Halide Edip Adıvar'ın Râik'in Annesi romanı (Dil incelemesi- metin- sözlük- tıpkıbasım)
Halide Edip Adıvar's novel Raik's Mother (Review-text-dictionary-facsimile)
- Tez No: 680601
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ATMACA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Halide Edip, roman, imla, ses ve şekil bilgisi, Halide Edip, novel, spelling, sound and shape information
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 152
Özet
Bu çalışmada, Türk edebiyatının usta yazarlarından Halide Edip Adıvar'ın ilk romanlarından biri olan Râik'in Annesi adlı eseri incelenmiştir. Bu eser, yazarın roman türünde verdiği eserlerden ikincisidir. Bu dönemde yazarın pek çok eseri dergi ve gazetelerde bölümler halinde yayınlanmıştır. Roman ilk olarak Demet dergisinde yayımlanmaya başlar. Ardından da Orhaniye matbaasında kitap haline getirilerek 1967'de Yeni matbaa tarafından tekrar basılmıştır. Halide Edip, Râik'in Annesi romanını dört bölümde şekillendirmiştir: 1. bölüm anlatıcının kahramanları tanıttığı, 2-3. bölümlerde olaylar, ilişki ağlarının kuruluşu ve birtakım entrikalar, 4. bölümde ise olayların bitişi şeklindedir. Muhteva olarak ise yazar, romanında yanlış Batılılaşma, eğitimin Türk toplumundaki durumunu ve kadın sorunsalı gibi konulara yer vermiştir. Özellikle de Batılılaşmadaki aşırılık romanda işlediği asıl problemdir. Eserlerinde içinde bulunduğu toplumun kültürünü yansıttığı karakterler üretmiştir. Halide Edip, Türk toplumunun modernleşmedeki aşamalı geçişin yerine aşırılığın kadına ve aile yapısına yansımalarını eleştirel bir tutumla ele almıştır. Aile kavramını oluşturan evliliğin bireyler arasındaki fikir ve kalp uyuşmasından geçtiğini vurgulamıştır. Yazarın bu eseri ilk romanlarından olması sebebiyle dil ve üslup açısından başarılı kabul edilmemiştir. Eserde yabancı kökenli kelimeler yoğun olarak kullanılmış ve bu kelimelerin kökenleri gösterilerek çalışmanın sözlük bölümü oluşturulmuştur. Sözlük bölümünde ele alınan kelimelerim manaları eserin bağlamından hareketle verilmiştir. Eserin daha önce transkript çalışması yapılmamış olup sadeleştirilmiş biçimi ile yeni yazıya aktarılmıştır. Çalışmada metnin transkriptli okuması Türk İlmi Transkripsiyon Sistemi esas alınarak yapılmış ve çalışmanın üçüncü bölümüne eklenmiştir. Bu doğrultuda eserin Yazılış (İmla) Özellikleri, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi Özellikleri incelenerek çalışmanın önemli bir bölümü oluşturulmuştur. Çalışmanın son bölümüne ise eserin orijinal yazım baskısı eklenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, one of the first novels of Halide Edip Adivar, one of the master writers of Turkish literature, was examined as Râik's Mother. This work is the second of the works given by the author in the novel genre. During this period, many of the author's works were published in sections in magazines and newspapers. The novel was first published in The Bunch magazine. It was then turned into a book in orhaniye printing press and reprinted by yeni printing house in 1967. Halide Edip shaped the novel Mother of Râik in four chapters: chapter 1 is in which the narrator introduces the heroes, in chapters 2-3, events, the establishment of relationship networks and some intrigues, and in chapter 4 it is the end of events. As content, the author included topics such as false Westernization, the state of education in Turkish society and the problem of women in his novel. Especially the extremism in Westernization is the real problem that the novel solves. In his works, he produced characters that reflected the culture of the society in which he was found. Halide Edip has taken a critical stance on the reflections of extremism on women and family structure instead of the gradual transition of Turkish society in modernization. He emphasized that the marriage that constitutes the concept of family is through the harmony of opinion and heart between individuals. This work of the author was not considered successful in terms of language and style because it was one of his first novels. Foreign-born words were used extensively in the work and the dictionary section of the study was created by showing the origins of these words. The meanings of my words discussed in the dictionary section are given from the context of the work. The work has not been transcripted before and has been transferred to the new writing in its simplified form. Transcript ve reading of the text was made based on the Turkish Science Transcription System and was added to the third part of the study. Accordingly, an important part of the work was created by examining the Writing (Spelling) Features, Sound Information, Shape Information Features of the work. In the last part of the study, the original writing edition of the work was added.
Benzer Tezler
- Halide Edip Adıvar'ın hikâyelerinde mekân
Space in Halide Edip Adıvar's stories
ELİF YAREN ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve Edebiyatıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEÇİL DUMANTEPE
- Halide Edip Adıvar'ın Döner Ayna Akile Hanım Sokağı ve Handan romanlarının söylem analizi yöntemiyle incelenmesi
Examination of Halide Edip Adivar's Döner Ayna Akile Hanim Sokaği and Handan novels by method of discourse analysis
AYŞE SİBEL ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPHAN YUSUF AKGÜL
- Halide Edip Adıvar'ın romanlarında kadın ve kadın eğitimi
Woman and education of woman in Halide Edip Adıvar's novels
GÜLCAN CALAYİR KÜÇÜKGÖRMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM FEDAİ
- Halide Edip Adıvar'ın 'Handan' romanında kiplikler üzerine bir metin analizi
A textual analysis of modality in Halide Edip Adıvar's novel 'Handan'
FATMA NUR AKA
Doktora
Türkçe
2020
DilbilimManisa Celal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE İLKER
- Halide Edip Adıvar'ın son dönem romanlarında İstanbul'da gündelik hayat ve müzik
Daily life İstanbul and music in Halide Edip Adıvar's latest novels
DAMLA ERLEVENT
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET KALPAKLI