Geri Dön

Çok amaçlı veri zarflama analizi modellerinde genetik algoritma yaklaşımı

Genetic algorithm approach in multi-objective data envelopment analysis models

  1. Tez No: 768253
  2. Yazar: MİHRAÇ KÜPELİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN ALP
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: İstatistik, Statistics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İstatistik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 79

Özet

Veri zarflama analizi (VZA) benzer girdiler kullanarak benzer çıktılar elde eden karar verme birimlerinin (KVB) göreli etkinliğini ölçmek için doğrusal programlamayı kullanan parametrik olmayan bir tekniktir. Ancak girdi ve çıktılara sıfır veya sıfıra yakın ağırlıkların atanması, birden fazla etkin KVB elde etmesi, karar vericilerin tercih yapısını göz ardı etmesi VZA'nın önemli dezavantajlarındandır. Bu çalışmada, bahsedilen problemleri elimine etmek için veri setindeki KVB sayısı kadar amaçtan oluşan çok amaçlı veri zarflama analizi (ÇAVZA) modelleri oluşturulmuş ve ortak ağırlıkların kullanılması sağlanmıştır. Çalışmanın amacı ortak ağırlıkları kullanarak her bir KVB'nin etkinliğini maksimum yapmak, KVB'leri birden fazla etkin KVB'den kaçınarak sıralamak ve istenilen sayıda pareto optimal çözüm elde etmektir. Bu amaçlara ilişkin olarak basılgın olmayan sıralı genetik algoritma NSGA II kullanılarak pareto optimal çözümler elde edilmiş ve literatürdeki iki veri seti üzerinden diğer yöntemlerle arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Ayrıca optimal parametre seçimi için algoritmada kullanılan beş parametre seçilerek 2k tam faktöriyel deney tasarımı çalışması oluşturulmuş ve istatistiksel bir yazılım paketi kullanılarak en uygun parametre değerlerinin seçimine ilişkin analizler yapılmıştır.

Özet (Çeviri)

Data envelopment analysis (DEA) is a non-parametric technique that uses linear programming to measure the relative efficiency of decision-making units (DMUs) that obtain similar outputs using similar inputs. However, assigning zero or near zero weights to inputs and outputs, obtaining more than one efficient DMUs, and ignoring the preference structure of decision-makers are significant disadvantages of DEA. In this study, to eliminate the mentioned problems, multi-objective DEA (MODEA) models with as many objectives as the number of DMUs in the case study were proposed, and common weights were used. The study aims to maximize the efficiency of each DMU by using common weights, rank DMUs by avoiding more than one efficient DMU, and obtain the desired number of pareto optimal solutions. For these aims, pareto optimal solutions were obtained using a fast elitist non-dominated sorting genetic algorithm (NSGA II). The proposed and other models were compared in two case study in the literature. In addition, a 2k full factorial experimental design study was created by choosing the five parameters used in the algorithm for optimal parameter selection. Afterwards, analyzes were performed using a statistical software.

Benzer Tezler

  1. Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki amatör balıkçılığın sosyo ekonomik analizi

    Socio-economic analysis of amateur fishing in the Eastern Black Sea region

    MUHAMMET KARAPİÇAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Balıkçılık TeknolojisiOrdu Üniversitesi

    Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET AYDIN

  2. Elektrohidrolik bir sisteminin darbe eni modüleli kayan kipli kontrolü

    Pulse width modulated sliding mode control of an electrohydraulic system

    SALİH DEDEOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Mekatronik MühendisliğiBozok Üniversitesi

    Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. İLHAMİ YİĞİT

  3. Eğirdir gölü balıklarında hipofiz bezinin anatomik ve histolojik yapısı üzerinde bir araştırma

    Başlık çevirisi yok

    M. RÜŞTÜ ÖZEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1990

    BiyolojiAkdeniz Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLŞEN TİMUR

  4. Sürekli sistemlerde çok bileşenli gaz difuzyonu

    Başlık çevirisi yok

    HAVVA CEYLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1988

    Makine MühendisliğiAkdeniz Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. Z. KAZIM TELLİ

  5. Amlodipin ve valsartan'ın hipertansif hastalarda perilipin, irisin ve adropin seviyelerine etkisi

    The effect of amlodipine and valsartan on the level of perilipin, irisin and adropin to hypertensve patients

    NERMİN AKKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    BiyokimyaTurgut Özal Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSAMETTİN ERDAMAR