The late Ottoman kalam tradition: İsmail Gelenbevi (1730-1791) and his kalam treatises
Son dönem Osmanlı kelam geleneği: İsmail Gelenbevi (1730-1791) ve kelam risaleleri
- Tez No: 520726
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP ŞENTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2017
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Medeniyetler İttifakı Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İsmail Gelenbevi (ö. 1790) 18 ve 19. yüzyılın en mühim alimlerindendir. Gelenbevi hakkında bugüne kadar yapılan çalışmaların hepsi değilse de büyük bir çoğunluğu; onun mantık, münazara ve matematik alanlarına yaptığı katkıları tartışmaktadır. Bu tez, Gelenbevi'nin veciz bir biyografisini sunup bütün eserlerinin şerhli bir biblografyasını vererek, onun hayatı ve eserlerine bir giriş mahiyeti taşır. Dahası, Gelenbevi'nin Kelam alanındaki temel eseri olan Devvani'nin (ö. 1509) Aduddin el-ici akaidi şerhine dair haşiyesine eğilerek onun Kelam'a yaptığı katkıları da göstermeye çalışmaktadır. Tez, özellikle Gelenbevi'nin teselsül, epistemoloji, insan eylemi ve subjektivite kavramlarını ele alış biçimini araştırmaktadır. Netice olarak ortaya çıkmaktadır ki, bu kavramlar üzerinden yaptığı çalışmada, yeni ve güçlü argümanlar sunan ve ayrıca daha önce benzerine rastlanmayacak denli derinlikli şekilde insan subjektifliğini teorize edern Gelenbevi, Kelam literatürünün gelişimine büyük katkılar sunmuştur. Tez ayrıca Gelenbevi'nin daha önce yayımlanmamış 6 talikatının da edisyon kritiklerini de içermektedir: 1) Bir ayetin tefsiri hakkında talikat, 2) Eylem ve iman meselesi hakkında uzun bir talikat, 3) Takaddüm hakkında bir talikat, 4) Tekabül hakkında bir talikat, 5) Vasıta üzerine bir talikat.
Özet (Çeviri)
Ismail Gelenbevi (d.1790) was an Ottoman scholar of great importance in the 18th and 19th Centuries. Most if not all studies to date have discussed Gelenbevi's contributions to the disciplines of logic, argumentation theory, and mathematics. This thesis provides an introduction to Gelenbevi's life and works by providing a succinct biography and an annotated bibliography of all of this works. Furthermore, it focuses on his contributions to the science of kalam, or systematic Islamic theology, by providing a study of his main kalam work, a gloss on Dawwani's (d.1509) commentary on Adud al-Iji's doctrinal primer. In particular, this thesis examines Gelenbevi's treatment of infinite regress, epistemology, human agency and subjectivity. These discussions demonstrate that Gelenbevi furthered the development of kalam in all of these areas, by providing new and more powerful arguments, in addition to providing a more in depth and unprecedented theorization of human subjectivity. The thesis also includes 6 editions of treatises by Gelenbevi that have not been published before: (1) a treatise on the tafsir of a Qur'anic verse; (2) a long treatise on the question of faith and action; (3) a treatise on priority (taqaddum); (4) a treatise on opposition (teqabul); (5) a treatise on the medium (wasita).
Benzer Tezler
- Halil Esad bin Ali Rıza Yemlîhâzâde'nin kelâmî görüşleri ve Zübdetü'l-Akaidi'l-İslâmiyye isimli eseri
The theological views of Halil Esad bin Ali Rıza Yemlihâzâde and his work titled Zübdetü'l-Akaidi'l-Islâmiyye
MÜNİRE SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinHitit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL BULUT
- İznik'te İsmail Bey Hamamı restorasyon projesi
The Restoration project for İsmail Bey Bath in İznik
AYŞE KANTARCIOĞLU(AKYIL)
- Yeni İlmi Kelâm dönemi din-bilim ilişkisi (Muhammed Abduh, Seyyid Ahmed Han ve İzmirli İsmail Hakkı örneği)
The relationship between religion and science in the New Ilm al-Kalam period (The cases of Muhammad Abduh, Sayyid Ahmad Khan, and Izmirli İsmail Hakki)
HABİBE EDANUR YOLBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSiirt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMALETTİN ERDEMCİ
- Sınıraşırı bir iletişim aracı olarak internet ve Filistinli mültecilerin toplumsal kimlik inşası
Internet as a cross-border communication tool and Palestinian refugees' social idenity construction
SANEM ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
İletişim BilimleriMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL ÖZBEK
- Son dönem Osmanlı kelamında nübüvvet tartışmaları (19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başı)
The nubuwwah discussions in late period of Ottoman kalam (Late 19. century - early 20. century)
MUHLİS KÖRPE
Doktora
Türkçe
2026
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN GÜNEL