Üveysî Dîvânı: Edebiyat ve dil incelemesi
Uveysi's Divan: Study of literature, phonetic and morphology
- Tez No: 657558
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜHAL YÜKSEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil özellikleri, Divan edebiyatı, Divan şiiri, Divanlar, Lehçeler, Çağatay edebiyatı, Çağatayca, Özbek edebiyatı, Üveysi, Şiir, Language features, Divan literature, Court poem, Divans, Dialects, Chagatay literature, Chagatay language, Uzbek literature, Uveysi, Poem
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Üveysî, Son Dönem Çağatay Türkçesi edebiyatı denince ilk akla gelen kadın şairlerden biridir. Üveysî'yi şiirlerine bakarak üslup yönünden dönemin diğer kadın şairlerinden ayırmak mümkündür. Üveysî ve onun eseri olan Dîvân'ı, Türk Edebiyatı içindeki edebî konumu belirlenerek bilim dünyasına tanıtılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada Son Dönem Çağatay Türkçesi (XVII. – XIX. yy.) metinlerinden olan Üveysî Dîvânı, Şiirlerin İncelemesi, Ses Bilgisi ve Biçim Bilgisi olmak üzere üç bölümde incelenmiştir. Üveysî'nin Şiirlerinin incelendiği bölümde Üveysî Dîvânı'nın edebî mahiyeti tespit ve tayin edilmeye çalışılmıştır. Ses Bilgisi bölümünde Üveysî Dîvânı Son Dönem Çağatay Türkçesi devri eseri olması nedeniyle Modern Özbek Türkçesi yazı dili ile benzerlikleri incelenmiştir. Biçim Bilgisi bölümünde ise isim ve fiil türetmede kullanılan yapım ekleri; isim çekim ekleri ve edatlar alfabetik düzende, tarihî süreçteki gelişimleri karşılaştırmalı ve etimolojik açıklaması yapılarak incelenmiştir. Söz konusu metinde çalışmanın en önemli özelliklerinden biri de incelenen eklerin ve bu ekleri almış sözcüklerin yer aldığı gramatikal ve bağlamsal özelliği olan bir dizinin bulunmasıdır.
Özet (Çeviri)
Uveysi is one of the first women poets to come to mind when mentioning Late Chagatay Turkish literature. It is possible to distinguish Uveysi from other female poets of the period in terms of style by looking at her poems. Uveysi and her work, Divan, was tried to be introduced to the world of science by determining its literary position in Turkish Literature. In this study, the Uveysi's Divan, which is one of the texts of the Late Chagatay Turkish (XVII. - XIX. cent), it has been examined in three parts as Analysis of Poems, Phonology and Morphology. In the section where Uveysi's poems are examined, the literary nature of the Uveysi's Divan has been tried to be determined. In the Phonology section Uveysi's Divan, since a work of the Late Chagatay Turkish, the similarities with the written language of modern Uzbek Turkish were examined. In the Morphology section, the construction suffixes used in noun and verb derivation; noun suffixes and prepositions were examined in alphabetical order, by making a comparative and etymological explanation of their development in the historical process. One of the most important features of this study, the existence of an index with grammatical and contextual features including the annexes and the words taken from these annexes.
Benzer Tezler
- Arzu ile Kanber Hikâyesi (Milli Kütüphane Nüshası 06 Mil Yz A 8618 ve Konya Nüshası 42 Kon 1882/2) (İnceleme-Metin-Çeviri-Dizin-Tıpkıbasım)
“The Tale of Arzu and Kanber”(National Library Copy 06 Mil Yz A 8618 and Konya Library Copy 42 Kon 1882/2) (Analysis- text-traslation-index-facsimile)
TÜRKAN KORKMAZ
Doktora
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AKİLE NASKALİ
- Anadolu basınının (Orta Karadeniz bölgesi yerel basının) sorunları ve çözümleri
Başlık çevirisi yok
NURETTİN İMRE
- Eğitim yüksekokullarının görevlerini gerçekleştirme yeterliliği ve engelleri
Başlık çevirisi yok
MEVLÜT TAŞTAN
- Van Tarım Meslek Lisesi işletmesinde yetiştirilen esmer sığırlarında genetik analizler
Başlık çevirisi yok
ALİ KAYGISIZ
- Veysi (Üveys b. Muhammed el-Alaşehri) ve eseri“Merace`l-Bahreyn”in tahkiki
Veysi (Üveys b. Muhammed el-Alaşehri) and his work“Merace`l-Bahreyn”and its edition critic
SEDAT ŞENSOY