Türkiye'de iklim değişikliği projeksiyonları ve mineral tozların etkileri
Climate change projections for Turkey and impact of mineral dust aerosols
- Tez No: 540619
- Danışmanlar: PROF. DR. BERİL AKIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Meteoroloji, Çevre Mühendisliği, Meteorology, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akdeniz havzasında yer alan Türkiye, iklim değişikliğine en duyarlı ülkelerden biridir. Bölge, aynı zamanda, coğrafi konumu itibariyle iklim değişimi üzerine etkileri bulunan Afrika ve Orta Doğu kaynaklı çöl tozlarının etkisi altında bulunmaktadır. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, başlıca iklim değişkenlerinden biri olan atmosferik aerosollerin çok önemli bir bileşeni olarak mineral tozu kabul etmektedir. Bu sebeple, mineral tozların etkilerinin iklim değişikliği çalışmalarında göz önünde bulundurulması önem arz etmektedir. Bu çalışmada, RegCM bölgesel iklim modeli ile RCP4.5 konsantrasyon senaryosu göz önüne alınarak, Doğu Akdeniz havzasını içeren alan için GFDL-ESM2M küresel iklim modeli ve CAM aerosol modeli çıktıları kullanılarak, 1972-2099 periyodu için yüksek çözünürlüklü sıcaklık, yağış ve toz aerosolü veri setleri üretilmiş ve yorumlanmıştır. Sonrasında, sıcaklık ve yağış haritaları tozsuz durumla kıyaslanmıştır. Sonuç olarak, sıcaklık projeksiyonlarına göre gelecek yüzyılda Türkiye geneli sıcaklıklarında ortalama 1,5-2°C arası bir artış, yağışlarda ise %10 civarı azalmalar öngörülmektedir. Toz aerosolü optik derinliği projeksiyonlarına göre ise, özellikle sonbahar aylarında çalışma alanında önemli artışlar gösteren toz AOD'sinin, 2040 sonrasında yaz aylarına doğru genişleyeceği görülmektedir. Uzun yıllar toz konsantrasyonu öngörülerine göre, ilerleyen yıllarda Afrika kaynaklı toz taşınımından sık etkilenen şehir olan Antalya'da önemli olmayan bir artış, İzmir illinde ise bir azalma trendi, Orta Doğu kaynaklı toz taşınımından etkilenen Hakkari, Kilis ve Mardin illerinde ise bir artış trendi görülmüştür. Ayrıca, tozlu durumda elde edilen sıcaklık projeksiyonlarında, tozsuz duruma göre ΔT'nin arttığı (pozitif olarak) görülmüştür. 2070'den sonra sonbahar mevsiminde ΔT azalmış hatta bazı bölgelerde eksiye düşmüş olarak bulunmuştur. Bu da tozun yoğun olduğu bölgede sıcaklık azalışını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Turkey, located in the Eastern Mediterranean basin, is one of the most sensitive regions to climate change. Besides, the Eastern Mediterranean basin is under the influence of mineral dusts originating from Africa and the Middle East due to its geographical location. The Intergovernmental Panel on Climate Change accepts mineral dusts as a major component of atmospheric aerosols which is also one of the major climate variables. For this reason, it is important to examine mineral dust aerosols in climate studies. In this study, high resolution temperature, precipitation and dust aerosol data were projected and evaluated for 1972-2099 period by using the GFDL-ESM2M global climate model and the CAM aerosol model outputs for Eastern Mediterranean basin, taking into account the RCP 4.5 concentration scenario with RegCM regional climate model. Then, the temperature and precipitation maps were compared to non-dusty conditions. As a result, an increase between 1.5 to 2°C temperature according to the temperature projection Turkey is found, while about 10% reduction in precipitation is found in the following years. According to the dust aerosol optical depth projections, which show significant increases in the study area especially in the autumn months, it is expected to expand towards summer months after 2040. An increase trend is anticipated in Hakkari, Kilis and Mardin, which are influenced by the Middle Eastern dust transport, while a small increase is anticipated in Antalya which is frequently affected by African dust transportation in the following years according to dust concentration data. Besides, ΔT increased (positive) in temperature projections obtained in dusty condition compared to the dustless condition. ΔT was decreased and even in some areas it was found to be minus in the autumn season after 2070. This means that the temperature decreases in the region where the dust is intense.
Benzer Tezler
- Antropojenik faktörlerin Türkiye'nin iklim değişikliği üzerindeki etkisi: 2030 yılı CO2 emisyonu ve küresel sıcaklık projeksiyonları
The impact of anthropogenic factors on Turkey's climate change: 2030 CO2 emission and global temperature projections
BEYZA GÜDEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Yönetim Bilişim SistemleriKaradeniz Teknik ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH GÜRCAN
- Climate change-induced migration in Türki̇ye: A scenario-based assessment of mobility and policy dynamics
Türkiye'de iklim değişikliği kaynaklı göç: Hareketlilik ve politika dinamiklerine yönelik senaryo tabanlı bir değerlendirme
İREM KONCA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Uluslararası İlişkilerYaşar ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAVER ARIKAN AÇAR
- Climate change effects on the regional seas of Türkiye focusing on projected extreme sea level and coastal flooding in the black sea
Karadeniz'de öngörülen aşırı deniz seviyesi ve kıyı taşkınlarına odaklanarak Türkiye'nin bölgesel denizleri üzerindeki iklim değişikliği etkileri
PELİN UZUN
Doktora
İngilizce
2025
Deniz BilimleriBoğaziçi Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECMETTİN EMRE OTAY
- Climate change adaptation in Türkiye: The case of drought and its management now and in future
Türkiye'de iklim değişikliğine uyum: Günümüz ve gelecekte kuraklık durumu ve yönetimi
FERHAT YILMAZ
Doktora
İngilizce
2024
Çevre MühendisliğiUnıversıty College Londonİklim Değişikliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DAN OSBORN
- İklim değişikliğine bağli Türkiye'de palmiye kirmizi böceği (rhynchophorus ferrugineus) (olivier, 1791) (coleoptera: dryophthoridae)'nin habitat uygunluğunun belirlenmesil
Determination of habitat suitability of red palm weevil (rhynchophorus ferrugineus) (olivier, 1791) (coleoptera: dryophthoridae) under changing climatic conditions in Türkiye
ZEYNEP NUR ERDEMONAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatHarran ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MAMAY
DOÇ. DR. SHAHID FAROOQ