Erken Bizans sanatında Mandorla tasvirleri
Mandorla representations of early Byzantine art
- Tez No: 580831
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ÇAYLAK TÜRKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Dinsel tasvirler, Erken Bizans, Erken Bizans Dönemi, Hz. Meryem, Mandorla, Sanat eserleri, Tasvir, Religious depictions, Early Byzantine, Early Byzantine Period, Hz. Meryem, Mandorla, Artistic works, Description
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken Bizans döneminin ilk yıllarında Hristiyanlığın kabulüyle sanatsal anlayışta Hristiyanlık öğretisini açıklayan dini tasvirler kullanılmaya başlamıştır. Bu dönemde Tanrı'nın karakteri, İsa'nın ilahi kimliğini ve Meryem'in kutsal bakireliğini vurgulama problemi ortaya çıkmıştır. Pagan kültlerin etkisi, konsül sonuçları ve bir takım bilimsel araştırmaların Hristiyan felsefesi üzerindeki etkisi sonucu mandorla tasvirleri yüksek ilahi mesaj içeren bir tasvir olarak yorumlanmaya başlamıştır. Orta Çağ'dan itibaren vesica piscis olarak bilinen ve geometrik açıdan bademe benzemesinden dolayı adını İtalyan dilindeki mandorla kelimesinden almıştır. Orta ve Geç Bizans döneminde farklı biçimlerle sık görülen bu tasvirin Erken Bizans döneminden önce Pagan ikonografilerinde kullanıldığı anlaşılmıştır. Pagan ikonografiden itibaren dini anlatılara uygun biçimde gelişme gösteren mandorla, Erken Bizans döneminde mozaik, fresko ve taşınabilir eserlerde karşımıza çıkmıştır. Ulaşılabilen araştırmalarda dil birliğinin olmadığı fakat çağdaş araştırmaların yoğun olarak mandorla terimini kullandığı tespit edilmiştir. Erken Bizans dönemine tarihlenen sanat eserleri üzerindeki mandorla tasvirlerini inceleyen kapsamlı bir çalışma bugüne kadar yapılmamıştır. Bu nedenle mandorla tasvirinin kökenini ve Erken Bizans dönemine tarihlendirilen eser türleri üzerindeki mandorla tasvirlerini inceleyen detaylı bir katalog çalışması yapılmıştır. Biçimsel özelliklerinin sunduğu geometrik şekle göre sekiz farklı tip tespit edilmiştir. Tespit edilen tipler mandorlayı tanımlayan diğer unsurlarla beraber incelenerek ikonografik açıklaması yapılmaya çalışılmış ve dört farklı ikonografik anlam içerdiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the early years of the early Byzantine period, with the adoption of Christianity, religious descriptions explaining the Christian doctrine began to be used in artistic understanding. During this period, the problem of emphasizing the character of God, the divine identity of Jesus and the identity of Mary emerged. As a result of the influence of Pagan cults, consul conclusions and the influence of a number of scientific studies on Christian philosophy, the depictions of the mandorla became interpreted as a highly divine message. Since the Middle Ages, it was named after the Italian word mandorla because of its geometric resemblance to almonds, known as vesica piscis. It was understood that this depiction, which was frequently seen in different forms during the Middle and Late Byzantine periods, was used in Pagan iconography before the Early Byzantine period. Mandorla, which developed in accordance with religious narratives since Pagan iconography, appeared in mosaic, fresco and portable works during Early Byzantine period. It has been found that there is no unity in terms of available researches but contemporary researches use the term mandorla. A comprehensive study examining mandorla depictions on works of art dating to the early Byzantine period has not been done to date. For this reason, a detailed catalog study was conducted on the origin of the mandorla depiction and the depictions of the mandorla on the works dated to the Early Byzantine period. Eight different types were determined according to the geometric shape presented by their formal properties. The identified types were examined together with other elements, and the iconographic explanation was tried to be made and it was determined that it contained four different iconographic meanings.
Benzer Tezler
- Erken Bizans Dönemi tasvir sanatında kent betimlemeleri
Depiction of cities in Early Byzantine art
TUĞBA COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLGÜN KÖROĞLU
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Büyü ve okült (Gizlere ulaşma) bilimlerin erken Bizans sanatında yansımaları, orta çağ ve sonrası projeksiyonu
The reflection of magic and occult sciences in early Byzantine art, its projection in middle ages and beyond
ÖZGÜR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERCAN YANDIM AYDIN
- Geç Roma İmparatorluğu ve Erken Bizans dönemi sanatında imparator ideolojisi
Emperor ideology in art of the Late Roman Empire and the Early Byzantine period
AYLİN TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASNU BİLBAN YALÇIN
- Bizans tasvir sanatında tevrat öyküleri
The Old testament episodes in byzantine image art
FÜSUN AYDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Sanat TarihiEge ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP MERCANGÖZ