A Computational analysis of Turkish using the goverment-binding approach
Türkçenin yönetim ve bağlama kuramı yaklaşımı ile bilgisayarla çözümlenmesi
- Tez No: 76084
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. CEM BOZŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Dilbilimi, Yönetim ve Bağlama Kuramı, ilkeler ve Ölçütler Çözümlemesi, Evrensel Dilbilgisi. Türkçe Dilbilgisi, PAPPI, Dilbilgisi, Türkçe, Yönetim bağlama kuramı, Computational Linguistics, Government-Binding Theory, Principles- and-Parameters Parsing, Universal Grammar, Turkish Grammar, PAPPI. iv, Grammar, Turkish
- Yıl: 1998
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZ TÜRKÇENİN YÖNETİM VE BAĞLAMA KURAMI YAKLAŞIMI İLE BİLGİSAYARLA ÇÖZÜMLENMESİ Birtürk, Ayşenur Doktora, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Asst. Prof. Dr. Cem Bozşahin Şubat 1998, 168 sayfa Bu tez çalışmasında, Türkçenin Yönetim-Bağlama (YB) alanında bilgisayarla çözümlemesi gerçekleştirildi. Bir İlkeler ve Ölçütler (İÖ) geliştirme ortamı, PAPPI sistemi, kullanarak Türkçe için ilk İÖ çözümleyicisi geliştirildi. Türkçenin dile özel ve evrensel özellikleri incelendi ve Evrensel Dilbilgisi (ED) ölçütlerinin Türkçe için değerleri saptandı. İçeyerleşik tümcecikler, edilgenleştirme, ettirgenleştirme, soru tümceleri, adıl-düşürme, tümleç-düşürme. sessiz ulamlar ve art göndericiler dahil olmak üzere Türkçenin bütün önemli sözdizimsel yapıları ve birçok ilginç özellikleri çözümlendi ve bunlar İÖ çatısındaki evrensel ilkelerin etkileşimi ile açıklandı. Sonuç olarak, çözümleyici önemli bir dilbilimsel kapsama ulaşmıştır.Bu tez, Türkçedeki sözcük sıralaması değişiminin YB çözümlemesi için de girişimde bulunmaktadır. Türkçede. kullanımsal işlevler (konu. odak. arka-plan) sözdizimsel konumlarla ilişkilendirilmiştir. Bu iki bağımsız sistem - (konu. odak, arka-plan) ve (özne, dolaysız- nesne, dolay lı-nesne) - arasındaki karşılıklı bağlantı araştırıldı ve konu, odak, arka-plan ile özel yapısal konumların ilişkilendirildiği yeni bir X-bar yapısı tartışıldı. Sözcük sıralamasındaki değişimin bağlama ve nicelik sözcüklerinin alanı üzerindeki etkileri de gözönüne alındı. Çözümleme sırasında, ED nin varolan mekanizmalarindan yararlanıldı ve bütün evrensel ilkelere uyulmaya çalışıldı. Bununla, birlikte, evrensel ilkelerin bazı du rumlarda 3'eniden değerlendirilmesi, genişletilmesi ya da geçersiz kılınması gerekli olmuştur. Bu araştırma, YB nin ED kavramı için destekleyici bir kanıt ve eleştirici bir değerlendirme sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT A COMPUTATIONAL ANALYSIS OF TURKISH USING THE GOVERNMENT-BINDING APPROACH Birtürk, Ayşenur Ph.D., Department of Computer Engineering Supervisor: Asst. Prof. Dr. Cem Bozşakin January 1998, 168 pages In this dissertation, a computational analysis of Turkish in the Government- Binding (GB) domain has been realized. The first principles and parameters (P&P) parser for Turkish has been developed by using a P&P development en vironment, namely PAPPI system. The language-specific and universal features of Turkish have been investigated and the values of Universal Grammar (UG) parameters for Turkish have been determined. All major syntactical structures and many interesting features of Turkish, including the embedded sentences, pas- sivization, causativization, questions, pro-drop, complement- drop, empty cate gories and anaphors, have been analysed and explained by the interaction ofuniversal principles in P&;P framework. Thus, the parser achieves a substantial linguistic coverage. This thesis also attempts a GB analysis of word order variation in Turk ish. Pragmatic functions (topic, focus, background) are associated with syntactic positions in Turkish. The interconnection between two independent systems of (subject, direct -object, indirect.object) and (topic, focus, background) has been investigated, and a new X-bar structure in which particular structural positions are associated with topic, focus, and background has been discussed. The effects of scrambling on binding and quantifier scopes have also been considered. During the analysis, the existing mechanisms of UG have been utilized and it has been tried to obey all universal principles. However, it is needed to re evaluate, extend or override the universal principles in some cases. This research provides a supporting evidence and a critical evaluation for GB's conception of UG.
Benzer Tezler
- Implementation of the Heath-Jarrow-Morton model on the Turkish Government zero-coupon bonds
Heath-Jarrow-Morton modelinin kuponsuz Türk Devlet tahvillerine uygulanması
ALİ TOLGA KÖKEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFİK GÜLLÜ
- Makine öğrenmesi kullanarak Türkiye'de elektrikli araç şarj istasyonlarının potansiyel kullanım performansının mekânsal tahmini
Spatial estimation of potential utilization performance of electric vehicle charging stations in Türkiye using machine learning methods
SERKAN TANRIVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET DERVİŞOĞLU
- Kamu borçlanma senetlerinin banka mali tabloları üzerindeki etkisi
The Effects of public sector borrowing papers on the commercial banks fiscal tables
EMEL SALMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
BankacılıkMarmara ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN ULUDAĞ
- Emlak vergilerinin rayiç değer endeksli toplanması pratiğinin incelenmesi: İstanbul-Gaziosmanpaşa ilçesi örneği
Analyzing the practice of collection of property taxes based on market value: A case of Istanbul-Gaziosmanpaşa district
AHMET IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN YOMRALIOĞLU
- Dünya'da kutup araştırma faaliyetleri ve Türkiye için optimum kutup araştırma birimi işletme modeli
Polar research activities in the world and the optimal polar research organization operating model for Türkiye
ÖZGÜN OKTAR
Doktora
Türkçe
2025
Kamu Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU ÖZSOY