Geri Dön

İstihbaratın Gözetimi

Oversight of Intelligence

  1. Tez No: 710038
  2. Yazar: HASAN GÜL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BARIŞ ÖVGÜN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Public Administration, Political Science
  6. Anahtar Kelimeler: Stratejik istihbarat, Strategic intelligence
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez istihbaratı kendine has özellikleri ve istisnai durumları olan, bilginin gizlilik içerisinde işlendiği süreç sonunda ortaya çıkan ürün olarak ele almaktadır. Bu ürün, karar alıcıların politika oluşturması ve oluşturulan politikanın hayata geçirebilmesi amacına hizmet etmektedir. Dolayısıyla, istihbarat kendine yüklenen görev ve sorumluluklar açısından hassas bir konumdadır. Bu bağlamda, istihbaratın gözetiminin sağlanması demokratik ülkeler için bir zorunluluk halini almaktadır. İstihbaratın gözetimini gerekli kılan etkenler arasında istihbaratın gizlilik doğası öne çıkmaktadır. Demokratik bir sistem içerisinde kamusal faaliyetlerin ve hizmetlerin yerine getirilmesinde gizlilik bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Bu mesele, istihbarat söz konusu olduğunda daha ciddi ve önemsenmesi gereken bir hal almaktadır. İstihbarat teşkilatları ve faaliyetlerinin gizlilik içerisinde yapılması bir zorunluluk olmakla birlikte, bu durum beraberinde gözetimi de zorunlu kılmaktadır. Gizliliğin arkasına sığınılarak, sahip olunan güç, imkân ve kabiliyetler kamu adına faaliyet gösteren kurum ve şahıslar tarafından kötüye kullanılabilmektedir. Bu sorun alanının ortadan kaldırılabilmesi ve başa çıkılması için hesap verebilirlikle sonuçlanacak mekanizmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu doğrultuda, kamusal görev ve faaliyetlerde gözetimin sağlanması ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Gözetim kavramı, ülkelerin siyasal, kültürel ve sosyolojik yapı ve özelliklerine göre değişiklik göstermektedir. Alan yazın incelendiğinde, istihbaratın gözetiminin yasama, yürütme ve yargı erkleri aracılığıyla gerçekleştiği gözlenmektedir. Bu tezde, istihbaratın gözetimi, gelişmiş demokratik ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de üzerinde durulması gereken oldukça önemli ve akademik olarak daha fazla çalışılması gereken bir konu olarak değerlendirilmektedir. Bu tez, istihbaratın hesap verebilirliğinin gözetim ile sağlandığını savunmaktadır. Demokratik ülkelerde istihbaratın gözetimi yargı, yasama ve yürütme erkleri aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu bağlamda, tez, Türkiye'de istihbaratın gözetimi ve gözetim mekanizmalarının durumunun ortaya koyulmasını amaçlamaktadır. Bu amaçla birlikte öncelikle kuramsal çerçeve oluşturulması için tez konusu ile ilgili olarak ayrıntılı bir literatür taraması ve incelemesi yapılmış; ardından nitel araştırma yöntemi olan yarı yapılandırılmış ve derinlemesine görüşmeler ile mevcut bakış açısı ve durum değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir.

Özet (Çeviri)

This thesis considers intelligence as a product that has its own characteristics and exceptional situations, and that emerges at the end of the process in which information is processed in secrecy. This product serves the purpose of decision makers to create a policy and to implement the policy. Therefore, intelligence is in a sensitive position in terms of duties and responsibilities assigned to it. In this context, oversight of intelligence becomes a necessity for democratic countries. Among the factors that necessitate the oversight of intelligence, the confidential nature of intelligence stands out. Confidentiality is considered as a problem in the performance of public activities and services in a democratic system. This issue becomes more serious and should be considered when it comes to intelligence. While it is a necessity for intelligence agencies and their activities to be carried out in secrecy, this situation also necessitates on oversight. Through the secrecy, the power, possibilities and capabilities can be abused by institutions and individuals operating on behalf of the public. Mechanisms that result in accountability are needed to eliminate to be dealt with this problematic field. In this direction, the need for oversight in public duties and activities arises. The concept of oversight varies according to the political, cultural and sociological structures and characteristics of the countries. When the literature is reviewed, it is observed that the oversight of intelligence is realized through the legislative, executive and judicial powers. In this thesis, the oversight of the intelligence is evaluated as a very important issue that needs to be emphasized in Turkey as well as in developed democratic countries, and an issue that needs to be studied more academically. In democratic countries, oversight of intelligence takes place through the judiciary, legislative and executive powers. In this context, the thesis aims to reveal oversight level of intelligence and the situation of oversight mechanisms in Turkey. For this purpose, first of all, a detailed literature review and examination was made regarding the thesis topic in order to establish a theoretical framework; then, the current perspective and situation assessment was carried out with semi-structured and in-depth interviews, which is a qualitative research method.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    621712

    İstihbaratın demokratik gözetimi

    Democratic surveillance of intelligence

    NEVİN ÇİFCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Kamu YönetimiKütahya Dumlupınar Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATİH KIRIŞIK

  2. Tez No

    348924

    Türkiye'de istihbarat hizmetlerinin demokratik denetimi

    Democratic oversight of intelligence services in Turkey

    MESUT ERTURAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    HukukHarp Akademileri Komutanlığı

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FERİDUN YENİSEY

  3. Tez No

    672326

    İstihbarat ve veri bilimi: GDELT verileriyle devletler arasındaki çatışma ve işbirliğini derecelendirmek

    Intelligence and data science: Scaling conflicts and cooperation between states by GDELT data

    OĞUZCAN BAŞDOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Uluslararası İlişkilerMilli Savunma Üniversitesi

    İstihbarat Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET NACİ ÜNAL

  4. Tez No

    978008

    The legal limits of us and UKintelligence services within the scope of human rights and right to privacy

    Abd ve İngiltere istihbarat servislerinin insan hakları ve gizlilik hakkı kapsamındaki yasal sınırları

    DİLAN HAZAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Siyasal BilimlerYeditepe Üniversitesi

    Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CENGİZ OKMAN

  5. Tez No

    990686

    Gelişen teknolojiler bağlamında istihbaratın geleceği

    The future of intelligence in the context of emerging technologies

    YADİGAR MELDA GÜNDOĞDU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Siyasal Bilimlerİstanbul Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HASAN DURAN

Geri Dön