Otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları stres, sosyal destek ve bakım verme sürecindeki deneyimlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the perceived stress, social support and experiences of caregiving process of parents who have children with autism
- Tez No: 690810
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİMA ELİF ERGÜNEY OKUMUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ana-baba algısı, Bakım verenler, Bakım verme yükü, Ebeveynler, Otistik çocuklar, Otizm spektrum bozukluğu, Sosyal destek, Stres, Ölçekler, Parents perception, Caregivers, Caregiver burden, Parents, Autistic children, Autism spectrum disorder, Social support, Stress, Scales
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları stres, sosyal destek ve bakım verme sürecindeki deneyimlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmaya İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Engelliler Müdürlüğü 'ne bağlı Kadıköy ve Kartal Engelliler Merkezlerinden özel eğitim hizmeti almakta olan otizmli öğrencilerin ebeveynleri olmak üzere 50 kişi katılmıştır. Katılımcılara algıladıkları stres düzeylerini değerlendirmek amacıyla Algılanan Stres Formu Ölçeği (ASÖ), algıladıkları sosyal destek düzeylerini değerlendirmek amacıyla Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) ve bakım verme deneyimlerini değerlendirmek amacıyla Ebeveynlerin Bakım Verme Deneyimleri Görüşme Formu ile sosyodemografik özellikler ve bilgilendirilmiş onam formu verilmiştir. Değişkenler arası korelasyona yönelik analiz sonuçlarına göre, otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları stres ve sosyal destek düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ek olarak, çocuğun yaşı, tanı alma ve özel eğitime başlama ile aile alt boyutu arasında negatif yönlü, zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmaktadır. Bununla birlikte algılanan stres puanı ile son bir aydır sahip olunan stres düzeyi arasında ise pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin, bakım verme deneyimlerini anlamaya yönelik yarı yapılandırılmış görüşme soruları hazırlanarak, görüşme sonucu elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Ebeveyn görüşleri açısından yedi önemli bulgu ortaya çıkmıştır: otizmli çocuğa sahip olmanın anlamı, ebeveyn gereksinimleri, ebeveynlerin sağlık ve eğitim sistemine yönelik görüşleri, sosyal ortamda karşılaşılan tepkiler, bakım verme zorlukları, yakın çevre desteği ve bakım verme sürecinde baş etme tutumlarıdır. Araştırma sonuçları ilgili literatür ışığında tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate experiences of caregiving, perceived stress and social support of parents who have children with autism. 50 people, the parents of autistic students who receive special education from Kadıköy and Kartal Disability Center of Social Services Department of İstanbul Metropolitan Municipality, took part in the survey. The Perceived Stress Scale (PSS) to evaluate the perceived stress, Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) to evaluate perceived social support levels, Interview form of parents' caregiving experiences to evaluate caregiving experiences, sociodemographic attributes and informed consent form were given to the participants. According to the analysis results for the correlation among the variables, there is no significant relationship between the perceived stress and social support level of parents who have children with autism. Moreover, there is a negatively and weakly significant relationship between family sub dimensions and child's age, getting a diagnosis and special education starting. Nevertheless, there is a positively and medium-level significant relationship between perceived stress score and stress level in the last month. By preparing semi-structured interview questions to understand the caregiving experiences of parents of children with autism, data of the interview results are resolved with descriptive analysis. From the viewpoint of the parents, 7 key findings ensue: Meaning of having a child with autism, parents' needs, opinions of parents about the system of health and education, reactions encountered in society, caregiving difficulties, neighborhood support and overcoming attitudes in the process of caregiving. Study results were discussed in literature and made suggestions for next actions.
Benzer Tezler
- Otizmli çocukların ebeveynlerinde öz -etkinlik , başa çıkma ve utanç -suçluluk duygularının depresyon üzerindeki etkileşimi : Yapısal eşitlik modellemesi ile bir yaklaşım
The interaction of self-efficacy, coping and shame–guilt in parents of children with autismspectrum disorder on depression: A structural equationmodeling approach
GÜLAY BULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriGaziantep ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KARADAĞ
- Otizmli çocuğu olan annelerde grup rehberliği programının algılanan stres düzeyine etkisi
The effect of group guidance program on the perceived stress level of mothers who have children with autism
MEHMET ONUR KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP DENİZ YÖNDEM
- Otizm düzeyinin ebeveynlerin algıladığı sosyal destek ve gelecek planına etkisi
The effect of autism level on parents' perceived social support and future planning
ELİF ZEYNEP ÇORAKLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÖZBAŞ GENÇARSLAN
- EMDR müdahale programının otizmli çocuğa sahip annelerin algıladıkları ebeveyn öz-yeterlik düzeyleri üzerindeki etkisi
Effect of EMDR intervention program on perceived parental self-efficacy levels of mothers of children with autism
HÜRMÜZ ZÜMRÜT FAKI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA EBRU İKİZ
- Otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin otizm algıları ve aile özellikleri ile benlik saygıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
The autism sense of the parent having children with autism and determining the relationship between their family traits and their self respect
GÖKÇE ŞIKŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikYıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN