Ortadoğu'da modernleşme ve İslami hareketler: Türkiye, Mısır, İran
Modernization and Islamic movements in the Middle East: Turkey, Egypt, Iran
- Tez No: 52922
- Danışmanlar: PROF.DR. BEYLÜ DİKEÇLİGİL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Modernleşme, Mısır, Orta Doğu, Sosyal hareketler, Türkiye, İran, İslami hareketler, İslami radikalizm, Modernization, Egypt, Middle East, Social movements, Türkiye, Iran, Islamic movements, Islamic radicalism
- Yıl: 1996
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışma, radikal İslami hareketler bütün Orta Doğu ülkelerinde mevcut olduğu halde, İran'ın neden İslam devrimine sahne olan tek ülke okluğu sorusuna cevap aramaktadır. Bu soruyu cevaplandırmak amacıyla, benzer tarihsel ve sosyal özelliklere sahip olan Türkiye, Mısır ve İran'daki belirli radikal İslami hareketler seçilerek, bunlarla ilgili olarak toplanan materyalin karşılaştırmalı bir analizi yapılmıştır. Çalışma, klasik ve çağdaş batı sosyolojisini kültürel bakımdan yanlı olduğu ve genelde din olgusunu özelde ise radikal İslami hareketleri anlama bakımından dar kalıplı olduğu gerekçesiyle eleştirmektedir. Çalışma, buna alternatif olarak, bu hareketleri temel yapısal olgular olarak ele almakta ve doğru bir biçimde anlaşılmalarının koşulunun, İslam'ın temel değerlerinin bu hareketlerin varlığı açısından ideolojik bileşenler olarak nasıl işgördüğünü kavramaya bağlı olduğunu iddia etmektedir. Bu çalışma, radikal İslami hareketlerin ortaya çıkışının modernleşmenin başarısızlıklarına bağlanamayacağını, aksine İslam'ın, inananlarım kendisinden başka bîr sisteme meşruiyet tanımamaya çağırmasından dolayı ortaya çıkan meşruiyet sorununa bağlı olduğunu göstermektedir. Çalışmada, kitlelerin özerk bir dinsel liderlik tarafından mobilize edilmesinin ve gerek dinsel gerekse siyasal radikalizmi paradokslarına düzülmemiş olmasının İran'daki radikal İslami hareketleri başarısında belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
SUMMARY This study deals with the question of why Iran has been the only country which has undergone an Islamic revolution though radical Islamic movements exist in ali of the Middle Eastern countries. This is done, by means of a comparative analysis of gathered material about selected radical movements in Turkey, Egypt and Iran which have similar socio-historical features. The study criticises classical and contemporary Western sociology for being culturally biased and constricted in understanding the phenomenon of religion in general and radical Islamic movements in particular. As an alternative, it treats these movements as basic structural phenomena and argues that a proper understanding of them requires us to see how basic values of Islam serve as an ideological component of their existence. The study shows that radical Islamic movements arise not from the failure of modernization efforts but from the issue of iegatsaacy, as Islam calls its believers to acknowledge no system as legitimate other than itself. The study concludes that the mobilization of the masses by an autonomous religious leadership and the success in avoiding self-inflicted paradoxes of both religious and political radicalism have been decisive in the achievement of radical Islamic movements in Iran.
Benzer Tezler
- The modernization policies of Atatürk and Reza Shah: A Comperative content analysis
Atatürk ve Rıza Şah`ın modernleşme politikaları: Karşılaştırmalı bir içerik analizi
EBRU ÇAKMAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İHSAN DAĞI
- Türkiye sosyalist solunun Kürt meselesine bakışı: 1960-1971
Perspective of Turkish socialist left to the Kurdish issue: 1960-1971
ENES ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Sosyolojisi ve Antropolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ COŞKUN
- Capitalist development in Turkey and the rise of Islamic capital
Türkiye'de kapitalist gelişme ve İslami sermayenin yükselişi
HİLAL KABACIOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
EkonomiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESİM ŞEKER
- Ziya Gökalp ve Erol Güngör çizgisinde Türk sosyolojisi
Turkish sociology in line with Ziya Gökalp and Erol Güngör
SAADET BERNA OCAKCIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
SosyolojiMarmara ÜniversitesiSosyoloji ve Antropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ ARSLANTÜRK
- İran ve Türkiye modernleşmesinde kadın hareketi (1830-1965)
Iran and Turkey modernization of the women's movement (1830-1965)
SAMANEH ASGARİ