Osmanlı İstanbul'unda kahvehanenin müziği ve sosyal topoğrafyası
The music and social topography of the coffeehouses in Ottoman Istanbul
- Tez No: 781117
- Danışmanlar: PROF. DR. NAMIK SİNAN TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Avam, Göçler, Kahvehaneler, Müzik, Osmanlı Devleti, Osmanlı Dönemi, Osmanlı müziği, Topoğrafya, İstanbul, Awam, Migrations, Coffehouses, Music, Ottoman State, Ottoman Period, Ottoman music, Topography, Istanbul
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı İstanbul'unun başlıca sosyalleşme mekânı olan kahvehanelerde aynı zamanda müzikal performanslar da sahneleniyordu. İcra edilen müzik türlerini ise -özellikle on dokuzuncu yüzyılda daha belirgin olacak bir şekilde- kahvehane müşterilerinin sosyoekonomik konumları belirliyordu. Kahvehanelere başlarda İstanbul'un okur-yazar sınıfının kültürü hâkimken, on altıncı ve on yedinci yüzyıllarda İstanbul'a yönelen yoğun göçle birlikte şehrin sosyoekonomik açıdan dezavantajlı sınıfının kültürü egemen olmaya başlayacaktı. Bu süreç okur-yazar tabakanın kahvehanelerden kademe kademe ayağını çekmesiyle sonuçlandı. 1850'lerde ortaya çıkan kıraathanelerle birlikte özellikle Tanzimat bürokrasisinin yarattığı okur-yazar tabaka derin bir nefes almış, kamusal bir mekânda sosyalleşebilecek bir zemin bulmuş ve bu sırada müzik zevklerini de bu yeni mekânlarda tatmin etmeye başlamıştı. Şehrin tulumbacı, hamal, kayıkçı veya atlı araba sürücüsü gibi“ayak takımı”ise yine on dokuzuncu yüzyılın ortalarında beliren semai kahvehanelerinde sosyalleşmiş ve edebî-müzikal formlarını bu mekânlarda icra ederek eğlenmişti.
Özet (Çeviri)
One of Istanbul's agendas throughout the Ottoman era, as it is today, was the avam-havas (commons- elites) dichotomy. Although the culture of the literate class dominated these coffeehouses, which are one of the significant venues of this dichotomy in the beginning, due to the massive immigration to Istanbul in the sixteenth and seventeenth centuries, the culture of the socioeconomically disadvantaged classes began to prevail the coffeehouses. Thus, this process leaded to a decrease on the literate class's interest on coffeehouses step by step. Thanks to the kiraathanes that appeared in the 1850s, especially the literate stratum created by the Tanzimat bureaucracy found a place to socialize in a public sphere, and simultaneously they were able to satisfy their musical inclinations in these new planes. Additionally, the city's“riffraff,”such as firefighters, porters, boatmen, and carriage drivers, socialized and performed their literary-musical forms at the semai coffeehouses that flourished in the middle of the nineteenth century.
Benzer Tezler
- Maintaining order on stage: Criminalizing performing arts in late Ottoman İstanbul (1878 - 1908)
Geç dönem Osmanlı İstanbul'unda sahne'nin mücrimleştirilmesi (1878 - 1908)
DEFNE ÖZÖZER
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
TarihBoğaziçi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU ÖZTÜRKMEN YILMAZ
- Hafıza mekanı kahvehaneler: İstanbul (18.-20. yüzyıl)
Memory space coffeehouses: İstanbul (18th-20th centuries)
DİLARA SAĞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mimarlıkİstanbul Topkapı ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE DİLAY GÜNEY
- Tıflî hikâyelerinin türsel gelişimi
The generic development of the Tıflî stories
DAVİD SELİM SAYERS
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SUHA OĞUZERTEM
- Geç Osmanlı başkentinde seyir mekanlarındaki değişim
The changing of spectacle spaces in Late Ottoman capital
ZÜLAL GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MimarlıkGebze Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA KULA SAY
- Köçeklik geleneği
Başlık çevirisi yok
UFUK TUNCEL NASMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Bilim Dalı
SÜLEYMAN ŞENEL