Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd (metin-inceleme-dizin)
Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd (transcription–analysis-index)
- Tez No: 707219
- Danışmanlar: PROF. DR. HİKMET KORAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd, Tārī-i Hind-i Ġarbī, XVI. yy. Türkiye Türkçesi, Amerika Kıtalarının Avrupalılarca İstilası, Batı Hint Adaları Tarihi, Anlam, Dil bilgisi, Dil özellikleri, Kitab-ı İklim-i Cedid, Ses bilgisi, Tarihi coğrafya, İmla, Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd, Tārīh-i Hind-i Ġarbī, XVIthCentury Turkish, the European Invasion of the Americas, the History of the West Indies, Meaning, Grammar, Language features, Kitab-ı İklim-i Cedid, Phonetic, Historical geography, Spelling
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd, XVI. yy.ın son çeyreğinde yazılmış, Türk edebiyatında konusu itibarıyla sıra dışı bir eserdir. Tārīh-i Hind-i Ġarbī, Tārīh-i Yeñi Dünyā, Ḥadīs-i Nev, Ḳuṭr-ı Nev gibi farklı başlıklı başka yazma nüshaları da bulunan Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd bu nüshaların en eskisi ve en güzel hat ile yazılmış olanıdır. Nüshalar içinde harekeli tek nüsha da Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd'dir. Eserin esas konusu Yeni Dünya'nın Avrupalılarca keşfi, işgali ve istilasıdır. Arapça kozmografi, astronomi, tarih ve coğrafya eserlerinden parça tercümeleriyle başlayan eser, Yeni Dünya'nın Avrupalılar tarafından istilası konulu İtalyanca ve/veya İspanyolca kitaplardan parça tercümeleriyle devam eder. Çalışmamız, Türk edebiyatında konu içeriğiyle özel bir yeri olan ve Türkçenin söz varlığına önemli katkılarda bulunan bu eserin çeviri yazılı metnini, dil bilgisi incelemesini ve gramatik dizinini içermektedir. Eserde tespit edilen çok sayıdaki imla hatasının doğruları kaynak metinlerle karşılaştırılarak belirlenmiş ve İspanyolca/İtalyanca imla ve telaffuzun Türkçe iz düşümleri belirlenmiştir. Metinde bazı eskicil biçim birimlerin XVI. yy.da da kullanıldığı görülmüştür. Eserin söz varlığı ve söz dizimi eş anlamlılık, ters anlamlılık, yan anlamlılık, anlam değişmeleri, kavram alanları, deyimler, atasözleri, üslup gibi özellikleri bakımından da değerlendirilmiştir. Metnin ilk defa tam söz varlığı dizini kök dilini, işlevsel kelime türünü / türlerini, metindeki anlamını / anlamlarını ve metindeki görünüşlerini içerecek şekilde hazırlanmıştır. Dizin bölümü titiz bir çalışmayla hazırlanıp genel dizin; kişi, unvan ve eser adları dizini; yer, devlet ve halk adları dizini; hayvan ve bitki adları dizini olmak üzere dört başlığa ayrılmıştır.
Özet (Çeviri)
Kitāb-ı İḳlīm-i Cedı ̇̄d (The Book of the New Clime) is a manuscript work written in 1583 and an extraordinary example of the Turkish literature by its subject. The book has some other manuscriptal editions in different titles such as Tārīh-i Hind-i Ġarbī, Tārīh-i Yeñi Dünyā, Ḥadīs-i Nev, Ḳuṭr-ı Nev. Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd is the oldest and the loveliest copy of all. It is the only copy written with ḥarakāt, some special signs for Arabic alphabet based orthographies. The main subject of Kitāb-ı İḳlīm-i Cedīd is the discovery and the invasion of the Americas by the Europeans. It contains Turkish translation of text pieces from some Arabic books by its first and second parts and of some text pieces from Italian history books on the New World by its last part. There are many spelling errors in Turkish text and all corrected by comparing the text with the original texts. That thesis also displays Turkish text of transcription letters, grammatical analysis of the text and contains individually separated four particular indexes of general words and of anthroponymical, toponymical, ethnonymical, faunonymical and botanical names.
Benzer Tezler
- Yahya Kemal'de bedii tefekkür unsurları: 1 Kendi Gök Kubbemiz'de duygu
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ÖZBALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK K. TURAL
- Liyofilize yoğurt kültürü eldesi ve muhafazası üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
MELEK FOTOCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA METİN