Suspended affixation in Turkish
Türkçede ertelenmiş ekler
- Tez No: 635726
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLI GÖKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Morfoloji, Linguistics, Morphology
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi-ekler, Dilbilgisi, Ertelenmiş ekler, Türkçe, Grammar-affix, Grammar, Suspended affixation, Turkish
- Yıl: 2020
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Türkçedeki Ertelenmiş Ekleri (ErE) ve bu eklerin bulunduğu yapıları inceler. Ertelenmiş eklere ingilizce adını Lewis (1967) vermiş ancak bu yapı Türkçe gramer kitaplarında daha önce gözlemlenmiştir (Emre, 1945; Gencan, 1966). ErE biçimbilimsel bir eksilti işlemidir. Bir bağlaşımda sadece en sağdaki bağlaşımın taşıdığı biçimi diğer bağlaşıklar anlamsal olarak taşımaktadır. Bu çalışmada ben hem deneysel hem teorik yöntemler kullanarak ErE ve bulunduğu yapılar için analizler sunmaktayım. ErE'nin kendisi için doğrudan bir eksilti analizini savunup, ErE yapıları oluşturan ile/=(y)lA ve -(y)Ip ekleri için yapısal çözümler öneriyorum. Bulgularım ErE'nin bulundu ̆gu yapıyla ilişkili olduğu ve bu yapının tabi olduğu bağlamsal değişikliklerden etkilendiğini göstermekte. Bu bağlamsal değişiklikler bağlaç seçimlerinde ErE yi olumsuz etkileyebilirken, -(y)Ip ile oluşturulan yapılarda bilgi yapısı değişikliği ErE için önkoşul haline gelebilir. Türkçe ErE ile ilgili Kabak(2007) birtakım önkoşullar ortaya koyar ve Orgun (1995), Kornfilt (2012), Broadwell(2008) ErE için yapısal payla ̧sım analizi öne sürer. Diğer dillerdeki ilgili kaynaklar (Guseva & Weisser, 2018; Erschler, 2018) ErE için doğrudan eksilti analizi sunar.Benim öne sürdüğüm analiz doğrudan eksiltiye daha yakın olmakla birlikte Kabak (2007)'ın ErE için önerdiği koşullara uymaktadır. Bu çalışmada yürüttüğüm 3 ayrı deneyi raporluyorum. Bu deneylerden ilki (214 katılımcı) ErE'nin yapım ekleriyle uyumlu olup olmadığını ve ikincisi (160 katılımcı) farklı ErE miktarlarının dil işlemesinde güçlük çıkarıp çıkarmadığını sorgulamaktadır. Ek olarak, iki deney deisimsel ve eylemsel düzlemdeki ErE içinde ve ile veya arasındaki bağlaç seçiminin etkilerini sorgular. Üçüncü deney (126 katılımcı) ErE'nin Türkçedeki dil işleme çalışmaları için önemli bir yapı sunabileceğini gösterir. Tüm deneyler ve yapısal analizler ErE'nin içinde bulunduğu yapıyı incelemenin ErE'ye dahil olabilen ekleri incelemekten daha verimli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates Suspended Affixation (SA) and its environment. Lewis (1967)is credited with the term, but observations of SA can be found in earlier Turkish grammar books (Emre, 1945; Gencan, 1966). It is a morphological ellipsis process observed in constructions that contain conjuncts. Overt suffixes on the rightmost conjunct in a conjunction are interpreted in the other conjuncts. I provide both empirical and theoretical observations that paint a broader picture for SA. I argue for an ellipsis analysis in SA and propose analyses for the suffix ile/=(y)lA and-(y)Ip. My findings indicate that the environment of SA greatly impacts its acceptability. Theconjoinerveya'or' has pragmatic implicatures that can hinder SA. On the other hand SA in-(y)Ip constructions might require changes in the information structure. In the literature on Turkish SA, Kabak (2007) provides constraints and Orgun (1995),Kornfilt (2012), Broadwell (2008) provide a lexical sharing analysis. The literature on other languages adopts an ellipsis approach (Guseva & Weisser, 2018; Erschler,2018). My analysis is more in line with the ellipsis approach, yet it abides by the proposed constraints in the literature. I conducted three experiments. The first (214 participants) investigated if SA of derivational suffixes was acceptable and the second(160 participants) investigated if different amounts of SA changed processing difficulty. Both experiments investigated the effect of a conjoiner choice between ve 'and' and veya 'or'. The third experiment showed that SA can be a testing ground for sentence processing in Turkish. The experiment used an environment dependent onSA and showed effects of Reanalysis and how reanalyzed readings were accessible in further tasks. All the experiment results jointly indicated that the SA environment was more crucial than solely identifying suspendable affixes.
Benzer Tezler
- Multiple dominance by default, ellipsis by necessity: An analysis of hem...hem coordination in Turkish
Varsayılan olarak çoklu hükmetme, gerekli durumlarda eksilti: Türkçedeki hem...hem koordinasyonunun bir çözümlemesi
ENGİN KÖSE
Doktora
İngilizce
2026
DilbilimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MARTINA GRACANIN YUKSEK
- A Nanosyntactic account of the Turkish copula and agreement paradigms
Türkçede koşacın ve uyum dizilerinin Nanosözdizim programıyla incelenmesi
SERRA GÖK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
DilbilimBoğaziçi ÜniversitesiDilbilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK DEMİROK
- Nefret söylemi kapsamında Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik Suçu
The Crime of Provoking The Public Hatred, hostility within the scope of hate speech
SERRA KARADENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SONAY EVİK
- Gebelik ve doğum olgularında prolaktin düzeylerinin değerlendirilmesi
The Evaluation of prolactin values during pregnancy labour and in deliveries
TÜLİN AKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MÜLAZIM YILDIRIM