Arkeolojik, epigrafik ve filolojik veriler ışığında Mithra ve Mithraizm
Mithra and Mithraism in the light of archaeological, epigraphic and philological data
- Tez No: 678900
- Danışmanlar: PROF. DR. DURSUN ALİ AYKIT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Din, Tarih, Archeology, Religion, History
- Anahtar Kelimeler: Dinler tarihi, Dualizm, Gizemcilik, Hristiyanlık, Mithra kültü, Mithraizm, Sembolizm, History of religions, Dualism, Mysterianism, Christianity, Mithra olt, Mithraism, Symbolism
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
MS. I. yüzyılın son çeyreği günümüze kadar etkileri sürmekte olan kırılmaların yaşandığı bir zaman dilimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir taraftan, Kudüs'te Yahudiler için en kutsal mekan olan tapınak Romalı komutan Titus tarafından yıkılıp yağmalanırken, diğer taraftan kanonik kabul edilen ilk İncil metinleri kaleme alınmıştır. Tam da bu zaman diliminde antik dünyanın en gizemli kültlerinden biri olan Mithraizm'e ait ilk anıtlar Roma İmparatorluğu içerisinde görülmeye başlar. Yaklaşık üçyüz yıl boyunca özellikle askerler arasında taraftar bulan kültün, MS. IV yüzyılda Hıristiyanlığın Roma İmparatorluğu'nda egemen olması ile diğer pagan inançlar gibi baskı ve zulüm ile ortadan kalktığı kabul edilmektedir. Mithraizm'e dair temel problem MS. I. yüzyıl sonunda tüm anıtsallığı ile birden ortaya çıkmasıdır. Bu durum kültün kökenine ilişkin farklı yorumları beraberinde getirmektedir. Tauroktoni adı verilen ve tanrı Mithra'nın bir boğayı kurban ettiği sahne ve Leontokephalus karmaşık ikonografisi ile külte karşı ilgiyi daha da arttırmaktadır. Yapılan araştırmalar incelendiğinde her çalışmanın çok güçlü deliller ile desteklendiği göze çarpmaktadır. Özellikle Tauroktoni konusunda yapılan astronomik yorumlar çok farklı yaklaşımlar içerirken, herhangi birini tümüyle reddetmek mümkün değildir. O halde onlarca farklı görüş nasıl olur da bu şekilde haklı olabilir? Elinizdeki bu çalışma kültü, yapılan tüm yorumları tek bir potada eriten ve etkileri günümüze kadar devam etmekte olan 'düalist pagan sembolizmi' olarak adlandırdığımız metodolojik çerçevede ele almaktadır. En olgun hali ile Taoizm'in yin ve yang sembolizminde karşılaştığımız söz konusu 'düalist sembolizm' yaşamın her alanına yayılması ile yaşamın kendisini ifade etmektedir.
Özet (Çeviri)
The last quarter of the 1st century appears as a period in which ruptures are experienced, the effects of which continue to this day. On the one hand, the Temple, which was the holiest place for the Jews in Jerusalem, was destroyed and plundered by the Roman general Titus; on the other hand, the first canonical texts were written. It was also at this time that the first monuments of Mithraism, one of the most mysterious cults of the ancient world, appeared on Roman Empire. The cult, which found adherents mainly among soldiers for about three hundred years, is considered to have disappeared with oppression and persecution like other pagan beliefs with the dominance of Christianity in the Roman Empire in the IV century. The main problem with Mithraism is that it suddenly appeared with all its monumentality at the end of the first century. This situation brings with it different interpretations of the origin of the cult. The scene in which the god Mithra sacrifices a bull called the Tauroctoni and the Leontocephalus with its complex iconography further increase interest in the cult. When the studies are examined, it is noticeable that each study is supported by very strong evidence. Although the astronomical interpretations of Tauroctoni in particular involve very different approaches, it is not possible to dismiss any of them completely. So how can dozens of different opinions be justified in this way? This study treats the cult within the framework of 'dualistic pagan symbolism', which fuses all interpretations into one pot and whose effects persist to this day. 'Dualistic symbolism', which we encounter in its most mature form in the yin and yang symbolism of Taoism, expresses life itself by spreading to all areas of life.
Benzer Tezler
- Ankara Çaldağı step florasında bulunan bazı familyalara ait bitkilerin polen morfolojilerinin araştırılması
The investigation of some families of the plant's pollen moiphologies which are on Çaldağı step flora of Ankara
HADİ ÇAKIR
- Homonoia (anlaşma) sikkeleri
Başlık çevirisi yok
ÖZDEMİR KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Arkeolojiİstanbul ÜniversitesiEskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZEHAT BAYDUR
- Manisa Arkeoloji Müzesi'ndeki erken fikellura türü buluntu grubu özellikleri
Başlık çevirisi yok
HANDE KÖKTEN