Altmış yaş üstü bireylerde demans ve sağlık okuryazarlığının COVID-19 aşısı yaptırma kararı üzerine etkisi
The effect of dementia and health literacy on the decision to recieve COVİD-19 vaccine in individuals over SİXTY years of age
- Tez No: 738438
- Danışmanlar: DOÇ. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Coronavirüs, COVID-19 aşısı, demans, sağlık okuryazarlığı, Aşı reddi, Aşı tereddüdü, Aşılama, Aşılar, COVID 19, COVID 19 aşıları, Korona virüsler, Yaşlılar, Coronavirus, COVID-19 vaccine, dementia, health literacy, Vaccination refusal, Vaccine hesitation, Vaccination, Vaccines, COVID 19, COVID 19 vaccines, Coronaviridae, Aged
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada altmış yaş üstü bireylerde demans ve sağlık okuryazarlığının COVID-19 aşısı yaptırma kararı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada Temmuz-2021 ve Haziran-2022 tarihleri arasında Mustafakemalpaşa Sırmalar ve Yalıntaş Aile Sağlığı Merkezinde kayıtlı olan COVID-19 aşısı yaptıran ve yaptırmayan 60 yaş üstü katılımcılar değerlendirilmiştir. En yeni yaşamsal bulgu ölçeği (Newest Vital Sign); Standardize Minimental Test kullanılmıştır. Bulgular: Bu örneklemde 82 kişinin demans olduğu tesbit edildi. Aşı yaptıranlarda bu oran %14 iken aşı yaptırmayanlarda %68'dir.Kontrol grubunda tetanoz aşısı, grip ve zatüre aşısı olan katılımcı oranının vaka grubuna göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,013). Vaka grubunda aşıya güvenmeyenlerin, aşıdan korkanların ve aşının koruyucu olmadığını düşünenlerin oranı kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001, p<0,001 ve p<0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre (p<0,001) bekar olan katılımcıların evli olanlara göre aşı yaptırmama riskinin 24,04 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. Yerleşim yerinin aşı yaptırma kararı üzerinde etkili olmadığı belirlenmiştir. Gastroözofageal Reflü Hastalığı olmayanların aşı yaptırmama eğiliminin bu hastalığa sahip katılımcılara göre 2,54 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. DM gözlenmeyen katılımcıların DM gözlenen hastalara göre 4,20 kat daha fazla aşı yaptırmama eğiliminde olduğu ve HT gözlenmeyen katılımcılarında HT hastalarına göre 6,01 kat daha fazla aşı yaptırmama eğiliminde olduğu belirlenmiştir. NVS ölçeğinden elde edilen toplam puandaki bir birimlik yükselmenin aşı yaptırmama eğilimini %29 oranında azalttığı belirlenmiştir. Sonuç: Yalnız yaşayan, bilişsel fonksiyonları azalmış ve sağlık okuryazarlığı düşük bireyler söz konusu olduğunda aile hekimlerinin bu hastaların takibi ve eğitimleri konusunda ekstra gayret sarf etmeleri gerekebilir. Aşı ile korunulabilir hastalıklardan olan COVID-19 ile mücadelede aile hekimleri riskli gruptaki hastalarını belirlemeli ve belirlenen bu hastaları daha yakından takip etmelidirler.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, it was aimed to examine the relationship between dementia and Health literacy in individuals over the age of sixty and the decision not to receive COVID-19 vaccine. Materials and Methods: In the study, participants over 60 years of age who were registered in Mustafakemalpaşa Sırmalar and Yalıntaş Family Health Center between July-2021 and June-2022 and who received and did not receive COVID-19 vaccination were evaluated. The Newest Vital Sign Scale (Newest Vital Sign) and the Standardized Mini mental Test were used. Results: In this sample, 82 people were found to have dementia. While this rate was %14 in those who received the vaccine, it was %68 in those who did not. It was determined that the rate of participants who received tetanus vaccine, flu and pneumonia vaccine was higher in the control group compared to the case group (p=0.013). In the case group, the rate of those who did not trust the vaccine, who were afraid of the vaccine and who thought that the vaccine was not protective was higher than the control group (p<0.001, p<0.001 and p<0.001, respectively). According to the results of multivariate logistic regression analysis (p<0.001), it was determined that the risk of not getting vaccinated was 24.04 times higher in single participants than in married participants. It wasdeterminedthatthesettlementwas not effective on the decision to get vaccinated. It was determined that those without Gastroesophageal Reflux Disease were 2.54 times more likely to not get vaccinated than those with this disease. And, those without DM tended not to get vaccinated 4.20 times more than those with DM, and those without HT tended not to get vaccinated 60 times more than those with HT. It was determined that a one-unit increase in the total score obtained from the NVS scale reduced the tendency not to get vaccinated by %29. Conclusion: In the case of individuals living alone, with reduced cognitive function and low health literacy, family physicians may need to make extra efforts in the follow-up and education of these patients. In the fight against COVID-19, one of the vaccine-preventable diseases, family doctors should identify their patients in the high-risk group and monitor these identified patients more closely.
Benzer Tezler
- Altmış beş yaş ve üstü bireylerde nütrisyonel durum, sosyodemografik özellikler ve diğer sağlık değişkenlerinin mini mental test üzerine etkisi
The effect of nutritional status, socio-demographic characteristics and health variables on mini mental test in SİXTY-five years and older individuals
SADIK TAŞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RUHUŞEN KUTLU
- Demans tanısı almış 45 yaş üstü bireylerde diyetin toplam antioksidan kapasitesinin yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between the total antioxidant capacity of the diet and the quality of life in individuals over 45 years of age diagnosed with dementia
AZİME İREM KURUHALİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Kent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKİN ÖZYILMAZ KIRCALİ
- Hafif-orta alzheimer hastalığı olan kişilerde sarkopeni ve serebral atrofi arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between sarcopenia and cerebral atrophy in individuals with mild to moderate Alzheimer's disease
ZEHRA ERYILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE REŞORLU
- Sağlıklı yaşlı bireylerde bilişsel profilin CAIDE demans risk puanları ile ilişkisi
The relationship of cognitive profile and CAIDE dementation risk score in healthy elderly individuals
FİLİZ ALPASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Nörolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiBilişsel Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. ÖZDEN ERKAN OĞUL
- Huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin uyku kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting the sleep quality of elderly people living in A nursing home
NUR ŞİMŞEK YURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MAHCUBE ÇUBUKÇU