Farklı kökenlerden gelen ekmeklik buğday genotiplerinin kahramanmaraş iklim koşullarındaki performansları ve bazı genlerin allelik varyasyonlarının belirlenmesi
The performance of bread wheat varieties coming from different origins and determination of some gene allelic variations in kahramanmaraş conditions
- Tez No: 504891
- Danışmanlar: PROF. DR. AYDIN AKKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Buğday gluteni, Buğday kahverengi pası, Ekmeklik buğday, Moleküler markerler, Sarı pas hastalığı, Tane verimi, Tohum proteinleri, Wheat gluten, Puccinia recondita f.sp.tritici., Bread wheat, Molecular markers, Yellow rust disease, Grain yield, Seed proteins
- Yıl: 2018
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Kahramanmaraş koşullarında 2015-2016 ve 2016-2017 ürün yetiştirme döneminde Latis deneme planına göre yürütülmüştür. Araştırmada yüksek verim, yüksek yağış, sıcaklığa tolerans ve orta kurak olmak üzere dört farklı genetik kaynaktan gelen 45 adet ekmeklik buğday genotipi ve 4 standart çeşit olmak üzere toplam 49 genotip kullanılmıştır. Bitki boyu, metrekaredeki başak sayısı, çiçeklenme ve olgunlaşma dönemindeki biyomas yönünden genotipler arasındaki farklar birinci yıl önemli, ikinci yıl önemsiz olmuştur. Her iki yılda başak uzunluğu, başaktaki tane ağırlığı ve tane dolum periyodu yönünden genotipler arasındaki fark önemli, hasat indeksi yönünden önemsiz olmuştur. Tane verimi ve başaktaki tane sayısı yönünden genotipler arasındaki fark ilk yıl önemsiz, ikinci yıl önemli olmuş, ESWYT-133, SAWYT-327, HTWYT-30 ve HTWYT-24 genotipleri ikinci yılda daha yüksek tane verimi sağlamışlardır. Yüksek protein içeriği yönünden UHW89 (Gpc-B1), gluten mukavemeti yönünden Bx7OE (MAR), tane sertliği yönünden Pina, mumsuluk yönünden Wx-A1b ve SUN1, vernelizasyon yönünden VRN1 markörleriyle yapılan taramalarda ilgili bantlar tespit edilememiştir. Sarı pas yönünden Xwgp115 (Yr45 geni) markörüyle taramada allel belirlenememiş, Xwgp118 (Yr45 geni) markörüyle taramada HTWYT-6 ve HTWYT-32 genotiplerinde 411 bp uzunluğunda, Sun104 (Yr51 geni) markörüyle taramada HRWYT-231 ve ESWYT-134 genotiplerinde 225 bp uzunluğunda dayanıklılık/tolerantlık alleli tespit edilmiştir. Sun209 (Sr49 geni) ve Sun479 (Sr49 geni) markörleriyle yapılan tarama sonucunda, HTWYT-46 ve ESWYT-138 hatlarının kahverengi pas hastalığının iki ırkına dayanıklı/tolerant olduğu tespit edilmiştir. Cücelik yönünden BF-WR1, BF1-MR1 (Rht-B1b), DF-MR2 (Rht-D1b) markörleriyle yapılan taramada allel belirlenememiştir. DF2-WR2 (Rht-D1a) markörüyle taramada uzun boylulukla ilişkili 264 bp uzunluğundaki alleli tüm genotiplerin, WMS261 markörüyle taramada 192 bp uzunluğundaki Rht8 allelini HTWYT-7, HTWYT-31, HRWYT-231, ESWYT-119, ESWYT-131 ve ESWYT-134 genotiplerinin taşıdığı tespit edilmiştir. Çavdar translokasyonu yönünden RIS markörüyle yapılan taramada, HTWYT-30 ve HTWYT-32 hatları dışında, bütün genotiplerin 110 bp uzunluğundaki çavdar translokasyon allelini taşıdığı, Rye-NOR markörüyle taramada literatürden farklı uzunlukta alleller bulunduğu, SCM9 markörüyle taramada 42 genotipin 1ВL.1RS translokasyonu taşıdığı tespit edilmiştir. ESWYT-133, SAWYT-327, HTWYT-30 ve HTWYT-24 genotipleri tane verimi, HTWYT-6, HTWYT-32, HRWYT-231 ve ESWYT-134 genotipleri sarı pasa dayanıklık/tolerant, HTWYT-46 ve ESWYT-138 genotipleri kahverengi pasa dayanıklılık/tolerant bakımından gelecek çalışmalarda değerlendirilebilir.
Özet (Çeviri)
This research was carried out in Kahramanmaras conditions in 2015-2016 and 2016-2017 crop season with Latis experimental design. In the experiments, 45 bread wheat genotypes coming from high yield, high rainfall, heat-tolerant and semi-drought origins and 4 standard varieties were used. The differences among genotypes for plant height, head number per square meter, biomass at anthesis and maturity were significant in first year, not significant in second year. The differences among genotypes for spike length, grain weight per head and grain filling period were significant, but not significant for harvest index in both year. The differences among genotypes for grain yield and grain number per head were nonsignificant in first year, while significant in second year, and genotypes ESWYT-133, SAWYT-327, HTWYT-30 and HTWYT-24 provided more grain yield in second year. The bands related with markers UHW89 (Gpc-B1) for high protein content, Bx7OE (MAR) for gluten strength, Pina grain hardness, Wx-A1b and SUN1 for waxiness, VRN1 for vernalization, could not be determined in the surveys. The allele gene could not be determined surveyed with marker Xwgp115 (Yr45), but genotypes HTWYT-6 and HTWYT-32 had 411 bp length allele with marker Xwgp118 (Yr45), genotypes HRWYT-231 and ESWYT-134 had 225 bp length allele with marker Sun104 (Yr51) for yellow rust-resistant/tolerant. It was determined that the genotypes HTWYT-46 and ESWYT-138 were resistant/tolerant for 2 strains of brown rust when surveyed with markers Sun209 (Sr49) and Sun479 (Sr49). The alleles related with markers BF-WR1, BF1-MR1 (Rht-B1b), DF-MR2 (Rht-D1b) could not be determined for dwarfness. The all genotypes had 264 bp length allele when surveyed marker DF2-WR2 (Rht-D1a), the genotypes HTWYT-7, HTWYT-31, HRWYT-231, ESWYT-119, ESWYT-131 and ESWYT-134 had 192 bp lengthy Rht8 allele when surveyed with marker WMS261for tallness. It was determined that the all genotypes except HTWYT-30 and HTWYT-32 had 110 bp length allele when surveyed marker RIS, and obtained alleles at different length against literature when surveyed with marker Rye-NOR, and 42 genotypes had 1ВL.1RS translocation when surveyed with marker SCM9, for rye translocation. The genotypes ESWYT-133, SAWYT-327, HTWYT-30 and HTWYT-24 for grain yield, the genotypes HTWYT-6, HTWYT-32, HRWYT-231 and ESWYT-134 for yellow rust-resistant/tolerant, the genotypes HTWYT-46 and ESWYT-138 could be considered in further researches.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet dönemi kültür ekseninde istanbul'da yeme içmealışkanlığının mutfak ve mekânlar üzerinde değişimi(1923-1960)
Change of food and drink habits in istanbul within thecultural axis of the republic period on cuisine andplaces (1923-1960)
FERİT ERCAN YARGUN
Doktora
Türkçe
2025
TarihVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiCumhuriyet Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERİT YÜCEBAŞ
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Farklı etnik kökenden gelen bireylerin evlilik uyumlarının çeşitli demografik özelliklere göre incelenmesi
The analysis on marital adjustment of married people from different ethnicities in terms of various demographic qualities
ZEYNEP TABAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyolojiİstanbul Ticaret ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HANİFİ PARLAR
- Farklı ülkelerden Türkiye'ye göç eden mülteci öğrencilerin karşılaştıkları okul iklimi, okula aidiyetleri ve uyumları
School climate, school belonging, and adaptation of refugee students who migrated to Türkiye from different countries
MERYEM ATALAY
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET YAZICI
- Farklı Rakımlardan Toplanan Doğu Karadeniz Yerel Mısır (Zea mays L.) Popülasyonlarında Kuraklık Stresine Adaptif Farklılaşmanın Erken Dönemde Değerlendirilmesi
Early-Stage Assessment of Adaptive Differentiation to Drought Stress in Eastern Black Sea Local Maize (Zea mays L.) Populations Collected from Different Elevations
NECİBE SÜMEYYE SEKİ ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE HAFİZE YILDIRIM