Bektaşilik ve Hacı Bektaş Veli'nin Besmele Tefsiri-Makalat'ında fert ve toplum anlayışı
Bektashism and the understanding of individual and society in Hacı Bektaş Veli's Besmele Tefsiri-Makalat
- Tez No: 695520
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET DÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Din, Sociology, Religion
- Anahtar Kelimeler: Alevilik, Bektaşilik, Besmele, Hacı Bektaş-ı Veli, Kur'an-ı Kerim, Makalat, Tefsir, İslamiyet, Alawiism, Bektashism, Basmala, Hacı Bektaş-ı Veli, Koran, Makalat, Commentary, Islam
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Alevilik Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hacı Bektaş Veli (1209-1270), Horasan'ın Nişabur şehrinde doğmuş, eğitimini ve manevi terbiyesini burada almış ve daha sonra Anadolu'ya Türk dili, Türk kültürü ve İslam kültürü açısından bir ışık gibi doğmuş, Bektaşilik tarikatının piri kabul edilen bir mutasavvıftır. Çalışmada Hacı Bektaş Veli'nin hayatı, eserleri, düşünce ve din anlayışı, insana bakışı çeşitli kaynaklar incelenerek belirlenmeye çalışılmıştır. Hünkâr'ın yaşadığı XIII. yüzyılda içinde bulunduğu coğrafyanın sosyo-kültürel özellikleri incelenerek mezhepsel akımların Bektaşiliğe etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Hacı Bektaş Veli'ye nispet edilen eserler üzerinde yapılan çalışmalar ele alınmış, Bektaşiliğin tarikatlaşma ve kurumsallaşma dönemleri, âdâb ve erkânı hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmada Hünkâr'a ait olduğu düşünülen önemli eserlerden Besmele Tefsiri ve Makâlât, fert ve toplum açısından irdelenerek incelenmiştir. Bu eserler, Hacı Bektaş Veli'nin düşüncesinde ferdin ne tür özelliklere sahip olması gerektiği, davranışları, toplum içindeki yeri ve topluma etkisi açısından ele alınmıştır. Eserlerini Kur'an ve Hadis ışığında kaleme alarak tasavvuf anlayışını bu eserlere yansıtan Hacı Bektaş Veli; insanı, toplumu, ilmi, ahlakı ve hoşgörüyü temel alarak bu eserlerde vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Hacı Bektaş Veli (1209-1270) is a mystic who was born in the city of Nişabur in Horasan, received his education and spiritual training here, and later came to Anatolia as a light in terms of Turkish language, Turkish culture and Islamic culture, and is accepted as the patriarch of the Bektashi order. In study, the life of Hacı Bektaş Veli, his works, his understanding of thought and religion, and his view of humanity were tried to be determined by examining various sources. By examining the socio-cultural characteristics of the geography in which Hünkâr lived in the 13th century, the effects of sectarian movements on Bektashism were tried to be determined. The studies on the works attributed to Hacı Bektaş Veli were discussed, and information was given about the sect and institutionalization periods of Bektashism, its customs and traditions. In study, one of the important works that are thought to belong to Hünkâr, Besmele Tefsiri and Makâlât, were examined in terms of Hünkâr's individuality and society. These works are discussed in terms of what kind of characteristics the individual should have in the thought of Hacı Bektaş Veli, his behavior, his place in the society and its impact on the society. Hacı Bektaş Veli, who reflects the understanding of Sufism to these works by writing his works in the light of the Qur'an and Hadith, emphasizes the human, society, science, morality and tolerance in these works.
Benzer Tezler
- Alevî Bektaşî kültüründe Hacı Bektâş-ı Veli Külliyesi'nin yeri ve önemi
The position and importance of Hacı Bektaş-ı Veli complex in Alevism Bektashism culture
ŞENAY ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ SÖNMEZ
- Hacı Bektaş-ı Veli'nin Makalât-ı Sûfiyane adlı eserinin İsmail Bin Mikail tarafından yapılan Türkçe çevirisinin transkripsiyonu ve cümle bilgisi incelemesi
Analysis of Makalât which is written by Hacı Bektaş-ı Veli and translated into Turkish by İsmail Bin Mikail in aspectsof transcription and syntax
SEMA NUR GÖKTEPE İNAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıGaziantep ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. MURAT CERİTOĞLU
- Abdülbaki Gölpınarlı'nın Bektaşilik-Alevilik isimli yazma eseri (Metin ve inceleme)
Bektaşilik-Alevilik: A manuscript written by Abdülbaki Gölpınarlı (Text and study)
FATIMA ELİF KAVASOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECDET TOSUN
- Hacı Bektaş-ı Veli Dergȃhı'nın son postnişȋni: Salih Niyazi Dedebaba
The last sheikh of the Hadji Bektash-i Veli Lodge: Salih Niyazi Dedebaba
İLİR HAMZAJ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH ÇİFT
- Hacı Bektaş Veli'nin Velâyetnamesindeki doğa sembolleri üzerine bir inceleme
A research on nature symbols in Velâyetname by Haji Bektashi Veli
NESİBE YILDIZHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR KOÇAK