Geri Dön

Türkçe ve Türk kültürü ders kitaplarının söz varlığı unsurları üzerine bir araştırma

A research on the vocabulary elements of Turkish and Turkish culture textbooks

  1. Tez No: 743161
  2. Yazar: TUBA NUR KATI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BAYRAM BAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Türkçe ve Türk kültürü ders kitapları, söz varlığı, hedef kelime listesi, Anadil, Ders kitapları, Dil eğitimi, Dış Türkler, Kitaplar, Türkçe eğitimi, Türkçe ve Türk kültürü dersi, Turkish and Turkish Culture textbooks, vocabulary, target word list, Mother tonque, Textbooks, Language education, Turkish diaspora, Books, Turkish education, Turkish and Turkish culture course
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Yurt Dışındaki Türk Çocuklarına Türkçenin Öğretimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının anadili öğrenimi için Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2019 yılında hazırlanan 1-8. Seviye Türkçe ve Türk Kültürü ders kitapların ait söz varlığı unsurlarının belirlenmesi ve elde edilen sonuçların öğretime yönelik 1244 kelimelik hedef kelime listesi ile karşılaştırarak ortaya koyulması amaçlanmıştır. Nitel bir araştırma olan çalışmada doküman incelemesi ve kategorisel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın inceleme nesnelerini MEB Yayınları 2019 1-8. seviye Türkçe ve Türk Kültürü ders kitapları oluşturmaktadır. Veriler ders kitaplarında yer alan dinleme ve okuma metinlerinden elde edilmiştir. Söz varlığı unsurları, kelime hazinesi, deyimler, atasözleri, ikilemeler ve kalıp sözler kategorilerinde incelenmiştir. Ders kitaplarında yer alan metinler bilgisayar ortamına aktarılmış, Simple Concordance 4.07 programı ile her bir kitabın kelime listeleri oluşturulmuştur. Kelimeler şekil ve anlam bakımından incelenmiştir. Sayılar ve tarihler kelime olarak kabul edilerek yazı ile ifade edilmiştir. Kelime analizleri yapılırken, ayrı yazılan birleşik kelimeler ve tarihler“+”ile; özel isimler“*”ile işaretlenmiştir. Metinlerdeki kesme işaretleri kaldırılarak çekim ekleri, kelimelerdeki olumsuzluk ekleri, sıfat ve zarf fiil ekleri kalıcı isim yapanlar hariç silinmiştir. Eş sesli kelimeler açıklamaları ile belirtilmiştir. Kelime listeleri“Microsoft Excel”programı yardımıyla birleştirilerek öğretime yönelik 1244 kelimelik hedef kelime listesi ile karşılaştırılmıştır. Yapılan işlemler sonucunda 59974 toplam kelime, 7873 farklı söz varlığı unsuru elde edilmiştir. Bu söz varlığı unsurlarının 262'si deyim, 11'i atasözü, 143'ü ikileme, 37'si kalıp söz, 1430'u özel isimdir. %2,29 oranında kelime tüm kitaplarda kullanılmıştır. Bu kelimeler toplam sıklığın %40,9' una denk gelmektedir. Ders kitaplarındaki kelimeler ve öğretime yönelik 1244 kelimelik hedef kelime listesi karşılaştırılarak 884 farklı kelimenin ortak olduğu görülmüştür. Bu durumda tüm kitaplarda ortak kullanılan kelimelerin kullanım sıklığının yoğun olduğu ve ders kitaplarında yer alan söz varlığı unsurlarının öğretilmesi hedeflenen kelime listesi ile örtüştüğü görülmektedir.

Özet (Çeviri)

In this research, it is aimed to analyze the vocabulary elements of the 1-8th level Turkish Language and Culture textbooks prepared by the Ministry of National Education in 2019 for ethnically Turkish students living abroad to learn Turkish as a mother tongue and to reveal the results by comparing them with 1244 target word list for teaching. Document review and categorical content analysis methods are used in this qualitative research. The study objects of the research are MEB Publications 2019 1-8th level Turkish Language and Turkish Culture textbooks. The data is obtained from the listening and reading texts in the textbooks. Vocabulary elements are analyzed in the following categories: vocabulary, idioms, proverbs, reduplications, and formulaic expressions. Texts in the textbooks have been transferred to the computer environment and the word lists of each book have been created with the help of the Simple Concordance 4.07 program. Words are analyzed in terms of formation and meaning. Numbers and dates are written and expressed in words. In word analysis, separately written compound words and dates are marked with“+”; proper nouns are marked with“*”. Apostrophes in the texts, inflectional suffixes, negative suffixes in words, adjective and adverb suffixes are removed, except for permanent nouns. Homophones are indicated by their explanations. The word lists are combined with the help of the“Microsoft Excel”program and compared with the target word list of 1244 words for teaching. As a result of the analysis, a total of 59974 words and 7873 different vocabulary items have been obtained; 262 of them are idioms, 11 of them are proverbs, 143 of them are reduplications, 37 of them are formulaic words, and 1430 of them are proper nouns. 2.29% of the words are used in all the books. These words correspond to 40.9% of the total frequency. In comparison to the words in the textbooks and the target word list of 1244 words for teaching, it is seen that 884 various words are common. In this case, it is seen that the frequency of use of common words in all books is intense and the vocabulary elements in the textbooks overlap with the word list that is aimed to be taught.

Benzer Tezler

  1. Ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarında deprem unsurları ve Erzincan'ın Göz Yaşları şiir kitabının söz varlığı açısından incelenmesi

    In secondary education Turkish language and literature textbooks elements of earthquake and analysis of Erzincan'ın Göz Yaşları poetry book in terms of vocabulary

    MELİKE AYLİN GÜMÜŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Necmettin Erbakan Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimde B1 düzeyindeki öğrencilerin özgün ve sadeleştirilmiş bilgilendirici ve öyküleyici metinlere yönelik görüşleri ve bu görüşlerin okuduğunu anlama becerileriyle ilişkileri

    The views of B1-level learners of Turkish as a foreign language on authentic and simplified informative and narrative texts and the relationship of these views with reading comprehension skills

    ZÜRRİYET BOZMAOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Bartın Üniversitesi

    Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. Mehmet Emin Yurdakul ve Abdullah Şaik`in eserleri bağlamında XX. yüzyıl Azerbaycan ve Türkiye Türkçelerinin sözvarlığı karşılaştırması

    Comparison of Azerbaijan and Turkey vocabulary in XX century context of Mehmet Emin Yurdakul and Abdullah Shaik`s works

    SHAFA HAJIYEVA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Kocaeli Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  4. Örtmecelerin toplumdilbilimsel özelliklerinin dil öğretimine yansıması: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi örneği

    Reflection of sociolinguistic features of euphemism on language teaching: Example of teaching Turkish as a foreign language

    MERVE YAMAÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Dokuz Eylül Üniversitesi

    Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  5. İki dilli Türk çocuklarının dil gelişiminde söz varlığı: Türkçe eğitimi ve öğretimine yönelik materyallerin karşılaştırılması

    Vocabulary in the language development of bilingual Turkish children: A comparison of materials for Turkish language education and instruction

    MUHAMMED LÜTFİ ONAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Gazi Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...