Questioning the entitativity of social categories in Turkey and its intergroup implications
Türkiye'deki sosyal kategorilerin bütünleşikliğinin ve gruplar arası etkilerinin sorgulanması
- Tez No: 697993
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMŞAFAK ÇUKUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Aleviler, Bütünleşiklik, Gruplar arası yanlılık, Kürtler, Sosyal kategorizasyon, Sosyal kimlik, Ölçekler, Alawis, Entitativity, Intergroup bias, Kurdish, Social categorization, Social identity, Scales
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bütünleşiklik (yekparelik), sosyal yığınların algılanan birliği veya tutarlılığıdır. Mevcut araştırma temel olarak bu kavramın ölçümlenmesi ile ilişkilidir ve Türkiye'deki etnik (Kürtler ve Kürt olmayanlar) ve dinî (Aleviler ve Sünniler) farklılıklara odaklanarak bütünleşikliğin sosyal kimlik süreçleri ve gruplar arası ilişkiler üzerindeki etkilerini sorgulamak üzere yürütülmüştür. Toplam 314 katılımcının yer aldığı Çalışma 1'de etnik köken, mezhep, siyasi gruplar ile kadınları temsil eden sekiz farklı sosyal kategori özelinde bütünleşikliğin kavramsal bileşenleri nitel olarak incelenmiştir. Bu çalışmadan bütünleşikliğe ilişkin açığa çıkan temalardan yararlanılarak, Çalışma 2'de yeni ve kategoriye özgü (etnisite temelli) bir bütünleşiklik ölçeği önerilmiştir. Ölçek, Kürtlerin ve Alevilerin algılanan bütünleşiklik derecesini iç grup ve dış grup perspektiflerinden değerlendirmede kullanılmıştır. Bu doğrultuda 230'ar kişiden oluşan dört farklı katılımcı grubuna (Kürtler-Kürt olmayanlar; Aleviler-Sünniler) ulaşılmıştır. Keşfedici faktör analizi yeni önerilen bütünleşiklik ölçeği için dört faktör ortaya koymuştur: karşılıklı bağımlılık, sınır oluşturma, ortak kader ve özcülük. Ölçme aracı kabul edilebilir iç tutarlılığa sahiptir ve genel bütünleşiklik ölçekleriyle anlamlı korelasyon sergileyerek yakınsak geçerlilik göstermiştir. Bu ölçekten alınan puanlara dayalı olarak, azınlık üyeleri için (özellikle Kürt katılımcıların veri setinde), iç grup bütünleşikliği (karşılıklı bağımlılık ve ortak kader boyutları üzerinden), iç grupla özdeşimi artırarak daha yüksek düzeyde çoğunluk karşıtı tutumlar üzerinde belirleyici olmuştur. Kürt olmayan ve Sünni katılımcılar için ise dış grup bütünleşikliği (sınır oluşturma boyutu üzerinden), iç grupla özdeşim ile azınlık karşıtı tutumlar arasındaki ilişkiyi açıklamada aracılık rolü üstlenmiştir. Bulgular, Türkiye'deki gruplar arası ilişkiler ekseninde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Entitativity is the perceived unity or coherence of social aggregates. The present research was mainly interested in measuring this concept and questioned its implications for social identity processes and intergroup relations, focusing on ethnic (Kurds vs. non-Kurds) and religious (Alevis vs. Sunnis) divides in Turkey. In Study 1, with 314 participants, the content domain of entitativity was qualitatively examined about eight different social categories, representing ethnicity, sect, political groups, and women. By drawing on the emergent themes about entitativity from this study, a novel, category-specific (ethnicity-based) entitativity scale was offered in Study 2. The scale was used to test the degree of the entitativity of Kurds and Alevis from ingroup and outgroup perspectives. Accordingly, four different respondent groups (i.e., Kurds & non-Kurds; Alevis & Sunnis) were reached (ns = 230). The exploratory factor analysis yielded four factors for the newly proposed entitativity scale: interdependency, boundary-making, common fate, and essentialism. The instrument yielded acceptable internal consistency and demonstrated convergent validity by significantly correlating with generic entitativity measures. Based on the scores on this scale, for the minority members (especially in the dataset of the Kurdish participants), ingroup entitativity (through the interdependency and common fate scales) led to greater anti-majority attitudes by increasing ingroup identification. For the non-Kurdish and Sunni participants, outgroup entitativity (through the boundary-making scale) played a mediatory role in explaining the relationship between ingroup identification and anti-minority attitudes. The findings were discussed considering intergroup relations in Turkey.
Benzer Tezler
- Questioning the achievability of the united nations millennium development goals: Nationalizing/localizing the mdg one in Turkey
Birleşmiş Milletler binyıl kalkınma hedeflerinin ulaşılabilirlik açısından sorgulanışı: Birinci hedefin ulusual ve yerel düzeye taşınmasında Türkiye örneği
YELDA GÜLDEREN
Yüksek Lisans
İngilizce
2010
Uluslararası İlişkilerKoç ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
DOÇ. KAMİL YILMAZ
PROF. E. FUAT KEYMAN
PROF. ZİYA ÖNİŞ
- Questioning the privatization of public space: The“publicness”of shopping centers
Kamusal alanın özelleştirilmesini sorgulamak: Alışveriş merkezlerinin“ kamusallığı”
ÖZLEM TAŞKIN ERTEN
Doktora
İngilizce
2011
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMAHAT ÖZDEMİR
- Questioning the spatial boundaries in suburban residential sites in Ankara: The case of koru neighborhood
Ankara banliyölerindeki konut alanlarının mekânsal sınırlarının incelenmesi: Koru mahallesi örneği
ZELİHA IRMAK BİLİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜBEYDE MÜGE AKKAR ERCAN
- Questioning the role of WHO during the global novel coronavirus pandemic
Dünya Sağlık Örgütü'nün küresel koronavirüs pandemisi sırasındaki rolünün sorgulanması
ŞEREF ALİ TAYYİB TAŞER
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN DURAN
- Questioning the rational expectation assumption of classical economics
Klasik ekonominin rasyonel beklenti varsayımının sorgulanması
BUSE YİĞİTTİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
EkonomiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SIDIKA BAŞÇI