Bireylerde dijital okuryazarlığın e-sağlık okuryazarlığına etkisinde siberkondri ciddiyetinin aracı rolü
The mediating role of cyberchondria severity in the effect of digital literacy on e-health literacy in individuals
- Tez No: 724155
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA METE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, İşletme, Healthcare Management, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, e-sağlık okuryazarlığı, siberkondri, yapısal eşitlik modeli, Sağlık okuryazarlığı, Teletıp, Digital literacy, e-health literacy, cyberchondria, structural equation model, Health literacy, Telemedicine
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlığın daha da önem kazandığı son dönemlerde internette yer alan bilgi çeşitliliği, sağlık okuryazarlığının doğru şekilde icra edilmesinin değerini daha da artırmıştır. Bireylerin herhangi bir sağlık problemi ile ilgili önlemlerini, tanısını, tedavi yöntemlerini internette araştırması e-sağlık okuryazarlığını ortaya çıkarmıştır. İnternetten sağlık bilgisi aramanın olumsuz bir sonucu olarak yeni dönemin hastalıklarından“siberkondri”kavramını gündeme getirmiştir. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'da yaşayan 421 birey için, dijital okuryazarlığın e-sağlık okuryazarlığına etkisinde siberkondri ciddiyetinin aracı rolünün belirlenmesidir. Korelasyon analizi sonucunda, dijital okuryazarlık ile e-sağlık okuryazarlığı %45,6 ve siberkondri ciddiyeti ise %22,1 oranında pozitif yönlü anlamlı ilişkilidir. E-sağlık okuryazarlığı ile siberkondri ciddiyeti %29,5 pozitif yönlü anlamlı ilişkili çıkmıştır. Uygulanan yapısal eşitlik modeli sonucunda; dijital okuryazarlık boyutu siberkondri üzerinde pozitif yönde anlamlı etkilidir (β =0.431, p <0.01). Dijital okuryazarlık boyutu e-sağlık okuryazarlığı üzerinde pozitif yönde anlamlı etkilidir (β =0.513, p <0.01). Siberkondri boyutu e-sağlık okuryazarlığı üzerinde pozitif yönde anlamlı etkilidir (β =0.640, p <0.01). Bootstrap analizi sonucunda, siberkondri ciddiyetinin dijital okuryazarlığın e-sağlık okuryazarlığına etkisinde aracılık rolünün olduğu belirlenmiştir. Ayrıca grup farklılığı analizleri sonucunda yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim, aylık gelir, kronik hastalık durumu, sağlık yayınlarını takip sıklığı, günlük internet kullanımı, doktora gitmeden önce internet araştırması yapma açısından dijital okuryazarlık, e-sağlık okuryazarlığı ve siberkondri için bazı gruplarda anlamlı farklılık elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In recent years, when health has become even more important, the variety of information available on the Internet has further increased the value of properly performing health literacy. The research of the importance of individuals related to any health problem, diagnosis, treatment methods on the Internet has revealed e-health literacy. As a negative result of searching for health information on the Internet, the concept of“cyberchondria”, one of the diseases of the new era, was raised. The aim of this study is to determine the mediating role of cyberchondria severity in the effect of digital literacy on e-health literacy for 421 individuals living in Istanbul. As a result of the correlation analysis, digital literacy and e-health literacy are positively significantly correlation to 45.6% and the severity of cyberchondria is 22.1%. The severity of cyberchondria was significantly correlated positively with e-health literacy at 29.5%. As a result of the structural equation modeling applied, the digital literacy dimension has a positive effect on cyberchondria (β =0.431, p <0.01). The digital literacy dimension has a positive and significant effect on e-health literacy (β =0.513, p <0.01). The size of the cyberchondria had a positive effect on e-health literacy (β =0.640, p <0.01). As a result of the Bootstrap analysis, it was determined that the severity of cyberchondria has a mediating role in the impact of digital literacy on E-health literacy. In addition, as a result of group difference analysis, some groups for digital literacy, e-health literacy and cyberchondria in terms of gender, age, education, marital status, monthly income, chronic disease status, frequency of following health publications, daily internet use, internet research before going to the doctor were found significant difference was obtained.
Benzer Tezler
- Orta yaşlı ve yaşlı bireylerde E-sağlık okuryazarlığı ve sosyo-ekolojik modele göre etkileyen faktörlerin belirlenmesi
E-health literacy in middle aged and elderly individuals and determination of affecting factors according to socio-ecological model
BURCU AYŞE NUR ATAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık EğitimiHacettepe ÜniversitesiKalp ve Solunum Fizyoterapisi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELDA SAĞLAM
- Sağlık hizmetlerinde dijital ilişkisel pazarlama bileşenlerinin ilişki kalitesine etkisinde e-sağlık okuryazarlığının düzenleyici rolü
The moderating role of e-health literacy in the effect of digital relationship marketing components on relationship quality in health services
ASİYE GÖKÇE
Doktora
Türkçe
2025
İşletmeNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiÜretim Yönetimi ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUZAN ÇOBAN
- Dijital sağlık okuryazarlığı ve sosyoekonomik statü arasındaki ilişki: Çukurova bölgesi örneği
The relationship between digital health literacy and socioeconomic status: The case of Çukurova region
EMİNE CEVAHİR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiTarsus ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA BANU BEYAZ SİPAHİ
- Sağlık bilimleri öğrencilerinde çevrim içi öğrenme tutumunun kariyer geleceğine etkisinde dijital okur-yazarlığın aracı rolü
The mediating role of digital literacy in the effect of online learning attitudes on the career future of health sciences students
SELÇUK ÖZÇELİK
Doktora
Türkçe
2022
Sağlık YönetimiBiruni ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL AYDINTUĞ MYRVANG
- Genç yaşlı bireylere verilen web tabanlı eğitimin E-sağlık okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sağlıklı yaşam biçimi davranış düzeylerine etkisi
The effect of web-based training given to young and old individuals on e-health literacy, digital literacy and healthy lifestyle behavior levels
ZEYNEP YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONAY BİLGİN