Geri Dön

Ebü'l-Hüseyn El-Basrî'nin Kitâbu'l-Mu'temed fî Usûli'l-fıkh adlı eseri çerçevesinde umûm ve husûs anlayışı

Understanding the concept of umûm and husûs within theframework of Abu'l-Husayn Al-Basri's work tittled Almu'Tamad fi usuli'l-fikh

PDF İndir

  1. Tez No: 750335
  2. Yazar: İDRİS BEGEÇ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HASAN HACAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Hukuk, Religion, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Ebu'l-Hüseyin el-Basri, Mezhepler, İslam hukuku, İslamiyet, Ebu'l-Hüseyin el-Basri, Sects, Islamic law, Islam
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ebü‟l-Hüseyn el-Basrî, Mu„tezile mezhebinin müteahhirun alimlerindendir. Kâdî Abdülcebbâr‟ın öğrencisi olan Ebü‟l-Hüseyn el-Basrî fıkıh usûlü alanında yazdığı“Kitâbu‟l- Mu„temed fî Usûli‟l-Fıkh”adlı eseri, mütekellimûn usûl metodu ile kaleme alınan dört temel eserden bir tanesidir. Daha sonraları Ġslam dünyasının önemli isimlerinden Fahreddin er-Râzî (ö. 606/1210) ve Ebû Muhammed el-Ġsnevî (ö. 772/1370) gibi alimlerin fıkıh usûlü eserlerinde bu kitaba atıflarda bulunmaları hatta nakilde bulunmaları, eserin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Eser usûl konularını mütekellimûn metodu ile ele almıĢ ve incelemiĢtir. Fıkıh usûlü konularından âm ve hâs meselesi kaynaklardan istinbat/hüküm türetme hususunda önemli iki kavramdır. Ġslam hukuk alimleri, Ģârinin maksadını anlamayı, bunlardan hareketle Ģer‟i hükümlere ulaĢmayı sağlayan usûl ilmi, lafızlarının konuluĢ amaçlarını ve bunların dilbilim açısından hükmü kapsama meselesini tartıĢmıĢlardır. Umûm ifade eden bir lafzın ifade ettiği umûmiyet ve bunun sınırlarını koymak elbette hükmün tezahürü için büyük önem arz etmektedir. Ancak usûl ilminin tarihine bakıldığında Ġslam fıkhı için ortaya konulan kurallar mütekellimûn metodu ve fukahâ metodu Ģeklinde iki ana baĢlık altında incelenmiĢtir. Fukahâ metodunun ortaya konulması Ehl-i Sünnet alimlerinin önde gelen isimlerinden Ġmâm Ebû Hanîfe‟ye (ö. 150/767) dayandırılmıĢtır. Ortaya koyduğu fıkıh usûlü kuralları da mütekellimûn metodunun ortaya koyduğu metottan daha güçlü olduğu kabul edilmiĢtir. Ancak Ehl-i Sünnetin diğer bir kolu olan ġâfiî mezhebi ve imamı olan Ġmâm ġâfiî (ö. 204/820) mütekellimûn metodunu benimsemiĢ ve fıkhî istinbatlarını bu metot üzere belirlemiĢtir. Bu çalıĢmada, iki fıkıh usûlü metodundan biri olan mütekellimûn metodunun en önemli dört eserinden biri olan“Kitâbu‟l-Mu‟temed fî Usûli‟l-Fıkh”adlı kitabında ele aldığı âm ve hâs lafızlarının muhtevası incelenecektir.

Özet (Çeviri)

Abu al-Husayn al-Basri is one of the mutaakhirrun (late) scholars of the Mu'tazila sect. The work“al-mu'tamad fi ushul fiqh”of Abu al-Husayn al-Basri, a student of al-Qadi Abd al-Jabbar, which he wrote in the field of Usul al-Fiqh (methodology of Islamic jurisprudence), is one of the four basic works written with the methodology of mutakallimun (scholastic theologians of Islam). Afterwards, the fact that scholars like Fakhr al-Dīn al-Rāzī (d. 606/1210) and Abu Muhammad al- Isnawi (d. 772/1370), who are important names within the circle of Islamic scholars, refer to this book in their works of Usul al-Fiqh and even report it, reveals the importance of the work once again. The work has dealt with and examined its subjects related to Usul al-Fiqh with the methodology of mutakallimun. The issue of 'amm (generals) and hass (Particulars), which is one of the subjects of Usul al- Fiqh, are two important concepts in the deduction of provisions. The scholars of Islamic law have discussed the purpose of coining the wording of the science of Usul al-Fiqh, which enables to understand the purpose of the shari' (the law maker) and to reach the shar'i (Islamic law) rulings/provisions based on them, and the issue of including the ruling/provision in terms of linguistics. The generality expressed by a general word and setting its limits are of course of a great importance for the manifestation of the ruling/provision. However, when we look at the history of the science of Usul al-Fiqh, the rules set forth for Islamic fiqh are examined under two main headings as the methodology of mutakallimun and the methodology of fuqaha (jurists). The introduction of the fuqaha‟s methodology is based upon Imam Abu Hanifah (d. 150/767), one of the leading names of Ahl as-Sunnah scholars. It is accepted that the rules of Usul al-Fiqh he put forward are more powerful than the ones presented by the mutakallimun‟s methodology. Nevertheless, another branch of Ahl as-Sunnah the Shafi'i sect and its pioneer Imam al- Shāfi„i (d. 204/820), adopted the mutakallimun‟s methodology and lay out his jurisprudence deduction according to it. In this study, the content of the âmm and hass concepts that are dealt in one of the four most significant works of the mutakallimun‟s methodology“al-mu'tamad fi ushul fiqh ”will be examined.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    881295

    Kelamın haber teorisi bağlamında Ebü'l Hüseyin El-Basrî'nin fıkıh usûlüne etkisi

    The impact of Abu'l-Husayn Al-Basrî's figh method in the context of the kalam theory of news

    ÜMMEHAN TİRYAKİOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞABAN ALİ DÜZGÜN

  2. Tez No

    92292

    Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)

    History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)

    NİHAL ÇANKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    Fars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET KANAR

  3. Tez No

    1018692

    ENDÜLÜSLÜ İBN EBİ'R-REBÎʿ VE ARAP DİLİNE KATKILARI

    Ibn Abi al-Rabīʿ of al-Andalus and His Contributions to the Arabic Language

    MEHMET ARMUTCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DilbilimKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN ERSÖNMEZ

  4. Tez No

    862689

    Türk mûsikîsi icralarında nağme ve perde ilişkisi: Tanburi Cemil örneği

    The relationship between melodic pattern and perde in Turkish music performances: Example of Tanburi Cemil

    NURULLAH KANIK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK

  5. Tez No

    476807

    Ebu'l-Huseyn el-Basrî'nin kıyas anlayışı

    The understanding of qiyas in Abu al-Husayn al-Basrî's legal theory

    SACİDE ATAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    HukukMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN HACAK

Geri Dön