Beauverıa bassıana энтомопатогендик козу карындарынын биологиялык өзгөчөлүктөрү жана зыянкечтерге каршы колдонуу
Entomopatojenik beauveria bassiana mantarların biyolojik özellikleri ve zararlılara karşı etkinliği
- Tez No: 615169
- Danışmanlar: PROF. DR. TİNATİN DÖÖLÖTKELDİYEVA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Бул дипломдук иштин негизги максаты Beauveria bassiana энтомопатогендик козу карынды жаратылыш шарттарынан бөлүп алуу жана аларды айыл чарба өсүмдүктөрүнө залакат алып келген зыяндуу курт-кумурскаларга каршы колдонуу саналган. Айыл чарба өсүмдүктөрү артүрдүү зыяндуу курт-кумурскалардан көп жабыр тарат. Азыркы учурда алар менен күрөшүүдө биологиялык коргоо актуалдуу болуп саналат.Бул максаттарда зыяндуу курт-кумурскаларга карата энтомопатогендик козу карындардын негизинде биопрепараттар өндүрүлүт.Алардын ичинен кеңири таралганы Beauveria bassiana-энтомопатогендик козу карыны, ошондой эле алар курт-кумурскалардын“ак мускардин”илдетинин козгогучу катары белгилүү б.а курт-кумурскалардын мителери болуп саналат. Бул илимий иште Кыргызстандын жаратылыш шарттарынан Beauveria bassiana козу карындары бөлунүп алынып, алардын биологиялык өзгөчөлүктөрү жана энтомопатогендүүлүк касиеттери изилденди. Жалпы 7 штамм ( Т-1, 5-gal, 4-зым, 3-зым, 2-col, 1- col, 1-Lepid.) бөлүнүп алынды. Beauveria bassianaкозу карыны өсүшү үчүн чөйрөлөр тандалып алынып, алардын ичиненBeauveria bassianaкозу карыны үчүн Чапека чөйрөсү эң жакшы деп аныкталды.Beauveria bassiana козу карынын өсүшүн кандай температурада жакшы өсөөрүн аныктоо үчүн өсүү температурасы ченелди, оптималдуу температура болуп 15-28 ̊С тандалды.Beauveria bassiana козу карындын штаммдарынан лабораторияда препараттык үлгүлөрүн алуу үчүн физиологиялык талаптарга жооп берген арзан азык чөйрөлөрү тандалып алынды жана алардын ичинен Сулуу менен Буурчактын акшагында биомассанын өзүшу ix жогорку деңгээлде байкалды. Биохимиялык мүнөздөмөдө жана ферментативдик активдүүлүктү аныктоодо Beauveria bassiana штаммдарынан4-зым, 5 - gal, 1-Lepid , Т-1 жана 1-col штаммдары жогорку активдүүлүктү көрсөттү. Beauveria bassiana козу карынын энтомопатогендүүлүгун текшерүү үчүнмай коңузунун личинкалары, ак канаттууга, жибексиз жубай көпөлөгүнө, томат күбөсүнө каршы лабораториялык шарттарда тажрыйбалар жүргүзүлдү. Жүргүзүлгөн тажрыйбалардын негизинде Beauveria bassiana козу карынынын жабыркатуусу үчүнбелгилүү гана нымдуулукта жана температурада жүргөнү далилденди. Изилдөөнүн жыйынтыгында Beauveria bassiana козу карынын зыянкечтерге каршы колдонууда белгилүү деңгээлде температура 15-28 С даражанын тегерегинде жана нымдуулук жогорку деңгээлде болгондо жугуштуруу керек. Өзгөчө температура жана нымдуулукка көңүл буруу керек. Анткени козу карын жабыркатуусу үчүн температурага жана нымдуулукка байланыштуу болот. Ачкыч сөздөр: Beauveria bassiana, ак мускардин, энтомопатоген, козу-карын, биопрепарат, штамм, биологиялык активдүүлүк, зыянкечтер
Özet (Çeviri)
Tarımın tek amacı tarımsal ürünün verimini artırmaktır. Kültür bitkilerin üretmenin en önemlisi , bitkileri çeşitli zararlılardan ve hastalıklardan korumaktır. Beli olduğu gibi çeşitli zararlılardan, hastalıklardan ve yabancı otlardan ürünün kalitesi ve verimi yaklaşık %20 düsüyor. Çevre kirliliği ve çeşitli doğal süreçlerin ihlaliği, ınsan ve hayvan sağlığına olumsuz etkilemesi kimyasal mücadeleyi biyolojik mücadeleye değiştirmenin nedenidir. Biyolojik mücadelede potansiyel fırsatların coğu miktobiyolojik ilaçlar ile ilişkilidir. Patojen mantarlar mikrobiyal ilaçların içersinde önemli rol oynar. Uygulamalarda bilindiği gibi coğu zararlılara karşı mücadelede mantarları (Beauveria, Metarizium gibi) kullanmak ile yüksek verimi göstermiştir. 19. yüzyılın ortalarından itibaren patojen mikroorganizmalar araştırılmaya başlanmıştır. Örneğin, Pospelov V.P ve Moshcheva Meçnikov zamanında bitki korumada entomopatojenik mantarlar kullanılmıştır. Biyolojik mücadelede ilk olarak Meçnikov mantarları zararlılara karşı kullanılmıştır. Biyolojik korumanın gelişmesi Meçnikovun yeşil muskardina hastalığı oluşturan mantarın kullanmasıyla başlanmıştır. Sovyetler Birliğinde biyolojik mücadeleye mantarları araştıran entomolojist Pospelov V.P Büyük katkı sağlamıştır. Bu nedenle biyolojik mücadele ilgi yaratmiş ve çok şeyler keşfedilmiştir. Dünyanın çoğu ülkelerınde entomopatojenik mantar ile ilgili bilimsel araştırmalar yapılmaya başlanmıştır. Biyolojik mücadelede entomopatojenleri ve antagonistleri kullanmak önemli rol oynar. Bunları tarımsal ürünledeki zararlı, hastalık ve yabancı otlara karşı kullanmak çok etkilidir. Onları kullanmanın avantajı insanlara, hayvanlara ve çevreye olumsuz etkilememesi ve zararsız olmasıdır.
Benzer Tezler
- Beauveria bassiana энтомопатогендик козу карындын биоинсектициддик, биостимулятордук жана антагонисттик касиеттерин изилдөө
Entomopatojen fungus Beauveria bassiana'nın biyoinsektisidal, biyostimilatör ve antagonistik özelliklerinin incelenmesi
ELİTA İSMAİLOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2025
ZiraatKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TİNATİN DÖÖLÖTKELDİEVA
- Dendroctonus micans (kugelann)'tan izole edilen Beauveria bassiana (balsoma)'nın bazı kabuk böceklerinin biyolojik mücadelesinde kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of the usage of Beauveria bassiana (balsoma) isolated from dendroctonus micans (kugelann)at biolagical control of bark beetles
SEDA KOCAÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
BiyolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL DEMİR
- Yerel Beauveria bassiana izolatlarının kontrollü şartlarda Sitophilus oryzae erginleri üzerine etkileri
Effects of Beauveria bassiana isolates on Sitophilus oryzae adults under controlled conditions
ZEYNEP ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KUBİLAY ER
- Beauveria bassiana endofitik kolonizasyonunun fasulye bitkisinin büyüme ve gelişmesi üzerine etkileri
The effect of endophyti̇c coloni̇zati̇on of Beauveria bassiana on the growth and development of bean plants
MURAT KIZILKAYA
- Entomopatojen fungus Beauveria bassiana ve Paecilomyces fumosoroseus sporlarının bazı vektör sinekler üzerindeki etkisinin incelenmesi
The investigation of the entomopathogenic fungus Beauveria bassiana and Paecilomyces fumosoroseus spores the effect on some vector flies
SEMİHA SELDA YILDIZ