Altı temel fiilin tarihi Türk lehçelerindeki istemsel durumu
Valence status of six basic verbs in historcal Turkish dialects
- Tez No: 636800
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET VEFA NALBANT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Dilbilgisi-eylem, Harezmce, Karahanlı Türkçesi, Kıpçakca, Lehçeler, Türk lehçeleri, Türkiye Türkçesi, Türkçe, Çağatayca, İstem, Grammar-verb, Khwarazm language, Karakhanid Turkish, Kıpcaks language, Dialects, Turkish dialects, Turkey Turkish, Turkish, Chagatay language, Valency
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye Türkçesinde istem kavramına fiil-tamlayıcı ilişkisi bakımından değinilmiştir. Bununla birlikte Türkçede fiil-tamlayıcı ilişkisi çok yönlü olarak değerlendirilebilecek ve farklı pencerelerden bakılması gereken tereddütlü bir konu olarak görülmüştür. Bu yüksek lisans tezi fiillerin istem bilgisinin ortaya konulması, fiillerin tamlayıcılarıyla olan çeşitli ilişkilerinin belirlenmesine ve konuyla ilgili yeni bakış açılarının getirilmesine olanak sağlayabilir. Bu bağlamda bu çalışmamızda bütün diller için değişme hızı çok düşük olan temel sözcüklerden eşit-, iç-, kör-, uyu-, yat- ve ye- fiillerinin tarihi Türk lehçelerinden Karahanlı, Harezm ve Kıpçak Türkçesindeki durumuna bakılacaktır. Söz dizimsel açıdan isteminde büyük bir değişiklik beklenmeyen bu fiillerin anlamsal değişiklikle birlikte nasıl bir söz dizimsel ve mantıksal istem değişikliğine uğrayacağı araştırılmıştır. Kutadgu Bilig, DLT, Atabetü'l Hakayık, Nehcü'l-Feradis ve Gülistan adlı eserlerde yukarıda bahsedilen fiillerin geçtiği örnekler bir corpus (bütünce) çerçevesinde çözümlenmiştir. Bu tezde temel fiillerin geniş ölçekli karşılaştırmalı tablolarla istemsel değerlendirmesi yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
The concept of valens in Turkısh has been mentioned in terms of verb-complement relationship. However, the verb-complement relationship in Turkish has been seen as a hesitant subject that can be evaluated in many ways and should be viewed from different windows This master's thesis can enable to reveal valence knowledge of verbs, to determine the various relationships of verbs with complementers and to bring new perspectives on the subject. In this context, in this study, the condition of from basic words (that the rate of change is very low in all world languages) hearing, drinking, seeing, sleeping, sleeping and eating verbs will be examined in historical Turkish dialects (Karahanli, Harezm and Kipchak Turkish). It has been investigated how these verbs will change the syntactic and logical demands together with the semantic changes, which are not expected to have a great change in syntactic terms. In Kutadgu Bilig, DLT, Atabetü'l Hakayık, Nehcü'l-Feradis and Gülistan, examples of the above mentioned verbs are analyzed within the framework of a corpus. In this thesis, basic verbs are evaluated with large-scale comparative tables.
Benzer Tezler
- Ermeni harfli Kıpçak Türkçesinde fiil
Verbs in Kipchak Turkish with Armenian letters
LÜTFİYE GÜVENÇ
Doktora
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ARGUNŞAH
- Nutuk2 un muhteva analizi
Contend analysis of speech
MEVLÜT KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk İnkılap TarihiHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. FATMA ACUN
- II. Dünya Savaşında Türk dış politikası ve denge siyaseti
Turkish foreign policy during World War II, and the politics of balance
YÜKSEL YENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Siyasal Bilimlerİstanbul Gelişim ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAVUZ ÇİLLİLER
- Sosyal medya aracılığıyla işlenen cinsel taciz suçu
Sexual harassment offense committed through social media
ECE ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEHİYE EKER KAZANCI
- Batı Anadolu`nun Ege Denizi (Adalar denizi )`ne uzantısı olan ada, adacık ve kayalıklar
Islands, islets and rocky places of Western Anatolia in the Aegean sea (Islands sea)
YAŞAR ERTÜRK