Ayrımcılık ve kimlik örseleyici deneyimlerle ilgili otobiyografik anıların işlevleri ve kolektif eyleme katılım kapsamındaki rolleri
The functions of autobiographical memories related to discrimination and identity undermining experiences and their roles in collective action participation
- Tez No: 761534
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İNCİ BOYACIOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Anılar, Ayrımcılık, Kimlik, Kimlik sorunu, Kolektif eylem, Otobiyografi, Otobiyografik anı aktarımı, Otobiyografik bellek, Sosyal kimlik, Memories, Discrimination, Identity, Identity problem, Collective actions, Autobiography, Autobiographical memory transmission, Autobiographical memory, Social identity
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma benlik, sosyal ve yönlendirme işlevleri sınıflandırması çerçevesinde bireysel düzlemde araştırmalar yürüten otobiyografik bellek işlevleri alanyazınının gündemine sosyal kimlikle ilişkili otobiyografik anıları taşımayı hedeflemiştir. Bu kapsamda toplumsal hayatta sosyal kimliği hedef alan ayrımcılığa ve diğer örseleyici yaşantılara dair anıların bireysel ve sosyal grup düzeylerindeki işlevleri incelenmiştir. Çalışma 1'de Alevi, Kürt ve Ermeni, toplamda 9 katılımcının etnik ve dini kimliklerini hedef alan bu tür anılarını hangi motivasyonlarla ve hangi durumlarda anımsayarak paylaştıkları yarı yapılandırılmış görüşmelerden edinilen materyale tematik ve yorumlayıcı fenomenolojik analiz uygulanarak araştırılmıştır. Bulgular bu anıların etkileşen benlik, sosyal ve yönlendirici ihtiyaçlarla hem birey hem grup düzeyinde kullanıldığını göstermiştir. Ayrıca, aile, akrabalar ve çeşitli sosyal kimliklerden arkadaşları kapsayan özgün anı paylaşım kültürlerinde aile ve topluluk hikayelerinin de işlevsel olarak gündeme getirildiği saptanmıştır. Çalışma 2'de önceki aşamada kavramsal olarak tespit edilen bazı anı işlevleri bir ölçüm aracı halinde işevuruklaştırılmıştır. Katılım kriteri diğer dezavantajlı sosyal kimlikleri kapsar şekilde genişletilmiş ve sonuçta 683 kişiden oluşan veri setine açımlayıcı faktör ve yakınsak geçerlik analizi uygulanmıştır. Bulgular geliştirilen ölçüm aracının yeterli düzeyde geçerlik ve güvenirliğe sahip olduğunu göstermektedir. Çalışma 2'de ayrıca, açımlayıcı faktör analizinde belirlenen altı anı işlevinin özdeşleşmenin bağımsız, gruba karşı algılanan ayrımcılığın aracı ve kolektif eyleme katılımın bağımlı değişken olduğu bir modeldeki düzenleyicilikleri Process Macro Programıyla test edilmiştir. Bulgular ayrımcılıkla ilişkili anıların görece politik hedeflerle ilişkili işlevlerinin gruba karşı algılanan ayrımcılığın kolektif eyleme katılım üzerindeki etkisini düzenlediğini göstermiştir. Sonuç olarak, bu araştırma sosyal kimlikle ilgili anıların çeşitli alanyazınlar arasında kuramsal ve görgül bağlantılar kurabilecek önemli bir araştırma konusu olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study incorporates the topic of social identity related autobiographical memories' functions to the extant literature which, predominantly involves studies conducted within a three-parted classification of self, social and directive functions and mostly operates on the individual level. In this regard, it investigates individual and social group level functions of memories pertaining to discrimination and insults against social identity in social life. Employing semi-structured interviews with a total of 9 Alevite, Kurdish and Armenian participants, Study 1 explored the motives and circumstances inducing functionality of memories targeting ethno-religious identities. Findings from material analyzed via thematic and interpretative phenomenological analyses revealed, on individual and group levels, such memories are evoked to fulfill interactive self, social and directive functions. Furthermore, data demonstrated pertinent family and community stories are functionally conjured up within peculiar memory sharing cultures incorporating family, relatives and friends with various identities. In Study 2, certain memory functions conceptually determined in the previous part were operationalized as a measuring scale and inclusion criteria were extended to other disadvantaged social identities. The resulting data set from 683 participants was subjected to exploratory factor and converging validity analyses. Findings corroborated adequate levels of validity and reliability. Using Process Macro Program, in Study 2, the six memory functions previously designated via exploratory factor analysis were additionally tested as moderators within a model wherein identification, perceived discrimination against the group and collective action participation were the independent, mediating and dependent variables respectively. The model substantiated discrimination memories employed with relatively political aims moderate the effects of perceived discrimination against the group on collective action participation. In conclusion, this endeavor forefront social identity related memories as a significant research subject which can theoretically and empirically interlink various literatures.
Benzer Tezler
- Göçmenlerin ayrımcılık ve kimlik algılarının nefret suçları kapsamında incelenmesi
Investigating the immigrants' perception of identity and discrimination within the context of hate crimes
ASLI YAYAK
Doktora
Türkçe
2015
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU
- Etnik gruplarda sosyal kimlik ve algılanan ayrımcılık: Türk ve Kürt etnik grupları üzerine bir çalışma
Social identity and perceived discrimination in ethnic relations: A study on the Turkish and Kurdish ethnic groups
ERCAN ŞEN
- Avrupa'daki Türklerde dini kimlik ve ayrımcılık algısı: İsviçre ve Fransa örneği
Religious identity and perceived discrimination among Turks in Europe: A comparative study of Switzerland and France
ABDULLAH TANRIVERDİ
Doktora
Türkçe
2025
DinErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ULU
- Türkiye'de yaşayan suriyeli göçmen kadınlarda yaşam doyumunun etnik kimlik, kültürleşme ve algılanan ayrımcılık düzeyleri açısından incelenmesi
Investigation of life satisfaction levels of syrian refugee women in turkey regarding ethnical identification, enculturation and perceived discrimination levels
MISRA ECE AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN DENİZLİ
- Din, medya ve ayrımcılık: Dijital platformlarda dini kimlik üzerinden ötekileştirme pratikleri
Religion, media and discrimination: Othering practices on digital platforms through religious identity
FURKAN HERGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET CEM ŞAHİN