Karanlık üçlü kişilik özellikleri ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki: İş tatmininin aracılık etkisi
The relationship between dark triad personality traits and organizational cynicism: The mediating role of job satisfaction
- Tez No: 985190
- Danışmanlar: PROF. DR. FERİT ÖLÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, işgörenlerin karanlık üçlü kişilik özellikleri; makyavelizm, narsisizm ve psikopati ile örgütsel sinizm düzeyleri arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide iş tatmininin aracılık rolünü incelemektir. Çalışma, Osmaniye ilinde spiral kaynaklı çelik boru üretimi yapan özel bir işletmede görev yapan işgörenler üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmış ve toplam 266 katılımcıdan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Ölçüm aracı olarak 12 maddelik Karanlık Üçlü Ölçeği, 20 maddelik İş Tatmini Ölçeği ve 13 maddelik Örgütsel Sinizm Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma, nicel bir tasarımla yürütülmüş; verilerin çözümlenmesinde istatistiksel paket programı SPSS.26.0 kullanılmıştır. Analizler sonucunda, karanlık kişilik özelliklerinin iş tatminini olumsuz etkilediği, örgütsel sinizmi ise artırdığı; iş tatmininin ise örgütsel sinizmi azalttığı belirlenmiştir. Ayrıca iş tatmininin, karanlık kişilik özellikleri ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, işletmelerin performans ve işgören bağlılığını artırmak için karanlık kişilik özelliklerinin olumsuz etkilerini azaltacak, iş tatminini ise yükseltecek stratejiler geliştirmelerinin önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between employees' Dark Triad personality traits—Machiavellianism, narcissism, and psychopathy—and their levels of organizational cynicism, as well as to explore the mediating role of job satisfaction within this relationship. The study was conducted among employees working at a private company engaged in the production of spiral-welded steel pipes in Osmaniye. A questionnaire method was employed for data collection, and data obtained from a total of 266 participants were analyzed. The Dark Triad Scale (12 items), Job Satisfaction Scale (20 items), and Organizational Cynicism Scale (13 items) were utilized as measurement instruments. The research was designed within a quantitative framework, and data analysis was performed using the SPSS 26.0 statistical software package. The findings revealed that dark personality traits negatively affect job satisfaction while increasing organizational cynicism, whereas job satisfaction reduces organizational cynicism. Furthermore, job satisfaction was found to play a partial mediating role in the relationship between dark personality traits and organizational cynicism. These results emphasize the importance for organizations to develop strategies aimed at mitigating the adverse effects of dark personality traits and enhancing job satisfaction in order to improve organizational performance and strengthen employee commitment.
Benzer Tezler
- Karanlık üçlü kişilik özellikleri, örgütsel sinizm ve bilgi saklama davranışı arasındaki ilişkiler üzerine bir araştırma
A study on relations between dark triad personality traits, organizational cynicism and knowledge hiding behaviour
GÜLÜMSER BURCU VURAL
- Karanlık üçlünün örgütsel sinizme etkisinde algılanan aşırı nitelikliliğin aracı rolü: Akademisyenler üzerine bir araştırma
The mediator role of perceived overqualification in the effect of the dark triad on organizational cynicism: A study on academics
MEHMET ALİ CANBOLAT
- Karanlık üçlü kişilik özelliklerinin örgütsel siyaset ve kariyer planlamaya etkisinde örgütsel aidiyetin aracı rolü
The mediating role of organizational citizenship on the effect of the dark triad personality traits on organizational politics and career planning
ONUR KAVAK
- Güç mesafesi yönelimi ve istismarcı yönetimin örgütsel dedikodu üzerindeki etkisinde karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracı rolü: Eğitim kurumlarında ampirik bir çalışma
Mediator role of dark triad personality traits in the effect of power distance orientation and abusive supervision on organizational gossip: An empirical study in educational institutions
FATİH UÇAN
Doktora
Türkçe
2023
Kamu YönetimiAtatürk ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH BÖRTEÇİNE AVCİ
- The relationship between dark triad personality traits and organizational citizenship behavior under the moderation of job satisfaction and organizational commitment among healthcare professionals in Turkey
Türkiye'deki sağlık çalışanları arasında iş memnuniyeti ve örgütsel bağlılığın moderasyonunda karanlık üçlü kişilik özellikleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
KEMAL PEHLİVAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GERGELY CZUKOR