Geri Dön

Algı ve gerçeklik bağlamında Cehm B. Safvân

Jahm B. Safwan in the context of perception and reality

  1. Tez No: 677087
  2. Yazar: YUSUF YİĞİT
  3. Danışmanlar: DOÇ. FEVZİ RENÇBER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Algı, Allah`ın sıfatları, Cehm bin Safvan, Cehmiyye, Fırka, Gerçeklik, Hadis, Halku`l-Kur`an, Kur'an-ı Kerim, İslamiyet, Perception, Attributes of God, Cehm bin Safvan, Jahmiyyah, Sect, Reality, Hadith, Halku`l-Koran, Koran, Islam
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Şırnak Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Hicri birinci asrın sonu ile ikinci asrın başlarında yaşayan Cehm b. Safvân'ın gündeme getirdiği görüşler tarihte çokça tartışılmış ve eleştirilmiştir. Dinî metinlere akılcı yaklaşımın öncüsü olarak kabul edilen ve bu yönüyle dinî metinlerin aklın ilkeleri doğrultusunda te'vil edilmesi gerektiğini savunarak Ashabu'l-Hadis'in eleştirilerinin odağı olmuştur. Siyasal ve toplumsal alanda İslâm toplumunu etkileyen halku'l-Kur'an tartışmalarını ilk defa dile getiren kişi olduğu iddia edilen Cehm'in görüşleri farklı din ve kültürlerle ilişkilendirilmiştir. Cehm, Allah'ın somut bir formda anlaşılmasına sebep olan teşbih ve tecsim düşüncesine karşı tenzih prensibini savunmuştur. Tarihte adına nispetle anılan Cehmiyye fırkası birçok fırkayı ve kişiyi itibardan düşürmek ve marjinalleştirmek için bir araç olarak kullanılmıştır. Cehmiyye fırkasına karşı yazılan ilk reddiyelerin büyük bir kısmı Mu'tezileyi hedef almışsa da tarihsel süreçte Cehmiyye nitelemesinin kapsamı genişletilmiştir. Kur'an'ın yaratılmış olduğunu savunan, Allah'ın sıfatlarını te'vil eden ya da nefyeden ve farklı geleneklere mensup birçok isim Cehmîlîk nitelemesiyle itham edilmiştir. Cehm'in, dile getirdiği düşüncelerin birçok fırkayı ve kişiyi olumlu veya olumsuz farklı yönlerden etkilemesi, bütün eleştiri ve ithamlara rağmen, İslâm düşünce tarihinin en önemli şahsiyetlerinden birisi olduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Jahm b. Safwan who lived at the end of the first century and the beginning of the second Hijri century, by his views that brought to the agenda have been widely discussed and criticized in history. He has been accepted as the pioneer of the rational approach to religious texts which is arguing that religious texts should be interpreted in line with the principles of reason and the focus of criticism of Ashabu'l-Hadith. The views of Jahm, who is claimed to be the first person to voice the discussions on the halq-al Quran that affect the Islamic society in the political and social field, have been associated with different religions and cultures. Jahm defended the principle of tanzih against the idea of tashbih and tajsim, which causes Allah to be understood in a concrete form. The Jahhmiyya sect, which has been mentioned with its name in history, has been used as an apparatus to discredit and marginalize many sects and individuals. Although most of the first refutations written against the Jahmiyya sect targeted the Mu'tezile, the scope of the Jahmiyya characterization has been expanded in the historical process. Many names who defend that the Qur'an was created, who interpret or denied the attributes of Allah who belong to different traditions all have been accused of being Jahmist. Despite all criticism and accusations, the fact that Jahm's thoughts affected many sects and people in different ways, positive or negative, shows that he is one of the most important figures in the history of Islamic thought.

Benzer Tezler

  1. Algının paradoksu bağlamında gerçeklik kurgusunun plastik sanatlarda deşifre edilme potansiyeli

    The potential of the plastic arts to decipher the construction of reality within the context of the paradox of perception

    NEZAKET BAŞAK GEREDE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Hacettepe Üniversitesi

    Seramik Ana Sanat Dalı

    Yükleniyor...

  2. İç mekanda boyutsal algı deneyiminin sanal gerçeklik teknolojisi üzerinden irdelenmesi

    Examination of size perception through virtual reality technology in interior spaces

    UĞUR EFE UÇAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İstanbul Teknik Üniversitesi

    İç Mimarlık Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. Algı fenomenolojisi bağlamında haptik sanat nesnesi

    Haptic art object in the context of phenomenology of perception

    İLKE ŞAHİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Dokuz Eylül Üniversitesi

    Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı

    Yükleniyor...

  4. Katmanlararası Heykel: Genişletilmiş gerçeklik teknolojisi bağlamında heykel sanatına dair bir yöntem önerisi

    Interlayer sculpture: A method proposal for sculpture art in the context of extended reality technology

    OĞUZHAN GÜDEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Yıldız Teknik Üniversitesi

    Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı

    Yükleniyor...

  5. Amatör kamera gerçekliği: İmge, algı, araç

    The realty of amateur cameras: Image, perception, medium

    SELDA HIZAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    İstanbul Bilgi Üniversitesi

    Medya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...