Information theoretic measure based interactive approaches to multi-criteria sorting problems
Çok kriterli sınıflandırma problemlerine bilgi teorik ölçü tabanlı etkileşimli yaklaşımlar
- Tez No: 697306
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KARAKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Atama modelleri, Entropi, Matematiksel modeller, Matematiksel programlama, Tercih, Çok yönlü sınıflandırma, Assignment models, Entropy, Mathematical models, Mathematical programming, Preference, Versatile classification
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde çoklu kriterlere göre değerlendirilen alternatifleri sınıflandırmak için etkileşimli yaklaşımlar geliştirilmektedir. Karar vericinin tercihlerinin genel monoton ve parçalı doğrusal formlarda toplamsal bir tercih fonksiyonu ile tutarlı olduğu varsayılmaktadır. Alternatiflerin olası kategori aralığını belirlemek için iterasyonlar boyunca karar vericiden atama bilgisi alarak matematiksel modeller çözülmektedir. Alternatiflerin atanma sıklığını ve olasılıklarını bulmak için matematiksel modeller ve Monte Carlo simülasyonları yoluyla farazi atama yapılmaktadır ve alternatiflerin kategorilere atanma olasılığı bulunmaktadır. Atama belirsizliklerinin hesaplanmasında ve karar verici tarafından atanacak alternatiflerin seçiminde bir bilgi teorik ölçüsü olan göreceli entropi kullanılmaktadır. Geliştirilen olasılıksız algoritmada karar vericinin tercihlerinin toplamsal fayda fonksiyonu ile tutarlı olduğu durumda tüm alternatiflerin doğru kategorilerine atanması garanti edilmektedir. Geliştirilen olasılıksal algoritma karar vericiden yeterli atama bilgisi sağladığında atama olasılıklarına göre alternatiflerin atanmasına izin vermektedir. Önerilen ve kıyaslama yapılacak algoritmaların performanslarını ölçmek için literatürden üç örnek problem ve rassal olarak oluşturulmuş problemler üzerinde uygulama yapılmaktadır. Problemlerde başlangıç atamaları ve kategori büyüklüğü kısıtlamaları olan/olmayan durumlar dikkate alınmaktadır. Sonuçlar önerilen algoritmaların karar vericinin bilişsel yükünü ve sınflandırma hatalarını azaltmada ve karar verme sürecini kısaltmada iyi performansa sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, we develop interactive approaches for sorting alternatives evaluated on multiple criteria. We assume that the preferences of the decision maker are consistent with an additive preference function in general monotone and piecewise linear forms. We progressively solve mathematical models to identify the possible category range of the alternatives and ask the decision maker to place an alternative in each iteration. Based on the mathematical models and Monte Carlo simulations, we hypothetically assign alternatives to find the assignment frequency and the probability of an alternative to be assigned to a category. We then use an information theoretic measure, relative entropy, in the determination of the assignment uncertainties and the selection of the alternative that will be assigned to a category by the decision maker. In our non-probabilistic approach, our algorithm guarantees the assignment of all available alternatives to their true categories assuming that the preferences of the decision maker are consistent with an additive function. Our probabilistic algorithm allows the assignment of the alternatives based on the estimated assignment probabilities once the decision maker provides enough assignment information. We implement the proposed algorithms and different benchmark algorithms on three example problems from the literature as well as randomly generated problems. We consider the cases with/without category size restrictions and initial assignments in problem settings. The results show that the proposed algorithms perform well in terms of decreasing the cognitive burden of the decision maker, decreasing the misclassification of the alterantives and the length of the decision process.
Benzer Tezler
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY
- İşletmelerde veri örgütlenmesi ve yönetim açısından bilgi sistemleri
Başlık çevirisi yok
FAHAMET TOPALOĞLU
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ