Necip Asım'ın İlm-i Lisan dersleri: İnceleme-metinlenler-sözlük
Necip Asım's İlm-i Lisan lessons: Examination-texts-dictionary
- Tez No: 614979
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ULUÇAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Eğitim ve Öğretim, Linguistics, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Necip Âsım, Dilbilim, İlm-i Lisan, Darülfünun Dersleri, Necip Âsım, Dilbilim, İlm-i Lisan, Darülfünun Dersleri
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 192
Özet
Türkiye'de yeni bir yüksek öğretim kuruluşu inşa etme teşebbüsleri XIX. yy ortalarına doğru başlamıştır. Bu kuruluşa“fenler evi”manasına gelen“dârü'l-fünûn”adının verilmesi, o dönemin şartlarında medreseden farklı bir kurum olduğunu ortaya koymuştur. Dârü'l-fünûn fikri, Tanzimat devrinde halkın eğitimi hususu esas alınarak ortaya çıkmıştır. Halkın eğitimi hususunda Türkçede sadeleşme meselesi büyük bir önem arz etmektedir. Dârü'l-fünûnda Türkoloji bölümünün kurucusu kabul edilen Türkiye'de dil biliminin öncülerinden olan Necip Âsım Yazıksız, Türkçenin sadeleşmesini savunurken öte yandan dildeki yabancı terkiplerin çözülmesi için çalışmalar yapmıştır. Gerek Arapça ve Farsça'dan olsun gerek Avrupa lisanlarından alınan kelimeler olsun lüzumlu bulunanların kullanılmasını, müterâdifi olanların incelenip dilimize uygun olanın seçilerek ötekinin çıkarılmasını tavsiye etmiştir. Dârü'l-fünûna Maarif Nezareti tarafından 1913 yılında Türk Tarihi ve Türk dili müderrisi olarak tayin edilen Necip Âsım, Dârü'l-fünûnda vermiş olduğu“ilm-i lisan”derslerinde Türk dilinin bu meseleleri üzerinde durmuştur. Bu tez çalışmasında Necip Âsım'ın Dârü'l-fünûn ders notlarından oluşan ilm-i lisan makalelerinin günümüz harflerine aktarımı yapılmış, makale metinlerinde geçen kelimelerin sözlüğü oluşturulmuştur. Yapılan bu çalışma ile Necip Âsım'ın Türk diline bakış açısını ve Türk dilini inceleme yöntemlerini ortaya koymak amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
In Turkey attempts to build a new higher education institution started towards the middle of XIX. century. Giving the name 'dârü'l-fünûn' which means 'house of sciences' to this organization revealed that it was a different institution from the madrasa under the conditions of that period. Dârü'l-fünûn idea emerged on the basis of public education subject in Tanzimat period. The issue of simplification in Turkish is a great importance for public education. When Necip Âsım Yazıksız who is accepted as founder of Turcology Department in Dârü'l-Fünûn one of the pioneers of the language science in Turkey was defending the simplification of Turkish on the other hand he did studies to solve foreign compounds in the language. He recommended the use of the necessary words that are taken both from Arabi and Persian, and from European languages, the examination of the same meaning ones and the choosing of the suitable one for our language and the removal of the other. Necip Âsım, who was appointed as the Turkish History and Turkish Language Professor by the Ministry of Education in 1913, focused on these issues of Turkish language in his“ilm-i lisan”lessons he gave in Dârü'l-fünûn. In this study, the scientific articles consisting of Necip Âsım's Dârü'l-fünûn lecture notes were transferred to today's letters and the dictionary of the words in the article texts was formed. With this study, it is aimed to reveal Necip Asım's view of Turkish language and methods of examining Turkish language.
Benzer Tezler
- Necip Asım (Yazıksız) Bey'in tarihçi kişiliği ve 'Türk Tarihi' adlı eserinin incelenmesi
Necip Asım Bey's historical personality and the examination of the work named 'Türk Tarihi'
MAHİR SERKAN MACİT
- Necip Asım'ın Orhun Abideleri adlı eseri ve bunun Türk Kağanlığı ve Türk Bengü Taşları adlı eserle karşılaştırması
The comparison of the 'Türk Kağanlığı ve Türk Bengü Taşları' with Necip Asım's 'Orhun Abideleri'
MELEK AÇIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RIDVAN ÖZTÜRK
- Hibetü'l Hakayık'ın Necip Asım Neşri ve eserde verilen değerler eğitimi
Necip Asim version of Hibetü'l Hakayık and values education given in it
ÜMİT KARUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RIDVAN ÖZTÜRK
- Osmanlıdan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde bir mütefekkir olarak Necip Asım: Hayatı ve eserleri
Necip Asım: A thinker in the process of transition from Ottoman Period to the Republic era
ERCİMENT SARIAY
- Lügat-ı Musâhabet (Sözlükbilimsel inceleme, metin)
Lügat-i Musâhabet (Lexicographical research, text)
ESMA GÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. ERDOĞAN BOZ