Geri Dön

Ashâbu'l-Hadîs literatüründe aklın epistemik değeri (Erken dönem Akâid metinleri örneği)

The epistemic value of the reason in Ashab al-Hadith literature (The example of the early period Aqa'id texts)

  1. Tez No: 664856
  2. Yazar: BÜŞRA EDİS
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT AY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Akaid, Akıl, Ehl-i hadis, Epistemoloji, Hadis, Kelam, Nass, İslamiyet, Akait, Reason, Ahlu?l-hadith, Epistemology, Hadith, Islamic theology, Nass, Islam
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İslam düşüncesinde akıl, sahabe dönemi de dahil olmak üzere erken dönemlerden itibaren hakkında çeşitli görüşlerin ileri sürüldüğü, pek çok açıdan ele alınan ve önemini koruyan bir mesele olmuştur. Özellikle Kur'an'da aklın önemi üzerinde durulması ve İslam inanç esaslarının açıklanması, ispatı ve savunusunda akla başat rol verilmesi, onun hem epistemolojik hem de ontolojik bağlamda ele alınmasını gerekli kılmıştır. Bu çerçevede Ashâbu'l-Hadîs'in aklî bilginin imkânı meselesine yaklaşımı gerek kelam ilminin doğuşu ve gelişimine gerekse İslam düşünce geleneğinin gelişim serüvenine yön veren oldukça mühim bir mevzu olmuştur. İlk dönem Ashâbu'l-Hadîs düşüncesinde nass karşısında konumlandırılan aklî istidlâl yöntemine atfedilen epistemik değerin tespit edilerek değerlendirildiği bu tez; giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte, araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları ele alınmış, sonrasında ise Ashâbu'l-Hadîs düşüncesine yön veren tarihî süreç konu edinmiştir. Birinci bölümde, Ashâbu'l-Hadîs'in akıl-nass ilişkisi bağlamında nassı ön plana çıkaran fikrî temayülleri ve metodolojisi tarihî süreçte yaşanan siyasî, kültürel, dinî ve ilmî gelişmelerden hareketle tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise Ashâbu'l-Hadîs'in akâid metinlerinde akla yükledikleri anlam, aklî ilimlere yönelik algı ve tutumları ve aklın Ashâbu'l-Hadîs düşüncesindeki epistemik değeri örnekler ışığında tahlil edilip açıklanmaya çalışılmıştır.

Özet (Çeviri)

Reason in Islamic thought has been an issue on which various views have been put forward, dealt with from many angles and maintains its importance since the early periods, including the period of Companions. Especially, emphasizing the importance of reason in the Quran and giving it a dominant role in explaining, proving, and defending the principles of Islamic belief made it necessary to consider it both in an epistemological and ontological context. In this context, the approach of Ashab al-Hadith to the possibility of rational knowledge has been a very important issue that guides both the birth and development of the science of kalam and the development of the Islamic thought tradition. This thesis, in which the epistemic value attributed to the method of mental inference, which is positioned against the nass in the first period Ashab al-Hadith thought, is determined, and evaluated; It consists of an introduction, two parts and a conclusion. In the introduction, the subject, purpose, method, and sources of the research were discussed, and then the historical process that guided the idea of Ashab al-Hadith was taken as the subject. In the first part, the intellectual tendencies and methodology of Ashab al-Hadith that highlight the relationship between mind and nass are tried to be determined based on the political, cultural, religious, and scientific developments in the historical process. In the second part, the meaning attributed to the mind in the creed texts of Ashab al-Hadith, its perceptions and attitudes towards rational sciences, and the epistemic value of the mind in Ashab al-Hadith idea were analyzed and explained in the light of examples.

Benzer Tezler

  1. Hanbeli akaid sistemi

    Hanbalite credal system

    ZÜBEYİR BULUT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET AKBULUT

  2. Hadis Edebiyatında Kitabu'l-İlm ve İlim Kelimesinin Kavramsal Tahlili

    Kitab al-Ilm in Hadith Literature and The Conceptual Analysis of llm

    MUHAMMET EMİN EREN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET EMİN ÖZAFŞAR

  3. Mütekaddimîn dönemi Eş'arî kelâm kaynaklarında hadis kullanımı ve Haber-i Vâhid'in delil değeri

    The use of hadith and the evidential value of Khabar al-Wāḥid in early Ash'arī kalām sources

    ABDULLAH AÇIKGÖZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. RIZA KORKMAZGÖZ

  4. Cemel Vak'ası ile ilgili rivâyetler

    The narratives regarding the Battle of the Camel

    ABDURRAHİM YEŞİLMEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYNUR URALER

  5. Mu'tezilî İbn Ebi'l-Hadîd'in Fahreddin er-Râzî'ye yönelik eleştirileri (bilgi ve varlık)

    The Criticisms of the Mu'tazilite Ibn Abi'l-Hadid Towards Fakhr al-Din al-Razi (knowledge and existence)

    ABDÜSSAMET SARIKAYA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Dinİbn Haldun Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SÜRURİ