18. yüzyıl müellifi Monla Mustafa Kıranî'nin dinî mensur bir eseri [İnceleme-metin-sözlük]
A religious prose work of 18th century author Monla Mustafa Kiranî [Text-analysis-dictionary]
- Tez No: 739245
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİH YEŞİLBAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: 18. yüzyıl, Dil bilgisi, Dil bilim, Dini edebiyat, Mensur hikaye, Monla Mustafa Kırani, Osmanlıca, Sözlük, Türk edebiyatı, 18. century, Grammar, Linguistics, Religious literature, Prose story, Monla Mustafa Kırani, Ottoman, Dictionary, Turkish literature
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih içerisinde her büyük toplumda insanları manevî olarak birbirine bağlayan, insanların duygu ve düşüncelerinde birliktelik oluşturmalarını sağlayan bazı temel değerler olmuştur. Zaman içerisinde toplumları bir arada tutan bu millî ve manevî değerleri ihtiva eden eserler kaleme alınmış, böylelikle bu değerlerin gelecek kuşaklara aktarılması sağlanmaya çalışılmıştır. Türk toplumunda da halkın dinî hususlarda bilgi sahibi olmasını ve bu öğrendiklerini amele dökmesini sağlama hedefinde olan nasihat içerikli anlatılar, dualar, peygamber kıssaları, hadisler ve ayetleri ihtiva eden pek çok eser yazılmıştır. Üzerinde inceleme yapılan 18. yüzyılda Monla Mustafa tarafından kaleme alınan, 110 varak ve genelde 15 satır olarak yazılmış olan el yazması eser de bünyesinde bu değerleri barındırmaktadır. Müellif hattı olduğu düşünülen eserin yazarı hakkında kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. El yazması eserin kaynaklarda rastlanan bir eser olmaması ve her sayfası incelenmiş olmasına rağmen eser adına rastlanmamasından dolayı eserin içeriğinden yola çıkarak çalışmayı ihtiva eden esere“18. Yüzyıl Müellifi Monla Mustafa Kıranî'nin Dinî Mensur Bir Eseri [İnceleme-Metin-Sözlük]”adı verilmiştir. Çalışmanın amacı, Osmanlı Türkçesi alfabesiyle yazılmış olan eseri Latin asıllı Türk alfabesine aktararak eserin tanınmasını, okunmasını kolaylaştırmak ve bilim dünyasının istifadesine sunmaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde eser hakkında bazı tanıtıcı bilgilere, el yazması eserin bazı başlıklarla incelenmesine ve imla özelliklerine yer verilmiştir. İkinci bölümde el yazması eserin transkripsiyonlu hâli bulunmaktadır. Üçüncü bölümde ise eser içinde yer alan arkaik sözcüklerin ve bazı seçme sözcüklerin anlamlarının verildiği sözlük yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
Throughout history, in every great society, there have been some basic values that connect people spiritually and enable people to create unity in their feelings and thoughts. Over time, works containing these national and spiritual values that hold societies together have been written, thus it has been tried to transfer these values to future generations. Many works have been written in Turkish society, including narratives, prayers, stories of the prophets, hadiths and verses with the aim of enabling the people to have knowledge on religious issues and to put what they have learned into practice. The manuscript, which was written by Monla Mustafa Kıranî in the 18th century, which was studied, and whic was written in 110 leaves and generally 15 lines, also contains these values. No information was found in the sources about the author of the work, which is thought to be the author's line. The manuscript, is not a work found in sources; besides, even though every page has been analyzed, no information about the name of the work has been found. That is why, the work including the study has been named“A Religous Prose Work of 18th Century Author Monla Mustafa Kıranî [Text-Analysıs-Dictionary]”. The aim of the study is to transfer the work written in the Ottoman Turkish alphabet to the Turkish alphabet of Latin origin, to facilitate the recognition and reading of the work and to present it to the benefit of the scientific world. The study consists of three parts. In the first chapter, some introductory information about the work, the examination of the manuscript with some titles and orthographic features are given. In the second part, there is the transcribed version of the work. In the third part, there is a dictionary in which the meanings of archaic words and some selected words in the work are given.
Benzer Tezler
- Molla Halil es-Si'irdî'nin Nehcü'l-Enâm adlı eserinin belâgat açısından incelenmesi
An analysis of Molla Halil es-Si'ridî's Nehcü'l-Enâm terms of rhetoric
ZAKİR APUHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimGaziantep ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KESKİN
- Mazlûm, Yûsuf u Züleyhâ (İnceleme-tenkitli metin)
Mazlûm, Yûsuf u Züleyhâ (Analysis- edition critique)
MUNİSE KOÇ
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN HORATA
- Tuhfetü'l-Garîb Netîce-i Dil-Firîb (İnceleme-metin-dizin)
Tuhfetü'l-Garîb Netîce-i Dil-Firîb (Analysis-text-index)
SELAMİ KARADUMAN
Doktora
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıUludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ŞAHİN
- Atâullah Mehmed Efendi'nin (ö. 1127/1715) Mecmûa-i Atâiyye'sinde Müftâ Bih Meseleler (Molla Hüsrev'in Düreru'l-Hukkâm Şerhu Gureri'l-Ahkâm adlı eseri ile mukayeseli olarak aile hukuku Örneği)
Favored legal opinions (Mutfā bih) in Ataullah Mehmed Efendi's Majmuāt al-Ataiyya (The example of family law in comparison with Molla Husrev's Düreru'l-Hukkâm Şerhu Gureri'l-Ahkâm)
ENES ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PEHLUL DÜZENLİ
- Kasîde-i Nûniyye şerh geleneği bağlamında 18. yüzyıl Osmanlı Mâtürîdîliği
Eighteenth century Ottoman Māturīdism in the context of the commentary tradition of al-Qaṣīda al-Nūniyya
MUHAMMED OSMAN DOĞAN
Doktora
Türkçe
2025
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KELPETİN ARPAGUŞ