Oğuz Atay'ın anlatılarında kronotop(Zaman-Uzam)
Chronotope (Time and space) in Oguz Atay's books
- Tez No: 553193
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OKTAY YİVLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 88
Özet
Kurmaca anlatılarda zaman ve mekân, edebî metinlerin iki önemli yapı taşıdır. Başlangıçta roman ve hikâyeler incelenirken bu iki kavram ayrı ayrı değerlendirilmekteydi. Rus eleştirmen Mihail Bahtin'e göre zaman ve mekân birbiriyle sıkı bir ilişki içindedir ve birbirinden ayrı düşünülemez. Bunun sonucunda Albert Einstein'ın görelilik teorisinden hareketle kronotop kavramını üretmiştir. Zaman-uzam birlikteliği anlamına gelen kronotop kavramını edebiyata da uygulamıştır. Bahtin, incelediği romanlardan yola çıkarak bazı kronotoplar üretir. Bunlar yol-karşılaşma, taşra kasabası, şato, misafir odası-salon ve eşik gibi kronotoplardır. Bahtin, birbirinden farklı edebî yapıtlardaki zamansal-uzamsal değerlerin incelenerek daha farklı kronotopların tespit edilebileceğini de belirtir. Dolayısıyla bu çalışmada“Diğer Kronotoplar”başlığı altında meydan, kapı, köşe, bodrum-tavan arası, dolap-çekmece-sandık gibi kronotoplara da değinilmiştir. Bu tezde, Mihail Bahtin'in kronotop kavramından hareketle, Oğuz Atay'ın anlatılarındaki zaman-uzamsal ilişkiler incelenmiş ve bunların işlevleri tespit edilmiştir. Oğuz Atay'ın anlatılarında yol kronotopu karşılaşma, ayrılma ve düşünme eylemini aktif etme işleviyle yer almıştır. Taşra kasabası kronotopu, şehir hayatındaki oyunlardan bıkmış kişinin, hareketin daha az olduğu yerlere kaçma isteğini karşılamıştır. Şato kronotopu, Oğuz Atay'ın anlatılarında yer almamaktır. Misafir odası-salon kronotopu kişilerin kendini hiçbir zaman ait hissedemediği, çekingen ve huzursuz olduğu yerlerdir fakat kişinin bilinç dışına tanıklık etmesi bakımından önemlidir. Eşik kronotopuna Oğuz Atay metinlerinde sık rastlanmaktadır. Kişiler hayatını değiştirecek birçok eşikten geçer fakat geçtikleri en önemli eşik, tutunamama eşiğidir. Diğer kronotoplar da Atay'ın metinlerinde çeşitli işlevlerde kullanılmıştır. Buna ek olarak Atay'ın anlatılarında yeni kronotoplar da bulunmuş ve bunlar da işlevleriyle birlikte açıklanmıştır. Bu kronotoplar, gecekondu, meyhane-yemek masası, yatak, tren, vitrin kronotoplarıdır.
Özet (Çeviri)
In fictions, time and place are the milestones of the literal works. In the beginning, these two concepts were being evaluated separately while novels and stories were being examined. According to Russian critic, Mihail Bahtin, time and place are have a strong relation with one another and they can't be thought as apart. So, he came up with chronotope concept based on the theory of relativitiy of Albert Einstein. He also carried out to the literature the chronotope that has meaning as togetherness of time-extension. Bahtin comes up with some chronotopes based on the novels he analyzes. These are road-encountering, hick town, castle, guest room-living room, thresold etc. Bahtin indicates that more different chronotopes can be defined by analyzing time-space values in different literature works. As a result, in this study, the chronotopes such as square, door, corner, basement-attic, wardrope-drawer-chest are also mentioned under the title of“Other Chronotopes”. In this study, based on the concept of chronotope of Mihail Bahtin, time-space relations in literary text of Oğuz Atay examined and the functions of them are defined. The chronotope road-encountering takes part to activate the act of encounter, separation and thinking in narrative of Oguz Atay. The chronotope hick town provides the escape request of the person who wants to go to a quieter place and gets bored of plays in the city life. The chronotope castle doesn't take apart in the narrative of Oguz Atay. The chronotope guest room-living room are the places that persons who never can't feel appurtenant in and the people are timid and uneasy in this chronotope. But its important in point of testifying unconscious process. The chronotope thresold are encountered in narrative of Oguz Atay. Persons pass many turning points (threshold in this case) but the most important one is to lose one's grip. Other chronotopes are used with different functions in the text of Oguz Atay. In addition, new chronotopes also had been found in narrative of Oguz Atay and they had been clarified with their functions. These chronotopes are slum, ginmill-dinner table, bed, train and showcase.
Benzer Tezler
- Yabancılaşma açısından Hasan Ali Toptaş anlatılarında yapı ve izlek
Structure and theme in the narratives of Hasan Ali Toptaş in terms of alienation
FATİH UYAR
Doktora
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM TÜZER
- Umberto Eco'nun Kraliçe Loana'nın Gizemli Alevi (La Misteriosa Fiamma Della Regina Loana) adlı romanı ile Oğuz Atay'ın Tehlikeli Oyunlar adlı romanına postmodernist bir yaklaşım
Comparison of Umberto Eco's the Mysterious Flame of Queen Loana and Oğuz Atay's Dangerous Games
BEYZA NUR BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıÇağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELMAS ŞAHİN
- Oğuz Atay'ın 'Tutunamayan' bireylerinde suç ve ceza algısı
Başlık çevirisi yok
LÜTFİYE EMİN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZÜBEYDE ŞENDERİN
- Oğuz Atay'ın 'Tutunamayanlar' romanında edebî bir tavır olarak modernite eleştirisi
The criticism of modernity as A literary manner in the novel of Oguz Atay's 'Tutunamayanlar'
EMEL ARAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıDüzce ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECAİ ÖZCAN
- Messianicity, allegory and history in Oğuz Atay's The Disconnected and James Joyce's Ulysses
Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar ve James Joyce'un Ulysses romanlarında mesiyanizm, alegori ve tarih
NAZIM ÇAPKIN
Doktora
İngilizce
2024
İngiliz Dili ve EdebiyatıBoğaziçi Üniversitesiİngiliz Edebiyatı Bilim Dalı
PROF. DR. MATTHEW GUMPERT