Die alttürkische Xuanzang Biographie IX
Eski Türkçe Xuanzang Biyografisi IX
- Tez No: 744063
- Danışmanlar: PROF. DR. KLAUS RÖHRBORN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2010
- Dil: Almanca
- Üniversite: Georg-August-Universität Göttingen
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Eski Türk Dili Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 484
Özet
Söz konusu doktora çalışması, 10. yy. sonuna ait ve 10 bölümden oluşan eski Uygur alfabesiyle yazılmış Xuanzang Biyografisi'nin 9. bölümünün bir edisyonudur. Toplam 2212 satırdan oluşan Uygurca yazmanın harf çevrimi ve yazı çevrimi yanında Almanca çevirisi de yapılarak 230 sayfalık“Açıklamalarˮ (Alm. Kommentar) kısmında Uygurca metne ait problemler çok detaylı bir şekilde ele alınmış ve bunlar için çözüm önerileri sunulmuştur. Eski Türkçe kaynaklarda ilk defa bu çalışmada geçen toplam 22 yeni sözcük ve deyim ve bir düzine de yeni anlam tespit edilmiş olması, bu çalışmanın Eski Türkçenin söz varlığı ve etimolojik araştırmalarına yaptığı bir katkı olarak görülebilir. Eski Türkçe Xuanzang incelemelerinde ”söz sanatlarıˮ edebi bir kategori olarak ilk defa bu çalışmada genişçe ele alınmış ve Uygurca metni Çinceden çeviren çevirmenlerin çeviri metnini oluştururken dili ne kadar ustalıkla ve özenle kullandıkları örnekleriyle gösterilmiştir (bkz. V. 4. bölüm). Bu açıdan, söz konusu bu çalışma Eski Türkçenin/Uygurcanın söz varlığı araştırmalarına, Türk dili tarihi, Türk kültür tarihi ve Türk Budizmi araştırmacılarına güvenilir bir kaynak teşkil etmektedir. Çalışmada, metinde geçen 150'den fazla Çince kökenli sözcük ve deyim üzerinde de durulmuş, bunların Çince karşılıkları tespit edilmiş, rekonstrüksiyonları yapılmıştır. Bunlar yanında, metinde geçen ve Çincesi esas alınarak Uygurcaya birebir çevrilmiş sözcükler ve deyimler de tespit edilmiştir. Çalışmanın en önemli sonuçlarından biri, belki de en önemlisi, bugüne kadar asli olarak kabul edilmiş olan ve bu nedenle şimdiye kadarki Eski Türkçe Xuanzang incelemelerinde temel olarak alınmış Çince paralel metnin, asli olmadığının gösterilmesi ve Eski Uygurca metne kaynaklık eden Çince metnin başka bir Çince metin olması gerektiğinin kanıtlarıyla ortaya konmuş olmasıdır (bkz. VII. ve VIII. bölümler). "Açıklamalarˮ kısmında bundan önceki Xuanzang incelemelerinden farklı olarak Uygurca metindeki sadece en önemli cümle yapılarının değil, problemli bütün cümle yapılarının Çince paralel metindeki karşılıkları verilmiştir (bkz. XV. bölüm). Konuya ilgi duyan araştırmacılar bu sayede çalışmada ele alınan problemleri ve bunlar için sunulmuş olan çözüm önerilerini ve bunların gerekçelerini daha kolay kontrol etme imkanı bulacaktır. Bu yöntem, Uygurca metnin çevirmeni Şingko Şeli Tutung'un çeviri tekniğini görmemizi kolaylaştırması yanında, genel olarak çeviri tekniği ve metinbilim alanında incelemeler yapmak isteyen araştırmacılara da çok geniş bir malzeme sunuyor.
Özet (Çeviri)
The Old Turkic Xuanzang Biography IX. The Biography of Xuanzang (Datang daciensi sanzang fashi zhuan 大唐大慈恩寺三藏法傳) is one of the most important works of the Chinese Buddhism. It describes the life and Indian-journey of the famous Buddhist monk Xuanzang 玄奘 (602-664 AD). The Biography seems to be translated into Old Turkic (Old Uyghur) at the end of the 10th century. The present study is an annotated translation of the IXth chapter of the Biography of Xuanzang in Old Turkic (Old Uyghur) and covers the period from March 656 to November 657 AD.
Benzer Tezler
- Buddhistische Bildersprache in alttürkischen Texten: Eineliteraturwissenschaftliche und philologische Analyse
Başlık çevirisi yok
ARZU KAYGUSUZ
- Türk dilinde mastarlar
Infinitive in Turkish languge
ÖZKAN AYDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET BURAN
- Çok satırlı Yenisey Yazıtları üzerine incelemeler
Studies on the multi-line Yenisei Inscriptions
TUĞÇE ÇULUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİzmir Demokrasi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSNÜ ÇAĞDAŞ ARSLAN
- Sanayi kenti Gaziantep'te özel okullara devam etmekte olan ortaokul ve lise öğrencilerinin Alman dilini öğrenme tutumlarının farklı değişkenlere göre analizi
Die analyse der lernhaltungen von Deutschlernenden in den privaten mittelschulen und gymnasien in der industriestadt Gazi̇antep
ERDAL KAÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiAlman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ SAMİ AKSÖZ
