenkimal kök hücrelerinde hücresel strese bağlı olarak oluşan fonksiyon bozuklukları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
ECE GİZEM POLAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİMA SUSANNA FAUSTINA AERTS KAYA