Karanlık üçlü kişilik özellikleri, örgütsel sinizm ve bilgi saklama davranışı arasındaki ilişkiler üzerine bir araştırma
A study on relations between dark triad personality traits, organizational cynicism and knowledge hiding behaviour
- Tez No: 671674
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ANIL BOZ SEMERCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Bilgi saklama, Karanlık kişilik özellikleri, Karanlık üçlü, Makyavelizm, Narsisizm, Psikopati, Sinizm, Örgütsel sinizm, Knowledge hiding, Dark personality traits, Dark triple, Machiavellianism, Narcissism, Psychopathy, Cynicism, Organizational cynicism
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Organizasyon ve Örgütsel Davranış Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgi saklama davranışı kişinin, görevi ile ilgili konularda başka bir kişi tarafından talep edilen bilgiyi, fikri ya da uzmanlığı kasten gizlemesi girişimidir. Örgütsel sinizm, örgüte yönelik sinik inanç, olumsuz duygular ve eleştirel davranıştan oluşan negatif tutumlardır. Karanlık üçlü olarak bilinen“Makyavelizm, Narsizm, Psikopati”ise sub-klinik düzeyde sosyal olarak kötücül özelliklerin bir setidir. Bu çalışmada söz konusu kavramlar arasındaki ilişkilerin nicel yöntemler kullanılarak incelenmesi amaçlanmış, karanlık üçlü kişilik özellikleri ile bilgi saklama davranışı arasındaki pozitif ilişkide örgütsel sinizmin aracılık rolü bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Çalışma kapsamında gerekli izinler alındıktan sonra Ankara'da bir Bakanlığın merkez birimlerine ait hizmet binalarında çalışan farklı unvanlara sahip personeline elden dağıtma yöntemi ile anket uygulanmış ve katılımcıların karanlık kişilik özellikleri, bilgi saklama davranışları ve örgütsel sinizm düzeyleri ölçülmeye çalışılmıştır. Katılımcılardan toplanan 241 adet anketten elde edilen veriler SPPS - Process Macro programı Model 4 kullanılarak test edilmiş ve değişkenler arasındaki ilişkiler ile bu ilişkilerdeki aracılık rolü incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, karanlık üçlü kişilik özelliklerinden Makyavelizm ve psikopatinin bilgi saklama davranışının kaçınmacı ve bilmezden gelme boyutları ile pozitif yönde ilişkisi bulunduğu ve bu ilişkide örgütsel sinizmin aracılık rolü bulunduğu tespit edilmiştir. Karanlık üçlünün narsizm boyutu ile bilgi saklamanın kaçınmacı boyutu ve örgütsel sinizm değişkenleri arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.
Özet (Çeviri)
Knowledge hiding is an intentional attempt by an individual to withhold task-related information, opinion or specialized knowledge that has been requested by another person. Organizational cynicism is a negative attitude towards organizations comprising cynic belief, negative affect and critical behavior. Machiavellism, Narcissism, Psychopathy known as Dark Triad refers to a set of socially aversive traits in subclinical range. In this study,it was aimed to explore relationships between these constructs by using quantitative analysis methods and it was searched whether Organizational Cynicism has a mediation role on the relationship between Dark Triad Traits and Knowledge Hiding Behaviour. Under the study, after necessary Ministerial approvals, a questionnaire was conducted on staff who is actively working in different hierarchical positions and in several service buildings of a Ministry located in Ankara. By the questionnaire, it was aimed to scale Dark Triad Traits, Organizational Cynicism levels and Knowledge Hiding Behaviours of respondents. The data gathered from 241 participants was tested by SPSS – Process Macro -Model 4 and relationships between variables and the mediation role was analyzed. In regard to results, it is understood that 2 dimensions of Dark Triad Traits, Machiavelism and Psychopathy, are positively related with 2 dimensions of Knowledge Hiding Behaviour, Evasive Hiding and Playing Dumb. And also, a mediation role of Organizational Cynicism was found on all of these positive relationships. However, any significant relationship could be detected between neither Narcissism and Evasive Knowledge Hiding nor Narcissism and Organizational Cynicism.
Benzer Tezler
- Karanlık üçlü kişilik özellikleri ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki: İş tatmininin aracılık etkisi
The relationship between dark triad personality traits and organizational cynicism: The mediating role of job satisfaction
TUĞÇE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİT ÖLÇER
- Karanlık üçlünün örgütsel sinizme etkisinde algılanan aşırı nitelikliliğin aracı rolü: Akademisyenler üzerine bir araştırma
The mediator role of perceived overqualification in the effect of the dark triad on organizational cynicism: A study on academics
MEHMET ALİ CANBOLAT
- Karanlık üçlü kişilik özelliklerinin örgütsel siyaset ve kariyer planlamaya etkisinde örgütsel aidiyetin aracı rolü
The mediating role of organizational citizenship on the effect of the dark triad personality traits on organizational politics and career planning
ONUR KAVAK
- Güç mesafesi yönelimi ve istismarcı yönetimin örgütsel dedikodu üzerindeki etkisinde karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracı rolü: Eğitim kurumlarında ampirik bir çalışma
Mediator role of dark triad personality traits in the effect of power distance orientation and abusive supervision on organizational gossip: An empirical study in educational institutions
FATİH UÇAN
Doktora
Türkçe
2023
Kamu YönetimiAtatürk ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH BÖRTEÇİNE AVCİ
- The relationship between dark triad personality traits and organizational citizenship behavior under the moderation of job satisfaction and organizational commitment among healthcare professionals in Turkey
Türkiye'deki sağlık çalışanları arasında iş memnuniyeti ve örgütsel bağlılığın moderasyonunda karanlık üçlü kişilik özellikleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
KEMAL PEHLİVAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GERGELY CZUKOR