Sağ serebral hemisferin bilişsel işlevlerine duyarlı nöropsikolojik testlerin faktör yapısının incelenmesi
Examining the factor structere of neuropsychological tests that sensitive to the cognitive functions of right cerebral hemisphere
- Tez No: 73555
- Danışmanlar: PROF. DR. SİREL KARAKAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel işlevler, Görsel algılama, Matrisler testi, Nöropsikolojik testler, Raven Standart İlerlemeli Matrisler Testi, Serebral hemisfer, Testler, Çizgilerin Yönünü Belirleme Testi, Ölçme-değerlendirme, İşaretleme testi, Cognitive functions, Visual perception, Matrices test, Neuropsychological tests, Standart Progressive Matrices Test, Cerebral hemisphere, Tests, Judgement of Line Orientation, Measurement and evaluation, Cancellation Test
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu araştırmanın üç temel amacı bulunmaktadır. Bu amaçlardan ilki, bir görsel- mekansal algılama testi olan Çizgilerin Yönünü Belirleme Testi (ÇYBT); görsel- mekansal algılama, görsel tarama, aceleci tepkilerin ketlenmesi ve tepki hızını ölçen İşaretleme Testi (İT) ile görsel-mekansal algılama, muhakeme ve genel yeteneği ölçen Raven Standart Progresif Matrisler Testi (RSPM)'nin aralarında oluşturduğu faktör yapışım incelemektir. Araştırmanın ikinci amacı, ÇYBT'nin test-tekrar test güvenirlik katsayım belirlemektir. Araştırmanın son amacı ise eğitim ve cinsiyet değişkenlerinin ÇYBT, İT ve RSPM puanları üzerindeki temel etkisini incelemektir. Bu amaçlar doğrultusunda çalışma, 20-34 yaş aralığında üç eğitim düzeyinden (5-8 yıl, 9-1 1 yıl ve 12 yıl üstü) 120 denek (60 kadın, 60 erkek) üzerinde yürütülmüştür. ÇYBT'nin güvenirlik çalışması ise 78 denek üzerinde yürütülmüştür. Testler arasındaki ortak faktör yapışım incelemede, elde edilen verilere Temel Bileşenler Analizi uygulanmış ve Varimaks Rotasyonu sonrasında özdeğeri 1.00'den büyük olan 7 faktör elde edilmiştir. Bu faktörlerin temelde görsel-mekansal algılamayı ölçen üç testden elde edilen puanlardaki değişmenin (toplam varyans) % 86'smı açıladığı görülmüştür. ÇYBT ve RSPM puanlarının yüklendiği faktör“Performans Zeka”faktörü olarak; İT puanlannın yüklendikleri faktörler ise İT'nin dört farklı uyarıcı bağlamının herbirine ilişkin“Görsel-Mekansal Tarama”faktörleri,“Tepki Hızı”faktörü ve“Ataklık”faktörü olarak betimlenmiştir. ÇYBT'nin test-tekrar test tekniğiyle hesaplanmış olan güvenirlik katsayısı.85 olarak elde edilmiştir. Bulunan güvenirlik katsayısı ÇYBT'nin Türk formunun ülkemiz bireylerinde görsel-mekansal algılama ve yönlenimi ölçmede güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur.in Eğitim ve cinsiyet değişkeninin ÇYBT ve RSPM puanlan üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştur. Benzer şekilde eğitim ve cinsiyet değişkenlerinin temel etkisi ÎT'nin bazı puanlarında anlamlı bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili literatür bağlamında değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT The present study has three main goals. The first is to examine the factor structures of three different tests vissuospatial perception tests, reflecting mainly the functions of the right cerebral hemisphere. These tests are consisted of Judgement of Line Orientation (LOT) assesing visuospatial perception and orientation; Cancellation Test (CT) assesing visuospatial perception, sustained attention, visual scanning, responce time and inhibition of rapid responce, and Raven's Standart Progressive Matrices (RSPM) assesing reasoning and general ability. The second aim of the study is to determine the reliability of Turkish form of LOT by the test-retest techinique. The final aim of the study is to determine main effects of education levels and sex variabilities on LOT, CT and RSPM scores. The study was conducted on 60 men and 60 women from the age range of 20-34 years and from three levels of education. The study of reliability of LOT was conducted on 78 subjects. A factor extraction method known as The Principal Component Analysis -with varimax rotation- was used to examine factor strucure among tests. The Principal Component Analysis yielded 7 factors with eiqenvalues greater than 1. These factors explained respectively total of 86 % of the variance of scores obtained from three tests. These factors was called“The Performance Intelligence”which got loading from LOT I and RSPM; the“Visuospatial Scanning”factors, connecting with the subtests of CT;“Responce Time”factor and“Impulsivity”factor. Pearson Product Moment Corelation Coefficent calculated for reliability of Turkish form of LOT were found to be significant, r=.85. The test-retest reliability coefficient of the Turkish form of the LOT shows that the test can be reliably used in Turkish samples in the assesment of visuospatial perception and orientation.A two-way ANOVA revealed that LOT and RSPM scores are significantly influenced by education levels and sex. However, a few of CT scores are significantly affected by education levels and sex. These findings were discussed in the light of related literature.
Benzer Tezler
- Hafif ve orta şiddetli hemiplejide serebral laterizasyona bağlı semptomatik farklılıklar
Symptomatic differences related to cerebral lateralization in light and medium intensed hemiplegia
TANER ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. LAMİA PINAR
- Egzersizin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan ve omayan çocuk ve ergenlerde nöropsikolojik test performansları üzerine akut etkisinin işlevsel yakın kızılötesi spektroskopi (FNIRS) yöntemiyle değerlendirilmesi
Evaluation of the acute effect of exercise on neuropsychological testperformance in children and adolescents with and without attention deficit hyperactivity disorder by functional near infrared spectroscopy (FNİRS)
İBRAHİM TİRYAKİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAtatürk ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM SELÇUK ESİN
- Derin sedasyon altında transkatater aort kapak implantasyonu yapılan yaşlı hastalarda kognitif fonksiyonların değerlendirilmesinear-infrared spektroskopi monitorizasyon etkinliğinin araştırılması
Evaluation of cognitive functions in elderly patients undergoing transcatheter aortic valve implantation under deep sedationinvestigation of near infra-red spectroscopy monitoring efficiency
SEVDİCAN DEMİRCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Anestezi ve ReanimasyonOndokuz Mayıs ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ KARAKAYA
- Uyku deprivasyonunun vizüel reaktivite üzerine olan etkisinin transkraniyal doppler ile değerlendirilmesi
Evaluatıng the effect of sleep deprıvatıon on vısual reactıvıty by tcd
NEVROZ ÜNLÜ
- Bireysel sporcularda uyarılma potansiyellerinin ve fiziksel uygunluk parametrelerinin belirlenmesi
Determination of evoked potentials and physical fitness parameters for individual athletes
ESİN ERDOĞAN