Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğa sahip ebeveynlerin yılmazlık ve yetersizlikten etkilenme derecesini algılama düzeylerinin incelenmesi
Examining of the level of perception of severity of disability and resilience of parents having child diagnosed with autism spectrum disorders
- Tez No: 628538
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET YANARDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Algı, Ana-baba algısı, Ebeveynler, Otizm spektrum bozukluğu, Psikolojik sağlamlık, Yetersizlik duygusu, Yılmazlık, Perception, Parents perception, Parents, Autism spectrum disorder, Resilience, Inferiority feeling, Resiliency
- Yıl: 2020
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Erken Çocuklukta Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal etkileşim-iletişim sorunları ve tekrarlı/yinelenen davranış biçimleriyle karakterize nörogelişimsel bir yetersizliktir. Çocuğuna OSB tanısı konulduğunda ebeveynler şok, inkâr, üzüntü, hayal kırıklığı gibi duygusal tepkiler sergilemektedir. Bu tepkilere direnç gösterebilme ve bu tepkilerin üstesinden gelebilme yılmazlık olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmanın amaçları; OSB belirtilerini ebeveynlerin değerlendirebilme düzeylerini belirlemek, ebeveynlerin yetersizlikten etkilenme derecesini algılama düzeyleri ile OSB'den etkilenme derecesini değerlendirme düzeyleri arasında anlamlı ilişki olup olmadığını incelemek ve ebeveyn yılmazlık becerisinin, yetersizlikten etkilenme derecesine ilişkin ebeveyn algısının yordayıcısı olup olmadığını tespit etmektir. Araştırmaya erken çocukluk ve okul öncesi dönemde OSB tanılı çocuğu sahip 115 ebeveyn ve bu çocuklara eğitim sunan 115 uzman dâhil edilmiştir. Çalışmada, Demografik Bilgi Formu, Uyarlanmış Otizm Davranış Kontrol Listesi (U-ODKL), Aile Yılmazlık Ölçeği (AYÖ) ve Yetersizlikten Etkilenme Derecesini Algılama Ölçeği (YEDA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; ebeveynlerin ve uzmanların çocuklardaki OSB belirtilerini değerlendirme düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı, ebeveynlerin yetersizlikten etkilenme derecesini algılama düzeyleri ile OSB'den etkilenme derecesini değerlendirme düzeyleri arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu ve ebeveynlerin yılmazlık becerisinin, yetersizlikten etkilenme derecesine ilişkin ebeveyn algısının anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Yetersizlikten etkilenme derecesini algılama yetisi ve yılmazlık becerisini ebeveynin geliştirebilmesi için çocuğun otizm belirtilerini objektif olarak tanımlayabilmesi önemli faktörlerden birisidir.
Özet (Çeviri)
Autism spectrum disorder (ASD) is a neurodevelopmental deficit characterized by social communication-interaction-problems and restricted and/or repetitive behaviors. Parents show emotional reactions such as shock, denial, sadness, frustration when their child has been diagnosed autism spectrum disorder (ASD). The ability to resist and overcome these reactions is defined as resilience. The objectives of this research are; to determine the level of parents' ability to evaluate the symptoms of ASD, to determine whether there is a significant relationship between the parents' perception of the degree of being affected by disability and the levels of evaluating the level of ASD and also to determine whether parental resilience is a predictor of the parent's perception of the degree of being affected by disability. The study included 115 parents with children with ASD and 115 specialists providing education to these children in early childhood and preschool period. Demographic Information Form, Adapted Autism Behavior Checklist (U-ODKL), Family Resilience Scale (AYÖ) and Perception of Impairment Scale (YEDA) were used in this study. The results of the research; There is no statistically significant difference between the levels of parents and specialists evaluating the symptoms of ASD in children, there is a high and positive relationship between the parents 'perception of the degree of being affected by disability and the levels of evaluating the level of ASD, and a meaningful predictor of the parents' perception of the resilience skill and the degree of being affected by disability. Described objectively of autism symptoms is one of the important factors for the parents to develop perceived ability the severity of disability and resilience skill.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip ebeveynlerde algılanan sosyal destek ile ebeveyn yeterliliği arasındaki ilişkinin bazı sosyo-demografik değişkenlere göre incelenmesi
An examination of the relationship between perceived social support and parental competence in parents of children diagnosed with autism spectrum disorder, based on certain socio-demographic variables.
SERRANUR GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OSMAN KURTKAN KAPICIOĞLU
- 60-72 ay otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğa sahip ebeveynlerin ilk belirtileri fark etme durumlarının, ebeveynlerin sosyo-demografik özellikleri ve diğer değişkenlere göre analizi
Analyzing early detection status of parents of 60-72 months age children with ASD, by their demographic characteristics and other variables
KEVSER RUMEYSA ŞENSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğa sahip ailelerin geliştiren bakım çerçevesinde karşılaştıkları güçlüklerin incelenmesi
Examination of the challenges families with children diagnosed with autism spectrum disorder face in the framework of enhancing care
MERVE KILCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocuğa ve normal gelişim gösteren çocuğa sahip olan ebeveynlerin öznel iyi oluş ve öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin incelenmesi
Investigation of subjective well-being and learned resourcefulness levels of parents with a child with autism spectrum disorder and typically developing child
MERVE ÇOLAK KOÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA IŞIK
- Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuğa sahip ebeveynlerin bağlanma biçimleri, kabul-red ve öz yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between attachment styles, parental acceptance-rejection, and self-efficacy levels of parents with children diagnosed with Autism Spectrum Disorder
BERŞAN KAYTUOĞLU YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN