Birleşmiş Milletler Barışı Koruma Harekâtlarında İstihbarat Mimarisi: BM Haiti İstikrar Misyonu (MINUSTAH) Örneği
Intelligence Architecture at United Nations Peacekeeping Operations: The Case of UN Stabilization Mission in Haiti (MINUSTAH)
- Tez No: 596305
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ŞAMİL ÜNSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harp Akademileri Komutanlığı
- Enstitü: Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
BM barışı koruma harekâtları, günümüzde uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması için sahip olduğu önemini sürdürmektedir. Ancak BM, bu harekâtları başarıyla icra edebilmek için ihtiyaç duyduğu istihbarat yeteneklerine sahip değildir. Bu çalışmada, BM'nin barışı koruma harekâtlarına yönelik olarak hangi istihbarat yeteneklerine ve nasıl sahip olabileceği stratejik, operatif ve taktik seviyeler açısından incelenmiş ve elde edilen bulgular, BM amaçları ve Türkiye'nin milli menfaatleri açısından değerlendirilmiştir. İstihbarat faaliyetlerinin, BM'nin tarafsızlığına ve şeffaflığına karşı olduğu düşüncesiyle, istihbarat yerine bilgi kavramının tercih edilmesi, barışı koruma harekâtlarında istihbaratın birçok işlevinden de mahrum kalınmasına neden olmuştur. Hâlbuki açık kaynak istihbaratı, BM için bu kaygıları gideren ve büyük ölçüde istihbarat gereksinimini karşılayan bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca bu yanlış algı, BM'nin sahip olduğu birtakım potansiyel yetenekleri de kullanamamasına yol açmaktadır. Tüm dünyaya yayılmış durumda olan teşkilatlanması ile BM, bir yandan kendisi nitelikli istihbarata ihtiyaç duyarken diğer yandan da geniş bir istihbarat ağı oluşturma potansiyeline sahiptir. İnsan istihbaratına dayanan bu teşkilatlanmada, asker ve polis unsurlarla birlikte, özellikle halk ile sürekli temas halinde olan sivil uzmanların katkıları daha fazla önemsenmelidir. Çalışma ile ulaşılan bir diğer sonuç ise taktik seviyede, barışı koruma güçlerinin bireysel özellikleri ve bu doğrultuda barışı koruma istihbaratına yönelik eğitim ihtiyaçları ön plana çıkarken, operatif seviyede, Birleşik Misyon Analiz Merkezi (JMAC) gibi istihbarat merkezlerinde çalışan ve bilgilerin analizi, eşgüdümü ve bütünleştirilmesine yönelik istihbarat uzmanlarının nitelik ve niceliğinin artırılması gerektiğidir. Stratejik seviyede ise öncelikle kolektif güvenlik ve ülkeler arası işbirliği anlayışı geliştirilerek istihbarat paylaşımı mümkün kılınmalı, bunun yanında yeni istihbarat birimleri kurularak erken ikaz, stratejik planlama ve ülkelerden alınan istihbaratın koordinasyonu gibi işlevler yerine getirilmelidir. Ancak tüm bu hususların gerçekleşebilmesi için BM'de bir paradigma değişimi gerçekleştirilerek, istihbarata yönelik var olan olumsuz algının giderilmesi gerekmektedir. Bu bulgular ışığında Türkiye ise başta sivil uzmanlar ve güçlendirilmiş barışı koruma konseptine çok uygun olan Jandarma birlikleri ile BM barış harekâtlarına daha fazla katılım sağlamalı, özelde ise barışı koruma istihbaratına yönelik uzman yetiştirmek için bir eğitim programı oluşturmalı ve bu konuda öncül ülke rolünü üstlenmelidir. Elde edeceği bu birikimle Türkiye, BM'de uygulanabilecek bir barışı koruma istihbarat mimarisi geliştirebilir ve söz konusu paradigma değişimine katkı sağlayarak uluslararası alanda saygınlığını arttırabilir.
Özet (Çeviri)
UN peacekeeping operations' importance for international peace and security still continues today. However, UN significantly lacks intelligence assets that is needed for success in these missions. In this thesis, it is searched that which intelligence capabilities should UN have for peacekeeping operations at strategic, operational and tactical levels and how to obtain these. The results of the study was assessed on behalf of UN's aims and Turkey's national interests. It has been prefered to use information concept rather than intelligence to define the same prosess at UN lexicon, because of the idea that intelligence activities contradict with the organization's main principles such as impartiality and transparency. But this belief deprives many intelligence functions in peacekeeping operations, whereas open source intelligence is a tool that can subside these concerns and mostly satisfy intelligence needs. Moreover, that idea limits the full potential of intelligence assets such as a huge UN personnel network throughout the world. In this manner, UN is both a customer and collector of intelligence. In that organization, depends mostly on human intelligence, contributions of military, police and civilian units specifically civilian experts directly in contact with local population, should be more emphasized. While the individual features and training needs for peacekeeping intelligence come forward at the tactical level, increasing the quality and quantity of intelligence experts at the operatonal level, who works in centres such as JMAC for making analysis, coordinating and integrating of information coming from various sources, is more important. At strategic level, firstly, intelligence sharing of member countries should be enabled with developing a better collective security, interoperability and partnership mentality. Then, new intelligence units should be established to work for specifically on early warning, strategic planning and intelligence coordinaton of member countries. But all of these future developments can only be possible by a paradigm shift in UN and a dramatic change in perceptions for intelligence concept. In the light of these results, Turkey should participate more actively in UN peacekeeping with specifically civilian experts and Gendarmarie forces which is a great tool for robust peacekeeping. In particular, she should prepare a human resource program for training peacekeeping intelligence experts to be the leading country in that area. Also, Turkey can develop an intelligence architecture to be applied on UN peacekeeping operations and promote its prestige by this contributon to aforementioned paradigm shift.
Benzer Tezler
- Birleşmiş Milletler barışı koruma harekatlarının hukuki esaslarının değerlendirilmesi
Evaluation of legal foundations of United Nations peace- keeping operations
AYTEKİN CANDEMİR
Doktora
Türkçe
2007
Hukukİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAUF VERSAN
- Birleşmiş Milletler Barışı Koruma Harekatı ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin rolü
United Nations Peacekeeping Operations and role of Turkish Army
ÜMİT MUSTAFA AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Uluslararası İlişkilerÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET HASGÜLER
- Barışı destekleme harekatının hukuksul temelleri ve barışı destekleme harekatına katılımın Türkiye'ye sağladığı faydalar
The legal basis of peace support operations and the benefits for Turkey joinning in peace support operations
TAMER YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Uluslararası İlişkilerSüleyman Demirel ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. LEVENT AYTEMİZ
- United Nations Peacekeeping Operations: Lebanon case
Birleşmiş Milletler Barışı Koruma Harekatı: Lübnan olayı
ORHAN GÖKTEPE
Doktora
İngilizce
2017
Uluslararası İlişkilerYeditepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİT YILMAZ
- Birleşmiş Milletlerin barışı koruma misyonlarına, örgütlenmelerine ve operasyonları üzerine eleştirel analiz
Critical analysis of organization and operations of un over peacekeeping missions and criticism about it
FERUZJOLA AVXHİ