Kâdî Abdülcebbâr ve bilgide sonsuz geriye gidişler problemi
Qadi Abd al-Jabbar on the problem of infinite regress in knowledge
- Tez No: 644645
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRETTİN NEBİ GÜDEKLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Din, Philosophy, Religion
- Anahtar Kelimeler: Bilgi, Empirizm, Geriye gidişler, Kadı Abdülcebbar, Rasyonalizm, Knowledge, Empirism, Infinite regress, Qadı Abdulcabbar, Rationalism
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İlahiyat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Öznenin bilmek amacıyla yöneldiği nesneyle kurduğu bağ sonucu meydana gelen, bilgiyi merak konusu haline getirip inceleyen bilgi felsefesi;“Herhangi bir şey bilinebilir mi?”,“Bilmek mümkünse, neleri bilebiliriz?”,“Bilinirleri nasıl bilebiliriz?”sorularını araştırma konusu haline getirmiş, bu sorular bağlamında bilgi felsefesinin dört ana başlıkta toplanabilecek; bilginin imkânı, doğruluğu, kaynağı ve sınırları problemleri ortaya çıkmıştır. Bilginin imkânını savunan filozoflar, bilgiyi“gerekçelendirilmiş doğru inan町eklinde tanımlamışlardır. Diğer yandan bilgi elde etmenin mümkün olmadığını düşünen şüpheci/sofist filozoflar eleştirilerini,“gerekçelendirme”kavramına yaparak bilginin gerekçelendirme sürecinin“sonsuz bir geriye gidiş”olduğunu ileri sürmüşlerdir. Dogmatik filozoflar bu eleştiriyi, kendilerinin gerekçelendirilmesine ihtiyaç duyulmayan temel inançlarda son bulduğu şeklinde cevaplandırmışlardır. Bu temel inancın kaynağı soruşturmasında iki ana akım meydana gelmiştir: akılcılık ve deneyimcilik. Bu çalışmada, Kâdî Abdülcebbâr'da bilginin imkânını reddedenlere yer verdiği pasajlardan yola çıkarak, onda sonsuz geriye gidişler probleminin bulunup bulunmadığı incelenmiş, problemin varlığının tespitinden sonra Kâdı'nın sonsuz geriye gidişleri nerede durduğu araştırılmış ve ardından son olarak Kâdı'daki bilgi kaynakları ele alınarak onun bu problem bağlamında akılcılık ya da deneyimcilik akımlarından herhangi birine dahil edilip edilemeyeceği sorusuna cevap aranmıştır.
Özet (Çeviri)
Knowledge is the linkage that has been established between the knowing individual and the known object. The questions of“Can we know anything?”,“If so, what sort of things can we know?”, and“How can we come to know them?”are the research subjects of epistemology. In this framework, there are four main problems of epistemology: the possibility, accuracy, source, and boundaries of knowledge. Dogmatic philosophers, having argued that knowledge is possible, have defined knowledge as“justified true belief”. On the other hand, Skeptic philosophers, having rejected the possibility of knowledge, have claimed that the process of justifying knowledge is an“infinite regress”by criticizing the concept of justification. Dogmatics have left justifying in the basic beliefs that are directly understood, and two main streams have occurred in the research of the source of this basic belief: Rationalism and Empiricism. In the study, it has been investigated whether there is an“infinite regress”problem in Qadi based on his passages that involve criticisms against the ones who reject the possibility of knowledge. After detecting the existence of the problem, it has been studied where the infinite regress stops in Qadi. Finally, by handling the knowledge sources in Qadi, the answer to the question of whether it is possible to include Qadi in any of the streams of rationalism or empiricism has been searched.
Benzer Tezler
- Delilin yokluğu argümanı – Fahreddin er-Râzî'de delilin yokluğu argümanının yapısı ve istidlal yöntemi olarak eleştirisi
The argument from the nonexistence of evidence – its structure and critique as a method of reasoning in Fakhr al-Dīn al-Rāzī's thought
FURKAN KAYACAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EŞREF ALTAŞ
- Ahlaki bilgi ve eylem sorunu: Gerçekçilik karşıtı tutumlar açısından bir inceleme
The problem of moral knowledge and action: An examination in regard to anti-realist attitudes
RUMEYSA TOKLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL ÜÇER
- Kâdî Abdülcebbâr ve İbn Teymiyye'nin nübüvvet tasavvuru
Qadi Abd al-Jabbar and Ibn Taymiyyah's conception of prophethood
ABDULLAH UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinUşak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASİN ULUTAŞ
- Kâdî Abdülcebbâr'da akıl ve dil
Reason and language in Qadi 'abd al-Jabbar's thought
MESUT ERZİ
Doktora
Türkçe
2022
FelsefeMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA ALPER
- Hıristiyanların Hz. Muhammed'e yönelik eleştirilerine karşı nübüvvet savunusu: Kādî Abdülcebbâr ve Rahmetullah Hindî hindî örneği
The defense of prophethood against christian criticisms of Prophet Muhammad: the case of Qāḍī ʿAbd al-Jabbār and Raḥmatullāh Hindī
METE AKCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinHitit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL BULUT