A social relational approach to shame
Utanca sosyal ilişkisel bir yaklaşım
- Tez No: 545627
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ŞAHİN ACAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Kaçınma davranışı, Sosyal bağlam, Sosyal değerlendirme, Sosyal ilişkiler, Utanma duygusu, Avoidance behavior, Social context, Social evaluation, Social relations, Shame
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Utanç geleneksel olarak uzaklaşma ve çekilme davranışları ile ilişkilendirilmiştir. Ancak, yeni çalışmalar utancın gerçekte hem yaklaşma hem de kaçınma motivasyonları ile ilişkisini göstermiştir. Bu tezde utanç deneyiminin farklı sosyal ilişkiler bağlamında değişeceğine yönelik alternatif bir yaklaşım öne sürülmüş ve İlişkisel Modeller Teorisi çerçevesinde çalışılmıştır. Rapor edilen dört çalışmada, utanç deneyiminin ve utancın sonuçlarının farklı ilişkisel durumlarda nasıl değiştiği incelenmiştir. Özel olarak, hem utancın bellekte aktifleşen özelliklerinin (Bölüm 3) hem de bir ahlaki ihlalden sonra yaklaşma ve kaçınma motivasyonlarının (Bölüm 4) dört farklı ilişkisel modele (Komünal Paylaşım, Yetke Sıralaması, Eşitlikçi Eşleme, Piyasa Değeri) göre farklılaşacağı varsayılmıştır. Katılımcılar (N = 668, Kadın = 418) dört çalışmaya alındı. Sonuçlar katılımcılarn kendi günlük ilişkilerini dört ilişkisel model ile sınıflandırabildiğini ve ilişkisel modellerle bağlantılı utanç duyulmasına yol açan ahlaki ve sosyal faktörları tanımlayabildiğini ortaya koymuştur. Algılanan utanç ve duygusal uyarılma seviyeleri en yüksek komünal paylaşım ve yetke sıralaması modellerinde görülmüştür. Dahası, katılımcılar en yüksek yaklaşma motivasyonunu komünal paylaşım ve yetke sıralaması (üst pozisyon) koşullarında değerlendirirken, en yüksek kaçınma motivasyonlarını piyasa değeri ve yetke sıralaması (ast pozisyon) koşullarında değerlentirmiştir. Bu bulguların çıkarımları hem utanç hem de ilişki literatürü temenlinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Shame has traditionally been associated with withdrawal behaviors. However, recent research has demonstrated that shame is indeed associated with both approach and avoidance motivations. In this dissertation, an alternative explanation assuming that experiences of shame differ depending on the social relational context was proposed and tested within the framework of Relational Models Theory. In four studies, it was examined if the experience of shame and its resulting outcomes vary across social relational situations. Specifically, it was hypothesized that both the activated features of shame (Chapter 3), and the approach and avoidance motivations after a moral transgression (Chapter 4) would differ in the four relational models (Communal Sharing, Authority Ranking, Equality Matching, Market Pricing). Participants (N = 668, Females = 418) were recruited in four studies. Overall, the results revealed that participants successfully categorized their daily interactions within the four relational models and they identified different moral and social elicitors for shame in each relational model. Perceived shame and arousal levels were rated higher in communal sharing and in authority ranking compared to equality matching and market pricing situations. Moreover, participants rated higher approach motivations in communal sharing and in authority ranking when transgressors were in the superordinate position compared to neutral condition, but rated higher avoidance motivations in market pricing and in authority ranking when transgressors were in the subordinate position compared to other relational situations. The implications of these findings were discussed on the basis of both the shame and social relationships literature.
Benzer Tezler
- Otizmli çocukların ebeveynlerinde öz -etkinlik , başa çıkma ve utanç -suçluluk duygularının depresyon üzerindeki etkileşimi : Yapısal eşitlik modellemesi ile bir yaklaşım
The interaction of self-efficacy, coping and shame–guilt in parents of children with autismspectrum disorder on depression: A structural equationmodeling approach
GÜLAY BULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriGaziantep ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KARADAĞ
- Öz tiksinme, utanç ve suçluluk duygusunun ilişki niteliği üzerindeki etkisi
The impact of self-disgust, shame, and guilt on relationship quality
HATİCE UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YILMAZ
- Orta yaş dönemindeki kadınlarda beden algısı, sosyal görünüş kaygısı ve öz şefkat
Body perception, social apperance anxiety and self compassion in women in middle adulthood
DİLARA GÜLLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM CANKARDAŞ NALBANTÇILAR
- Problemli pornografi kullanımı gösteren genç erkeklerin erkeklik algılarını anlamak
Understanding the perceptions of masculinity among young men with problematic pornography use
MELİH DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH KARATAY
- Dialectic of foreign policy and international relations: A social theory of a disciplinary Gap
Başlık çevirisi yok
CAN MÜSLİM CEMGİL
