Tip 2 Diabetes mellitus tanılı hastalarda hastalık algısı ve özyeterlik durumlarının incelenmesi
Investigation of illness perception and self-efficacy in patients with Type 2 Diabetes mellitus
- Tez No: 631784
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU DEDEOĞLU DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Hastalık algısı, Öz yeterlilik, Diabetes mellitus, Illness perception, Self-efficacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM), dünya genelinde yaygın bir halk sağlığı sorunu olup, bireylerin yaşam kalitesini etkileyen ve sağlık sistemlerine ekonomik yük oluşturan kronik bir hastalıktır. Bu araştırma, T2DM tanısı almış bireylerin hastalık algısı ve öz yeterlik düzeylerini incelemeyi amaçlandı Yöntem: Çalışma, tanımlatıcı-ilişkisel arayıcı tiptedir. Araştırmanın örneklemini, Temmuz 2023 ile Ocak 2024 tarihleri arasında Akdeniz Bölgesi'nde bir devlet hastanesinde tedavi gören 300 hasta oluşturdu. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Kısa Hastalık Algısı Ölçeği (KHAÖ) ve Özyeterlik Ölçeği kullanılarak toplandı ve SPSS programı ile analiz edildi. Araştırma bulgularına göre, hastalık algısı ile öz yeterlik arasında pozitif bir ilişki tespit edildi. Bulgular: Öz yeterlik inancı, davranışa başlama, sürdürme ve engellerle mücadelede hastaların daha etkin olmasını sağlamaktadır. Kadınların öz yeterlik puanlarının erkeklerden anlamlı derecede yüksek olduğu, eğitim düzeyi düşük olan bireylerin ise öz yeterlik puanlarının daha yüksek olduğu bulundu. Ayrıca, diyabet süresi, düzenli egzersiz yapma ve tıbbi beslenme uyumu gibi faktörler öz yeterlik düzeyini olumsuz yönde etkilemektedir. Sonuç: T2DM tanılı bireylerde hastalık algısı ve öz yeterlik düzeylerini geliştirmeye yönelik hemşirelik müdahalelerinin önemini vurgulamaktadır. Hemşireler, diyabet yönetiminde hastaların sağlık davranışlarını desteklemede, öz yeterliklerini artırmada ve hasta merkezli bakım sağlamada kritik bir role sahiptir. Bu bağlamda, diyabetli bireylerin eğitimi, düzenli takiplerinin sağlanması ve bireysel ihtiyaçlarına uygun bakım planlarının oluşturulması hemşirelik uygulamalarında öncelikli hedefler olmalıdır. Diyabet yönetiminde hemşirelik mesleği, bireylerin yaşam kalitesini artıracak bütüncül bir yaklaşımın temel taşıdır.
Özet (Çeviri)
Purpose : Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) is a common public health problem worldwide and is a chronic disease that affects the quality of life of individuals and creates an economic burden on healthcare systems. This research aimed to examine the disease perception and self-efficacy levels of individuals diagnosed with T2DM. Method : The study is of descriptive-relational exploratory type. The results of the study were collected from 300 patients who were treated in a public hospital in the Mediterranean Region between July 2023 and January 2024..Data were collected using the Personal Information form,the Brief Ilness Perception Scala (BIPQ), and the Self-Effıcacy Scale and were analyzed usıng SPSS.between disease perception and self-efficacy.According to the participants in the study, a positive relationship was found between disease perception and self-efficacy. Results: Self-efficacy belief enables patients to be more effective in initiating and maintaining health behavior and overcoming barriers. It was found that women's self-efficacy scores were significantly higher than men, while individuals with lower education levels had higher self-efficacy scores. In addition, factors such as duration of diabetes, regular exercise and medical nutrition compliance negatively affect the level of self-efficacy. Conclusion: It emphasizes the importance of nursing interventions to improve disease perception and self-efficacy levels in individuals diagnosed with T2DM. Nurses have a critical role in supporting patients' health behaviors, increasing their self-efficacy, and providing patient-centered care in diabetes management. In this context, educating individuals with diabetes, ensuring their regular follow-up, and creating care plans appropriate to their individual needs should be priority goals in nursing practice. The nursing profession in diabetes management is the cornerstone of a holistic approach that will increase the quality of life of individuals.
Benzer Tezler
- Eski ve yeni tanılı tip 2 diyabet hastalarında hastalık algısının tedavi uyumuna etkisi
The effect of i̇llness perception on adherence to treatment in previously and new-onset diagnosed TYPE 2 diabetes patients
EDA ARICI TÜRKER
- Diyabetes mellitus hastalarında kullanılan ilaç türlerinin yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effect of types of drugs used in diabetes mellitus patients on the quality of life
ESRA KAR
- Tip 2 diyabeti olan kişilerde hastalık algısının ve ilaç uyumunun diyabet kontrolü üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of perception of illness and drug compliance on diabetes control in with TYPE 2 diabetes
AYSUN DEMİR
- Diyabetes mellitus tanılı hastalarda komplikasyon gelişme riski algısının incelenmesi
Assessment of complication risk perception in patients with Diabetes mellitus
BETÜL KOCA
- Kahkaha yogasının tip 2 diyabetli hastalarda kan glikoz değeri, hastalık algısı ve algılanan stres düzeyine etkisi
The effect of laughter yoga on blood glucose level, disease perception and perceived stress level in patients with type 2 diabetes mellitus
ABDURRAHMAN AKÇİN
