Geri Dön

Evde bakım hastalarında bası yarası durumu ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

The relationship between nutrition and wound healing in patients with pressure ulcers who receive home health services, pressure sores

  1. Tez No: 539468
  2. Yazar: ESRA ŞAHİN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2019
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 76

Özet

Giriş: Bası yaraları yatak yüzeyi ile vücut alanlarının teması yada sürtünmesi, yumuşak dokunun aşırı ve uzun süreli basınca maruz kalması sonucu, cilt ve cilt altı dokularda kanlanmanın engellendiği, bozulduğu, doku ölümünün gerçekleştiği, çoğunlukla kemik çıkıntı bölgelerindeki yaralardır. Yaşın ilerlemesi ile beslenme şeklini etkileyen birçok fizyolojik değişimler oluşabilir. Yaşlıların %36-40'ı günlük enerji miktarını alacak şekilde beslenememekte, üç yaşlıdan ikisi bir öğünü atlamaktadır. Yeterli ve dengeli beslenememe; vitamin, mineral ve gerekli sıvı tüketiminin bozulması yada yetersizliği bası yarası oluşumunda önemli bir etken olduğu belirtilmektedir. Beslenmenin yeterli sağlanamaması ve eksikliği sonucunda malnütrisyon durumu ortaya çıkmaktadır. Bası yarası oluşumunu, şiddetini ve iyileşmesini etkileyen bir çok faktör bulunmaktadır. Malnütrüsyon durumu ile bası yarası oluşumu, şiddeti ve iyileşmesi arasında ilişkinin değerlendirilmesi hasta izleminde önemlidir. Amaç: Çalışmanın amacı evde bakım biriminde takip edilen, bası yarası olan hastaların beslenme durumu ile bası yarası durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Bası yarası oluşum etyolojileri ve sosyodemografik özelliklerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve prospektif çalışma 5 Kasım 2018 ve 1 Ocak 2019 tarihleri arasında İzmir Kâtip'te İ.K.Ç.Ü Atatürk Eğitim ve Eğitim Hastanesi'nde Evde Sağlık Hizmetleri Birimine kayıtlı basınç ülseri olan 75 hasta örneklem büyüklüğü ile çalışılmıştır. Veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Veri Formu, PUSH Aracı ve MNA Kısa Form Aracı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statics Version 24 programında yapılmıştır. PUSH ve MNA ölçeği toplam puanlarının normal dağılım özelliğinde olup olmadığı Kolmogorov-Smirnov ile Shapiro-Wilk testleri ve histogram ile stem and leaf grafikleri incelenerek ile karar verildi. Ölçek puanlarının normal dağılım özelliğinde olmadığı saptandı (Kolmogorov-Smirnov ile Shapiro-Wilk p˂0,05). Bu nedenle ve kategorik bağımsız değişkenlerdeki grup frekanslarının 30'dan küçük olmasından dolayı ölçek verilerinin iki grup arasında karşılaştırılmasında Mann Whitney U, ikiden fazla grup arasında karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H (post hoc Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U) istatistiksel analizleri kullanıldı. PUSH ölçek puanları ile MNA ölçek puanları arasındaki ilişki Pearson korelasyonu ile değerlendirildi. p˂0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. PUSH ve MNA ölçeklerine verilen yanıtların uygulandığı popülasyonda güvenirliği chronbach alfa katsayısı hesaplanarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %49,3'ünü 85 yaş ve üzeri grubunda idi. %65,3'ü kadın, %61,3'ü dul veya boşanmış, %92,0'ı ilkokul terk veya mezunu, %93,3'ü 1500 TL ve altı gelir düzeyindeydi. %88,0'ının kronik hastalığı mevcut olup, %65,3'ü HT tanılı, %50,7'sinin VKİ 23 ve üzerinde, %72,0'ı malnütrisyonlu, %57,3'ünün vücudunda bası yarası ilk defa değildi. PUSH puan toplam ortalaması 10, malnütrisyonluların PUSH toplam puanı ortalaması 11olduğu görüldü. Bası yaralarının dağılımında ise %27'si iskium veya trokanter bölgesinde olduğu saptanmıştır. Hastaların beslenme ile bası yarasının şiddeti ilişkisi yaşa, cinsiyete, kronik hastalık varlığına, hangi kronik hastalığı olduğuna, daha önceden bası yarasının olup olmamasına göre anlamlı olarak farklılık göstermekteydi. Sonuç ve Öneriler: Bası yarası durumu ile beslenme arasında anlamlı bir ilişki olduğu bu hasta grubunda da gözlemlenmiştir. Bası yarasına neden olabilecek sosyodemografik özellikler yaş, cinsiyet, kronik hastalık varlığının, beslenme durumunun yara oluşumu ile anlamlı ilişkili olduğu saptanmıştır. Bası yarası iyileşmesinin takibi yada oluşmasının engellenmesi için kişilere; özellikle evde bakımdan faydalanan yaşlı bireylere ve bu bireylere bakım verenlere beslenme eğitimi ve yara –beslenme ilişkisi eğitimi verilmelidir. Evde bakım birimine kayıtlı bası yarası olan hastaların, bası yarasının şiddet ve iyileşme durumu; PUSH ölçeği ve beslenme durumu; MNA ölçeği ile pratik, kolay, hızlı, objektif olarak değerlendirilebilir. PUSH ve MNA ölçeklerinin Evde Bakım Hasta Kayıt Formları arasına eklenmesi; hasta izlemlerinin standardizasyonu ve hizmet kalite sinin arttırılması bakımından düşünülebilir.

Özet (Çeviri)

Introduction: Pressure sores are wounds mostly appear on bony prominence of the body. They occur due to excessive contact and friction between the bed surface and the body areas. As a result of excessive and prolonged pressure of the soft tissue, prevention and deterioration of blood suply of the skin and subcutaneous tissues and death of these tissues occurs. With the aging many physiological changes may ocur which affect way of feeding. 36-40% of the elderly cannot be fed to receive the daily energy amount, while two of the three elderly are skipping one meal. Inadequate and unbalanced nutrition; vitamins, minerals and fluid consumption or insufficiency of them is an important factor in the formation of pressure sores. Malnutrition status arises as a result of inadequacy and lack of nutrition. There are many factors that affect the formation, severity and healing of pressure sores. Evaluation of the relationship between the condition of malnutrition and the occurrence, severity and healing of pressure sores is important in follow-up of patients. Objective: The aim of this study is evaluation of the relation between status of nutrıtıon and pressure sores of home care patients and also investigation of etiologies This is and socio-demographic features of patients who suffer from pressure sores. Material and Method: This was a cross-sectional, prospective study with the sample size of 75 patients with pressure ulcers who were registered to home care services at İ.K.Ç.Ü Atatürk Traininıng and Educational Hospital between November 15, 2018 and January 1, 2019 at İzmir Kâtip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital Home Health Services Unit. Data collection tools were Sociodemografic Data Form, PUSH Tool and MNA Short Form Tool. Statistical analysis of the data was performed in IBM SPSS Statics Version 24 program. PMSH and MNA scale total scores were determined by examining Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests and histogram and stem and leaf graphs. Scale scores were not found to be in normal distribution (Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk p

Benzer Tezler

  1. Evde sağlık birimine başvuran yaşlı hastaların beslenme durumları ve dekübit yara durumlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of nutritional status and decubit wound status of elderly patients admitted to home health unit

    ASIM HIDIR BEKAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE TUNCER

  2. Evde bakım hastalarında bası yarası gelişme riskive bası yarası gelişimini etkileyen faktörler

    The risk of pressure ulcer development in home care patients and factors affecting the development of pressure ulcers

    PINAR SELİMOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEÇİL ARICA

  3. Evde sağlık hizmeti alan diabetes mellitus tanılı hastalarda glisemik regülasyonun ve regülasyonu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of glycemic regulation and factors affecting regulation in patients with diabetes mellitus receiving home health care services

    SEMA NUR SAYIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞE DİDEM ESEN

  4. Evde sağlık hizmeti alan hastalarda bası yarası evresi ve nötrofil lenfosit oranı arasındaki ilişkinin belirlenmesi

    The examination of the relationship between the neutrophile/ lymphocyte rates and the decubitus phase in patients receiving home care services

    TAHA EREN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OKCAN BASAT

  5. Evde sağlık biriminde takip edilen hastaların basınç yarası risk durumu, mevcut bası yarası yönünden değerlendirilmesi ve basınç yarasına bağlı yaşanılan zorlukların sorgulanması

    Pressure ulcer risk status, evaluation of patients followed i̇n the home care unit i̇n terms of existing pressure sores and questioning of difficulties experienced due to pressure sores

    FATMA GÜZEL AYGÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    UZMAN HÜSEYİN AKSOY