Arap milliyetçiliğinin düşünsel temelleri
Intellectual foundations of Arab nationalism
- Tez No: 732138
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH DUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Sosyoloji, Political Science, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 137
Özet
Bu çalışmada Arap Milliyetçiliği düşüncesinin hangi koşullarda nasıl şekillendiği ve temelinde neleri barındırdığı incelenecektir. Arap milliyetçiliği üç döneme ayrılarak değerlendirmek mümkündür. İlk dönem I. Dünya Savaşının sonuna kadar olan kısmı kapsamaktadır. Çalışmanın kapsamı ilk dönemdir. Arap dünyasında millet inşa süreci bazı tarihi olaylar ve sorunların bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Hayali bir cemaat ve modern dönemin ürünü olan Arap milletinin kökenleri dini ve kültürel bağlara da dayandırılmaktadır. Kültürel milliyetçilik türüyle benzerlik göstermektedir. Arap milliyetçiliğinin Müslüman ve Hristiyan tebaa içerisinde ortaya çıkışının dayanakları ve yeni bir devlet isteği farklıdır. Dönemin Müslüman düşünürleri Osmanlı'nın son dönemde girdiği sürece bir çözüm aramaya girmiştir. Müslümanlar arasında hilafet makamının Araplara geçmesi ve âdem-i merkeziyet düşüncesi 19.yüzyılın sonlarına doğru ağırlık kazanırken, Hıristiyan Araplar arasında müstakil devlet ve millet olma eğilimi veya Avrupalı devletlerden hami tayin etme gibi düşünceler gelişmiştir. Osmanlı İmparatorluğu, asırlar boyunca başta Anadolu toprakları olmak üzere, bugün Ortadoğu, Balkanlar ve Afrika olarak tanımlanan alanlarda hâkim bir güç olmuştur. Geniş alanda hakimiyet sağlaması, Osmanlı toplumunun çeşitli etnik, dini gruplardan oluşmasını sağlamıştır.“Millet Sistemi”şeklinde bilinen bu toplumsal yapıda Osmanlı üst kimliğinin yanında etnik kimlikten ziyade dini cemaatlerinin kimliği önemlidir. 1798-1801 yılları arasında Fransa'nın Mısır'ı işgal etmesiyle Arap vilayetlerinde milliyetçilik ideolojisi yayılmaya başlamıştır. Mehmet Ali Paşa'nın reformları, Arap vilayetlerin Batılı devletlerle ticari ilişkilerinin gelişimi ve misyonerlik faaliyetleri, Arap kültürel uyanışının başlangıcıdır.19.yüzyılda giderek gücünü kaybeden Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan modernleşme süreci millet sisteminin çözülmesine zemin hazırlamıştır. Bu dönemde yaşanan ağır toprak kayıpları ve Balkanlar'da başlayan milliyetçi hareketler, zamanla Arap vilayetlerinde de kendini göstermiştir. 19.yüzyılın sonuna gelindiğinde elde kalan topraklarda yoğun olarak Türkler ve Araplar bulunmaktaydı. Dönemin Osmanlı yönetiminin elde kalan sınırlı toprak parçasını muhafaza etmek adına aldığı kararlar, merkezileştirme politikaları, Arap vilayetlerinde daha önceden de var olan huzursuzlukların artmasına sebep olmuştur. Son olarak I. Dünya Savaşının başlaması ikili ilişkileri çıkmaza sürüklemiştir. Bu bağlamda kültürel bir milliyetçilik türü olarak ortaya çıkan Arap milliyetçiliğinin ortaya çıkışı ve pan-Arapçılık düşüncesinin gelişimi incelenecektir.
Özet (Çeviri)
In this study, it will be examined how the idea of Arab Nationalism was shaped and what it contains in its basis. It is possible to evaluate Arab nationalism by dividing it into three periods. The first period covers the period up to the end of World War I. The scope of the study is the first period. The nation-building process in the Arab world has emerged because of some historical events and problems. The origins of the Arab nation, which is an imaginary community and the product of the modern period, are also based on religious and cultural ties. It is like the type of cultural nationalism. The basis for the emergence of Arab nationalism among Muslim and Christian subjects and the desire for a new state are different. The Muslim thinkers of the period sought a solution if the Ottoman Empire entered in the last period. While the transfer of the caliphate authority to the Arabs and the idea of decentralization gained weight among Muslims towards the end of the 19th century, ideas such as the tendency to be an independent state and nation or to appoint protectors from European states developed among the Muslims. For centuries, the Ottoman Empire has been a dominant power in the areas defined as the Middle East, the Balkans and Africa, especially in the Anatolian lands. Its dominance in a wide area enabled the Ottoman society to be composed of various ethnic and religious groups. In this social structure known as the“Millet System”, the identity of the religious communities is more important than the ethnic identity besides the Ottoman supra-identity. With the occupation of Egypt by France between 1798-1801, the ideology of nationalism began to spread in the Arab provinces. The reforms of Mehmet Ali Pasha, the development of the commercial relations of the Arab provinces with the Western states and the missionary activities are the beginning of the Arab cultural awakening. The modernization process experienced in the Ottoman Empire, which gradually lost its power in the 19th century, laid the groundwork for the dissolution of the millet system. The heavy land losses experienced in this period and the nationalist movements that started in the Balkans also showed themselves in the Arab provinces over time. By the end of the 19th century, Turks and Arabs were concentrated in the remaining lands. The decisions taken by the Ottoman administration of the period to preserve the limited piece of land, the centralization policies, caused an increase in the unrest that existed in the Arab provinces before. Finally, the onset of the First World War dragged the bilateral relations into a dead end. In this context, the emergence of Arab nationalism, which has emerged as a cultural type of nationalism, and the development of the idea of pan-Arabism will be examined.
Benzer Tezler
- Arap milliyetçiliği bağlamında Corci Zeydan'ın romancılığı
Jurji Zaidan's novelistic in the context of Arabic nationalism
FEYZETTİN EKŞİ
Doktora
Türkçe
2015
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN KARABELA
- Başlangıcından günümüze Arap milliyetçiliği düşünsel dinamikleri
Intellectual dynamics of Arab nationalism from the beginning to the present
MOHAMED ABDELRHMAN MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜREL YILMAZ ŞAHİN
- Hafız Esad döneminde Baas Partisi'nin azınlıklar politikası
Baas Party's minorities in the Hafez Al-Asad era
ADNAN BİLİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ERDEM
- Arabs in visual rhetoric and the Emergence of Turkish National Identity, 1908-1939
Görsel Retorikte Araplar ve Türk Milli Kimliğinin oluşumu, 1908-1939
İLKİM BUKE
Doktora
İngilizce
2015
Siyasal BilimlerBen Gurion University of the NegevSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AVI RUBIN
- Türkçü-Turancı terkipte antikomünizm: Hüseyin Nihal Atsız örneği
Anticommunism in the Turkist-Turanist composition: The example of Hüseyin Nihal Atsız
MERVE NUR BALASAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUKİYE SAYGILI