Bütünleşik çok kriterli karar verme modeli ile enerji sektöründe kurumsal sürdürülebilirlik performans ölçümü: Karşılaştırmalı bir analiz
Measurement of corporate sustainability performance in energy sector: A comparative analysis
- Tez No: 676079
- Danışmanlar: PROF. DR. SONER TASLAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İstatistik, Enerji, İşletme, Statistics, Energy, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Enerji sektörü, Entropi, Karşılaştırmalı analiz, Kurumsal sürdürülebilirlik, Performans, Performans değerlendirme, Çok kriterli karar verme, Energy sector, Entropy, Comparative analysis, Corporate sustainability, Performance, Performance evaluation, Multi criteria decision making
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Enerji, ülkelerin en stratejik üretim faktörleri arasında yer almaktadır ve kalkınmanın en önemli lokomotiflerinden birisini oluşturmaktadır. Temel ihtiyaçlar içinde önemli bir yere sahip olan enerji, birtakım olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir. Zaman içinde giderek artan enerji üretim ve tüketiminebağlı olarak rezervler azalmakta ve çevre kirliliği gibi insanlığın geleceği için tehdit oluşturan önemli problemlerortaya çıkmaktadır. Bu noktada, enerji üretim ve tüketim dengesinin sağlandığı sürdürülebilir bir enerji sektörü, doğa ve insanlık için kilit bir nokta oluşturmakta ve şiddetli rekabetin yaşandığı bu sektörde ülkelere rekabet avantajı sağlamaktadır. Bu çalışmada, üç boyuttan oluşan kavramsal bir sürdürülebilirlik performans değerlendirme çerçevesinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçeve temelinde, Küresel Raporlama Girişimi'ni (GRI) kılavuz alarak raporlama yapan ve Asya/Avrupa bölgelerinde faaliyet gösteren 30 enerji firmasının 2016-2018 dönem aralığı kurumsal sürdürülebilirlik performansının Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılarak ölçülmesi amaçlanmıştır. Kriterlerin ağırlıklarını belirlemek için Entropy yöntemi tercih edilirken, alternatifleri sıralamak için Proximity Indexed Value (PIV), Range of Value (ROV), Gri İlişkisel Analiz (GİA) ve Measurement Alternatives and Ranking according to Compromise Solution (MARCOS) yöntemleri tercih edilmiştir. Dört farklı yöntemle elde edilen sıralamalardan rasyonel nihai bir sıralama elde etmek amacıyla ise Copeland yöntemine başvurulmuştur. Önerilen bütünleşik ÇKKV yaklaşımı ile enerji firmalarının kurumsal sürdürülebilirlik performansları ölçülmüş ve önerilen modelin kurumsal sürdürülebilirlik performans değerlemesinde kullanılabilecek etkin bir model olduğu ortaya konulmuştur. Yapılan analizler sonunda varılan sonuçların enerji sektörünün gelişimine katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Energy is one of the most strategic production factors of countries and constitutes one of the most important engines of development. Energy, which has an important place among the basic needs, also brings some unfavorable conditions. Due to the increasing energy production and consumption over time, reserves decrease and vital problems that pose a threat to the future of humanity such as environmental pollution arise. At this point, a sustainable energy sector in which abalance is ensured between the production and consumption of energy is a key point for nature and humanity and provides a competitive advantage to countries in this sector which has a fierce competition. This study aimed to develop a conceptual framework for sustainability performance evaluation consisting of three dimensions. Based on this framework, it was aimed to evaluate the corporate sustainability performance of 30 energy companies that operate in the Asian-European regions and prepare reportsby considering the Global Reporting Initiative (GRI) guidelines with MCDM methods. While the Entropy method was employed to determine the criteria weights, Proximity Indexed Value (PIV), Range of Value (ROV), Grey Relational Analysis (GRA) and Measurement Alternatives and Ranking according to Compromise Solution (MARCOS) methods were used to rank the alternatives. Copeland's method was applied in order to obtain a single rational ranking among the rankings obtained by four different methods. With the proposed integrated MCDM approach, the corporate sustainability performances of energy companies were evaluated, and it was concluded that the proposed model is an effective tool which can be used in corporate sustainability performance evaluation. It is believed that the findings obtained as a result of the application will contribute to the development of the energy sector.
Benzer Tezler
- Çimento sektöründe kullanılan alternatif yakıtların bulanık karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of alternative fuels used in the cement industry using fuzzy decision-making methods
ŞEYMA DEVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ALTUNAY
- Samsun ilinde elektrikli araç şarj istasyonu konumlarının ahp yöntemi ile analiz edilmesi
Analysis of electric vehicle charging station locations in the province of Samsun using the ahp method
MUSTAFA YASİN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İnşaat MühendisliğiBursa Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURTEN AKGÜN
- Yenilenebilir enerji planlaması için bütünleşik çok amaçlı bir karar modeli önerisi
An integrated multi-objective decision model for renewable energy planning
BEYZANUR ÇAYIR ERVURAL
Doktora
Türkçe
2018
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN EVREN
- Binaların enerji etkin iyileştirilmesinde deney tasarımı ve çok kriterli karar verme tabanlı bütünleşik bir yaklaşım
An integrated experimental design and multi-criteria decision making approach for energy efficient-retrofitting of existing buildings
AYŞENUR COŞKUN
Doktora
Türkçe
2025
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA ARSLAN SELÇUK
PROF. DR. FATMA ZEHRA ÇAKICI
- Optimizasyon tabanlı bir su kaynakları sistemi modelleme aracının geliştirilmesi ve çok amaçlı sektörel tahsise uygulanması
Development of an optimization-based modeling tool for water resources systems and application to multi-objective sectoral allocation
SALİM YAYKIRAN
Doktora
Türkçe
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN EKDAL